شرکت «زامبی» چیست؟

امیر شاملویی
    • اشتراک‌گذاری
    • 404
    • 0
    شرکت «زامبی» چیست؟
    شرکت‌ها نیز همانند موجودات دوران‌های مختلفی را از نظر رشد و پیشرفت طی می‌کنند. آنها روزی به دنیا می‌آیند، رشد می‌کنند، دچار مشکلات می‌شوند و حتی ممکن است ورشکست شده و از بین بروند. اما دوره بیماری تا مرگ شرکت‌ها با هم متفاوت است. برخی از آنها تبدیل به «زامبی» می‎شوند.

    اگر از علاقمندان ژانرهای سینمای وحشت و فیلم‌های ترسناک یا سرگرم‌کننده باشید، احتمالا با کلمه «زامبی» آشنایی دارید. زامبی بین اهالی تلویزیون و سینما به فیلم‌هایی گفته می‌شود که در آن مردگان بار دیگر به حیات بازمی‌گردند و حالات و حرکاتشان چیزی بین مرده و زنده است. یعنی نه آنقدر زنده‌اند که بتوان آنها را زنده تصور کرد و نه آنقدر مرده‌اند که فاقد تحرک باشند. حالا با این مقدمه که گفتیم، سراغ شرکت‌ها و اقتصاد می‌رویم. ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که جهان سینما و زامبی‌ها چه ارتباطی با فعالیت‌های اقتصادی دارند؟ در ادامه به شما خواهیم گفت.

    3 دسته اصلی شرکت‌ها از نظر رشد

    برخی از کارشناسان، شرکت‌های تجاری را طبق دورنمای رشدی که دارند، تقسیم‌بندی می‌کنند. دسته اول شرکت‌های رشدی هستند که در مسیر صعود قرار دارند. این دسته از شرکت‌ها سرمایه‌گذاری معقولی به شمار می‌روند و معمولا از آنها استقبال می‌شود. از مثال‌های دسته اول می‌توان به تسلا اشاره کرد. دسته دوم شرکت‌ها را مواردی تشکیل می‌دهند که مدتی است از اوج خود دور شده‌اند و دیگر آن شرکت‌های پررشد و جذاب گذشته نیستند. از جمله این شرکت‌‌ها می‌توان به شرکت کداک اشاره کرد که روزگاری در زمینه دوربین عکاسی و فیلم آن سرآمد بود. البته با ورود عکاسی دیجیتال این شرکت از روزهای اوجش فاصله گرفته است و چندان رونقی ندارد. به عبارت دیگر چنین شرکتی در حال مرگ است. با این حال دسته سومی هم وجود دارد. این دسته شامل شرکت‌هایی هستند که چیزی بین اولی و دومی است. به چنین شرکت‌هایی «زامبی» می‌گویند. از مصادیق این شرکت‌ها هم یاهو و آئول هستند.

    تاریخچه‌ای از مردگان زنده

    پیش از این که شروع به بحث در مورد شرکت‌های زامبی کنیم، به تاریخچه‌ای از شکل گرفتن زامبی‌ها اشاره می‌کنیم. اصطلاح زامبی نخستین بار در سال 1819 توسط یک شاعر انگلیسی به نام رابرت سوتی در کتابی به نام «تاریخچه برزیل» به کار رفت. فرهنگ لغت آکسفورد ریشه این لغت را از غرب آفریقا و واژه‌ای کنگویی می‌داند. برخی دیگر، این واژه را تقریبا معادل با «بدن بدون روح» می‌دانند. از دهه 1950 و 1960 میلادی زامبی به تدریج وارد ادبیات و سینمای غرب شد و بسیاری از این طریق با آن آشنا شدند.

