اثر دانینگ کروگر در سرمایه گذاری چیست؟

احسان والیان
    • اشتراک‌گذاری
    • 243
    • 0
    اثر دانینگ کروگر در سرمایه گذاری چیست؟

    اعتماد بیش از حد به توانایی خود از دیگر نشانه‌هایی است که اثر دانینگ کروگر به دنبال دارد. فردی که دچار اثر دانینگ کروگر است و توانایی‌های خود را دست بالا می‌گیرد، از پذیرفتن اشتباهات خود صرف نظر می‌کند.

    بسیاری از افراد گمان می‌کنند که هنگام تصمیم‌گیری کاملا منطقی هستند و تصمیمات درستی می‌گیرند. با این حال، در این مورد شک زیادی وجود دارد. تصمیمات در عرصه‌های مختلف زندگی از جمله سرمایه گذاری تابع تورش‌ها و سوگیری‌های ذهن ما نیز هستند و این موضوع می‌تواند به زیان ما منتهی شود.

    دو محقق به نام‌های دیوید دانینگ (David Dunning) و جاستین کروگر (Justin Kruger) در تحقیقی به نام اثر دانینگ-کروگر به توضیح پدیده‌ای می‎پردازند که در آن افراد در زمینه و تخصصی گمان می‌کنند که دانش و تسلط بالایی دارند در حالی که این‌طور نیست و دامنه دانش آن‌ها بسیار کم‌تر از آن چیزی است که تصور می‌کنند. به این ترتیب، زمانی که فردی با سطح مهارت متوسط تصور می‌کند در سطحی به مراتب بالاتر از آن‌چه هست قرار دارد، دچار اثر دانینگ-کروگر شده است.

    این اثر می‌تواند روی سرمایه گذاری ما تاثیرات زیادی بگذارد و منجر به اشتباه ما شود. خطاهای شناختی مانند خود بزرگ‌بینی باعث می‌شود نه تنها پذیرش اشتباهات برای فرد سخت شود، بلکه فرد را از یادگیری و تقویت در زمینه‌هایی که در آن فعالیت دارد، باز می‌دارد. در نهایت فردی که دچار اثر دانینگ کروگر است و دارای خطای رفتاری خود بزرگ‌بینی است، فکر می‌کند که تصمیم‌گیری‌های مهم و درستی انجام می‌دهد، در حالی که این‌طور نیست. تصمیم‌گیری‌های اشتباه که بر اساس اثر دانینگ کروگر انجام می‌شود، می‌تواند تصمیم‌های ما در سرمایه گذاری را هم در بر گیرد.

    عواقب اثر دانینگ کروگر

    هر آن‌چه که در مورد اثر دانینگ کروگر گفته شد نشان می‌دهد که اثر دانینگ کروگر می‌تواند در تمام ابعاد زندگی شخص تاثیر بگذارد و عواقبی به همراه داشته باشد. تاثیرات این اثر بیش از نکاتی است که تا به حال گفته شده است.

    جهل یا ناآگاهی از وضعیت

    افرادی که دچار اثر دانینگ کروگر هستند، در واقع در موقعیتی قرار دارند که گمان می‌کنند همه آن‌چه که باید در مورد تخصص و زمینه موردنظرشان بدانند را می‌دانند و به آن مسلط هستند. بارزترین اثری که این خطای شناختی در افراد نشان می‌دهد این است که باعث می‌شود آن‌ها از بهبود وضعیت و اندوختن دانش در مقایسه با دیگران (که دچار اثر دانینگ کروگر نیستند) غافل شوند. این اتفاق منجر به این می‌شود که این افراد، روز به روز دچار افت بیش‌تری در عملکرد و مهارت شوند.

    دست بالا گرفتن توانایی‌ها

    اعتماد بیش از حد به توانایی خود از دیگر نشانه‌هایی است که اثر دانینگ کروگر به دنبال دارد. فردی که دچار اثر دانینگ کروگر است و توانایی‌های خود را دست بالا می‌گیرد، از پذیرفتن اشتباهات خود صرف نظر می‌کند. این نپذیرفتن برآمده از همان اعتماد به نفس کاذب است که باعث می‌شود فرد بیش از پیش دچار ضعف شود.

    تصمیم گیری غیرمنطقی

    همان‌طور که اشاره شد، در اثر دانینگ کروگر، افرادی هستند که توانایی‌های خود را دست بالا می‌گیرند در حالی که از دانش و توانایی محدودی برخوردار هستند. این افراد به طور معمول از مشورت با کسانی که موقعیت آن‌ها را همان‌ چیزی که هست می‌بینند سر باز می‌زنند. از آن‌جایی که افراد خود بزرگ‌بین تصمیم‌ها و انتخاب‌های خود را منطقی تصور می‌کنند، هیچ گونه بازخورد سازنده و ساختارمندی را تاب نمی‌آورند.

    اثر دانینگ کروگر در سرمایه گذاری منجر به این می‌شود که فرد با نداشتن دانش و زمان کافی اقدام به سرمایه گذاری مستقیم در بازاری مانند بازار سهام کند و برای این اقدام با هیچ مشاور مالی گفتگو نکند. این نوع تصمیم‌گیری غیرمنطقی باعث می‌شود تا فرد ضرر قابل توجهی را متحمل شود.

