نویسنده: تحریریه کیان دیجیتال

چند روز پیش اکونومیست در گزارشی به بررسی گران‌ترین شهرهای جهان پرداخت و تهران را در این رده‌‎بندی در رتبه ۷۹ قرار داد. علاوه بر این، شاخص هزینه‌های زندگی در شهرهای تهران، پرت و گوانگژو بیش از سایر شهرهای این فهرست رشد کرده بود. در جدول گران‌ترین شهرهای جهان از دید اکونومیست، رتبه تهران ۲۷ پله بدتر شده که ناشی از تورم و تحریم‌های شدید بوده است. بخش بزرگی از جهش تهران در شاخص هزینه‌های زندگی به رشد قیمت خانه در ایران طی چند سال اخیر برمی‌گردد. مسکن بیشترین سهم هزینه‌ای خانوار را به خود اختصاص می‌دهد. در سال‌های اخیر قیمت خانه در ایران به عنوان یک دارایی ثابت رشد قابل توجهی را شاهد بوده است. در ادامه قصد داریم نگاهی به سهم مسکن از سبد هزینه‌های خانوار بیندازیم و آن را با سایر کشورها مقایسه کنیم.

مخارج مسکن

سهم خانه در هزینه‌ خانوارهای ایرانی

سهم مسکن در سبد هزینه‌ خانوارهای ایرانی در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده است. نگاهی به آمارها نشان می‌‎دهد در سال ۱۳۸۰ مسکن ۲۶٫۳ درصد از هزینه‌ خانوارهای کل کشور را تشکیل می‌داد که برای شهرنشینان به ۳۱٫۹ درصد می‌رسید. این سهم در سال ۱۳۹۷ برای خانوارهای شهرنشین حدود ۳۴ درصد و در سال ۱۳۹۸ حدود ۳۶ درصد شده است. در واقع سال ۹۸ رکورد سهم مسکن در هزینه‌های خانوارهای شهری را شکسته و به نظر می‌رسد سال ۱۳۹۹ نیز این روند ادامه یابد.

مقایسه سهم مسکن از هزینه‌ها در ایران و جهان

در کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری‌های اقتصادی، خانوارها به طور میانگین حدود ۲۰ درصد از درآمد قابل تصرف ناخالص خود را صرف مسکن می‌کنند. این نسبت از ۱۵ درصد در کره جنوبی تا ۲۶ درصد در نیوزیلند متفاوت است. در قاره‌های مخنلف نیز با تمام تفاوت‌ها این سهم در همین حدود است.

مخارج مسکن

مخارج مسکن در عربستان چقدر است؟

در عربستان سعودی سهم مسکن از کل هزینه‌‌های خانوار ۲۲٫۴ درصد بوده است. این نسبت در سایر کشورهای آسیا و اقیانوسیه هم نسبتا مشابه است. برای مثال در استرالیا ۲۰ درصد و در نیوزیلند ۲۶ درصد است.

هزینه مسکن در ترکیه چقدر است؟

اطلاعات مراکز آماری نشان می‌دهند که مسکن حدود ۲۰ درصد از هزینه خانوارهای ترکیه را تشکیل می‌دهد. در برخی کشورهای کوچک اروپایی مانند اتریش و بلژیک، مسکن حدود ۲۱ درصد از کل هزینه خانوار را تشکیل می‌دهد. در جمهوری چک و فنلاند این نسبت به ۲۴ درصد و در دانمارک به ۲۳ درصد می‌رسد. در کشورهای بزرگ اروپایی مانند فرانسه، آلمان و بریتانیا، سهم مسکن از سبد هزینه‌های خانوار به ترتیب به ۲۱، ۲۰ و ۲۶ درصد می‌رسد. علاوه بر این، مروری بر دو کشور آمریکای شمالی نشان می‌دهد هزینه مسکن برای خانوارهای کانادایی ۲۲ درصد است و برای آمریکایی‌ها به ۱۹ درصد می‌رسد.

مخارج مسکن

جمع‌بندی

بررسی مسکن در هزینه‌های خانوار نشان می‌دهد ایرانیان بخش بزرگ‌‎تری از درآمد خود را در مقایسه با بسیاری از کشورهای جهان صرف خانه‌های خود می‌کنند. این سهم برای خانوارهای شهری ایرانی در سال ۹۸ حدود ۳۶ درصد بوده است. احتمالا این روند در سال ۹۹ نیز ادامه می‌یابد. البته این سهم در تهران بیشتر است و بنابراین تهرانی‌ها بخش بزرگتری از هزینه‌هایشان را به مسکن اختصاص می‌دهند. همچنین به طور سرانگشتی شاید بتوان گفت این نسبت برای کل خانوارهای ایرانی حدود ۳۰ درصد یا کمی بالاتر باشد. یک نکته مهم دیگر این است که مقایسه صورت گرفته سهم از هزینه‌ها را نشان می‌دهد. این در حالی است که درآمدها، پس‌اندازها و موضوعاتی مانند قدرت خرید در کشورهای مختلف متفاوت است. به همین دلیل نمی‌توان سهم هزینه‌ها را معیاری دقیق برای رفاه کشورها تلقی کرد.