چرا در سرمایه‌گذاری «به عقب برنمی‌گردیم»؟/ آشنایی با سوگیری گذشته‌نگر و آثار آن

احسان والیان
    • اشتراک‌گذاری
    • 148
    • 0
    چرا در سرمایه‌گذاری «به عقب برنمی‌گردیم»؟/ آشنایی با سوگیری گذشته‌نگر و آثار آن

    سرمایه گذاران برای انجام به موقع و درست معاملات خود در بازار بورس و کسب سود تحت فشار حداکثری هستند. وقتی در بورس متضررمی‌شوند افسوس می‌خورند که چرا زودتر متوجه نشدند و اقدام نکردند. وقتی افسوس می‌خورند با خود می‌گویند: ” می‌دانستیم این اتفاق می‌افتد و پیش بینی‌اش را کرده بودیم!” در واقع این احتمال یکی از میلیون‌ها احتمال است که ممکن بود قبل از متضرر شدن پیش بینی کرده باشند. حتی اگر سود کنند باز می‌گویند: “می‌دانستیم سود می‌کنیم و پیش بینی‌اش را کرده بودیم!” در واقع سوگیری گذشته نگارانه پدیده‌ای روانی است که طی آن فرد اطمینان حاصل می‌کند قبل از این‌که اتفاقی بیافتد کاملا پیش بینی آن اتفاق را کرده بود. به دنبال این پیش بینی فرد اعتماد کاذب پیدا می‌کند و با خود فکر می‌کند توانایی پیش‌ بینی دیگر رویدادها را نیز دارد. در سرمایه گذاری سوگیری گذشته نگارانه ممکن است به عنوان حس نا امیدی و افسوس در فرد سرمایه گذار بروز کند و فرد با خود فکر می‌کند چرا قبل از این‌که اتفاقی بیافتد، پیش بینی رویدادی که در بازار تعیین کننده بود را نکرده بود.

    سوگیری گذشته نگر

    حباب های مالی؛ مقصرسوگیری گذشته نگارانه

    حباب‌های مالی پس از ترکیدن، همیشه در معرض سوگیری گذشته نگارانه هستند. حباب دات-کام را در نظر بگیرید. این حباب یک حباب مالی طی سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۰ میلادی بود. ارزش مالی بازار‌های بورس کشور‌های صنعتی در دنیا رشد فزاینده‌ای داشت که از رشد اینترنت نشات می‌گرفت. طی این اتفاق گروه جدیدی از شرکت‌ها تشکیل شدند که بنیان اینترنتی داشتند و به آن‌ها شرکت دات-کام گفته می‌شد. این شرکت‌ها برای افزایش ارزش سهام خود در بازار از پسوند -e یا پیشوند e- استفاده می‌کردند. بسیاری از این شرکت‌ها از نظر اقتصادی مدل‌های تجاری مطلوبی نداشتند اما سرمایه گذاران زیادی این مدل‌ها را خریداری کردند صرف اینکه بقیه در حال خرید آن‌ها بودند. طی حباب-دات کام و رکود بزرگ مالی ۲۰۰۸، بسیاری از تحلیل گران نشان دادند که جطور رویداد‌های جزئی در گذشته منادی مشکلات اقتصادی آینده بودند. در واقع اگر خیلی راحت می‌شد یک حباب اقتصادی را تشخیص داد، به آسانی می‌توانستیم جلو آن را بگیریم.

    ایده‌های زیرکانه

    بسیاری از سرمایه گذاران که روزی موفقیت مایکروسافت و اَپل در دهه ۱۹۸۰ را می‌دیدند عمیقا افسوس می‌خورند که چرا وقتی هیچ‌ کس متوجه ایده‌های زیرکانه بیل گیتس یا وجود مکینتاش نبود، سهام مایکروسافت یا اَپل را نخریدند. این افراد نیز ممکن است از سوگیری گذشته نگارانه رنج ببرند. سرمایه گذاران می‌بایست هنگامی‌ که در حال ارزیابی توانایی خود برای پیش بینی اثر رویداد‌ها بر آینده هستند حواسشان بسیار جمع باشد. باور به این‌که فردی می‌تواند رویداد‌های آینده را پیش بینی کند می‌تواند به اعتماد بنفس کاذب بیانجامد و اعتماد به نفس کاذب نیز منجر به انتخاب سهم‌ها نه بر اساس عملکرد مالی‌شان بلکه بر اساس حس‌مان از آینده است. پس می‌بینیم که سوگیری گذشته نگارانه به ما تصویری درست از انتخاب سهم نمی‌دهد و نباید بر اساس سوگیری گذشته نگارانه سهمی را بخریم و یا بفروشیم.

    سوگیری گذشته نگارانه و ارزیابی حقیقی

    سوگیری گذشته نگارانه می‌تواند سرمایه گذاران را از تحلیل درست سهام یک شرکت دور کند. به کارگیری روش‌های ارزیابی حقیقی به سرمایه گذاران این امکان را می‌دهد که بر اساس داده‌های واقعی تصمیم گیری کنند و سهمی را بخرند و یا بفروشند و اهمیتی به چیزی که حس‌شان می‌گوید ندهند و در واقع سوگیری گذشته نگارانه را رد کنند.

    بیشتر بخوانید: مفهوم قوی سیاه در بازاراهای مالی چیست؟

    راه‌های نجات از گذشته‌نگری

    برای خلاصی از این سوگیری، به یاد داشته باشید خاطرات فعلی ما همان چیزی نیستند که در گذشته تجربه می‌کردیم. سعی کنید لحظه‌ای هم به این فکر کنید که اگر خلاف این اتفاق می‌افتاد چه می‌شد؟ در نهایت سعی کنید همه جوانب را بررسی کنید و فکر کنید چرا در آن زمان چنین تصمیم گرفته‌اید.