    اثر دانینگ کروگر در سرمایه گذاران

    اثر دانینگ کروگر در میان سرمایه گذاران بسیار شایع است. نشانه بارز وجود این اثر در فضای سرمایه گذاری همان تصمیمات اشتباه سرمایه گذاری است که بعضی از سرمایه گذاران با تکیه بر اعتماد به نفس کاذب خود – در حالی‌‌ که دانش کافی ندارند – می‌گیرند و متضرر می‌شوند. این تصمیمات به جای این‌که آن‌ها را به سمت پیروزی متمایل کند، بدتر دچار ضرر کردنشان می‌شود.

    به عنوان مثال، افراد تازه‌واردی را به یاد بیاوریم که بدون دانش و زمینه شناخت کافی وارد بازار سهام می‌شوند و تنها با توصیه‌‌های غیرمنطقی دیگران اقدام به خرید سهام می‌کنند و در همان اولین معامله سود می‌کنند. این سود جزیی و غیرعلمی، آن‌ها را تحریک می‌کند تا بدون رصد و بررسی شرکت‌ها و شناخت بازار سهام و تحلیل‌های لازم دوباره و این بار با مبلغی بسیار بیش‌تر از بار اول اقدام به خرید سهام کنند.

    اما این بار با نتیجه‌ای ناخوشایند که ضرر و از دست سرمایه‌شان را به همراه دارد. می‌شود گفت که اولین پیروزی باعث می‌شود تا دچار خطای شناختی خود بزرگ‌بینی شوند و مسیر سرمایه گذاری را کورمال ادامه دهند.

    به عبارت دیگر، موفقیت زودهنگام و غیرمنطقی جلوی چشم آن‌ها را می‌گیرد. خوب که دقت کنیم، سرمایه گذارانی را با آگاهی کامل و دانش کافی خواهیم دید که باز به مشورت می‌پردازند و بازار سرمایه و سهام آن را قبل از خرید به خوبی بررسی می‌کنند. بنابراین به دست آوردن مهارت‌های ضروری و دانش کافی برای انجام معاملات و سرمایه گذاری باید در نظر گرفته شود. اما در صورتی که دچار اثر دانینگ کروگر هستیم، هم باز می‌توانیم با راهکارهایی از این خطای شناختی خارج شویم.

    چطور بر اثر دانینگ کروگر غلبه کنیم؟

    ممکن است متوجه شویم که دچار اثر دانینگ کروگر هستیم یا فردی گفته باشد که چنین نشانه‌هایی داریم. جای نگرانی نیست. می‌توان با راهکارهایی که دو محقق ارائه کرده‌اند و با تمرین و استمرار از این اثر رها شویم.

    افتادگی آموز، گر طالب فیضی

    در سفری که برای تبدیل شدن به سرمایه گذار موفق پشت سر می‌گذاریم، باید این نکته مهم را به خاطر داشته باشیم که مسیر یادگیری طولانی است و روندی به اندازه سال‌های زندگی‌مان دارد. یادگیری تمام نمی‌‎شود.

    به همین خاطر است که باید تواضع را تمرین کنیم و همیشه به عنوان سرمایه گذار پای توصیه‌های صاحب‌نظران بنشینیم. تفاوتی ندارد که حرفه‌ای یا تازه‌کار باشیم. زمانی که دقت و تواضع را در نظر می‌گیریم، متوجه می‌شویم که چقدر دانسته‌های‌مان کم بوده است.

    خود ارزیابی

    بهترین راه برای محدود کردن خطای شناختی خود بزرگ‌بینی و دست بالا گرفتن مهارت‌ها این است که فرد با ارزیابی خود به نقاط قوت و ضعفش پی ببرد. شناخت نقاط کور می‌تواند به فرد این بینش را بدهد که باید بر کدام بخش‌های بازار تمرکز کند. به عبارت دیگر، باید صلاحیت خود را در انتخاب بخش‌های موردنظر بازارهای دارایی که با مهارت‌های‌مان مطابقت دارد، بسنجیم. وارن بافت، از سرمایه داران سرشناس می‌گوید که ارزیابی را نه یک بار بلکه هر سال باید انجام دهیم.

    پذیرش نظرات

    سرمایه گذار تا زمانی که اقدام به ارزیابی خود نکند، متوجه ضعف‌‎های خود نمی‌شود. قسمتی از ارزیابی را همان نظرات و بازتاب‌هایی تشکیل می‌دهد که سرمایه گذاران دیگر و افراد صاحب نظر به ما می‌دهند. به عنوان یک سرمایه گذار باید این توانایی را در خود به وجود بیاوریم که نظرات را پذیرا باشیم و هر کدام از آن‌ها را مورد بررسی قرار دهیم.

    کم سوادی از بی سوادی خطرناک‌تر است. زمانی که از سواد کمی برخوردار هستیم، با همان میزان دانش شروع به بررسی و تحلیل و در نهایت تصمیم‌گیری می‌کنیم و این موضوع می‌تواند ضرر قابل توجهی به ما وارد کند.

    آن‌چه که تلاش است در بررسی اثر دانینگ کروگر مطرح شود، این است که فردی که دچار خطای شناختی خود بزرگ‌بینی شده است باید تلاش کند که نالایقی و دست بالا گرفتن بی‌منطق خود را با ارزیابی، تواضع و پذیرش نظرات سرمایه گذاران باتجربه جایگزین کند تا بتواند از این خطا خارج شود. اگر واقعا سرمایه گذار خوبی نیستیم شاید بهتر باشد به استفاده از صندوق‌های سرمایه گذاری و سرمایه گذاری غیرمستقیم روی بیاوریم.