    شرکت زامبی چیست؟

    حالا که با تاریخچه زامبی‌ها آشنا شدیم، به بحث اقتصاد برمی‌گردیم. یک شرکت زامبی به سازمانی گفته می‌شود که آنقدر پول به دست می‌آورد و درآمد دارد که هنوز به عملیات خود و کارش ادامه دهد، اما نمی‌تواند تمام بدهی‌هایش را بازپرداخت کند. این گونه شرکت‌ها سرمایه اضافی ندارند تا آن را به کار گرفته و موجب ارتقا و رشد شرکت شوند. شرکت‌های زامبی برای تامین مالی خود وابسته به بانک‌ها هستند. در واقع اساسا وظیفه حمایت از آنها برای تداوم بقا به دوش بانک‌ها افتاده است. شرکت‌های زامبی به عنوان «مردگان زنده» هم شناخته می‌شوند. در برخی موارد نادر، یک شرکت زامبی ممکن است خودش را از نظر مالی پوشش دهد، محصول خوبی تولید کند و حتی بدهی و دیون خود را کاهش دهد. با این حال، به طور کلی زامبی‌ها سرمایه‌‎گذاری‌های پرریسکی به حساب می‌آیند.

    راهی به سوی شناخت و درک زامبی‌ها

    گفتیم که شرکت‌های زامبی گزینه خوبی برای سرمایه‌گذاری نیستند. این قبیل شرکت‌ها اغلب شکست می‌خورند و قربانی هزینه‌های بالای مربوط به بدهی یا عملیات خاصی مانند تحقیق و توسعه می‌شوند. این شرکت‌ها فاقد منابعی برای سرمایه‌گذاری اصولی در راستای رشد شرکت هستند. اگر یک شرکت زامبی افراد زیادی را به خدمت گرفته باشد و اشتغال‌‌زایی چشمگیری کرده باشد، شکست آن ممکن است به معضلی سیاسی تبدیل شود. به همین دلیل هم آنها به نوعی به پدیده معروفی به نام«بیش از حد بزرگ برای ورشکست شدن» تبدیل می‌شوند. شبیه مواردی که در شکل‌گیری بحران مالی سال 2008 هم وجود داشتند. در چنین مواردی، وقتی ورشکستگی هزینه بالایی داشته باشد، از سوی دولت‌ها حمایت می‌شوند. با توجه به این که بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند زامبی‌ها در نهایت قادر به برآورده کردن تعهدات مالی خود نباشند، چنین شرکت‌هایی سرمایه‌گذاری‌های پرریسک محسوب شده و بنابراین روی ارزش سهامشان تاثیر می‌گذارد.

    پیدا شدن سروکله زامبی‌ها در ژاپن و آمریکا

    اصطلاح شرکت‌های زامبی‌ها اولین بار برای توصیف برخی شرکت‌ها در ژاپن دهه 1990 میلادی به کار گرفته شد. در این زمان، پس از ترکیدن حباب قیمت دارایی‌ها در این کشور برخی شرکت‌ها وضعیت ناهنجاری پیدا کرده بودند. در آن سال‌ها شرکت‌ها برای این که به کار و عملیات خود ادامه بدهند، به بانک‌ها وابسته بودند، حتی به رغم این که ناکارآمد یا شکست خورده باشند. اقتصاددانان استدلال می‌کنند که وضعیت اقتصاد با اجازه دادن به حذف چنین شرکت‌های شکست خورده‌ای بهتر می‌شود. واژه «زامبی‌ها» در سال 2008 بار دیگر در واکنش به کمک‌های مالی دولت آمریکا به برخی شرکت‌ها به کار گرفته شد.

    زامبی‌ها را زنده نگه ندارید

    اقتصاددانان معتقدند که سیاست‌های نامناسب ناکارآمدی را حفظ می‌کنند و در عین حال بهره‌وری، رشد و نوآوری را نیز تحت تاثیر منفی قرار می‌دهند. وقتی چنین اتفاقی بیفتد، زامبی‌ها نخستین قربانیان خواهند بود و توانایی ایفای تعهدات اساسی خود را هم ندارند. در این شرایط، شرکت‌های موفق که دچار تنگنا در اعتبار هستند نیز شرایط نامناسب را بیشتر از آنچه باید حس می‌کنند. درست است که زنده نگه داشتن زامبی‌ها و حمایت از آنها ممکن است مشاغل را حفظ کند ولی اقتصاددانان معتقدند که این کار به معنای حرکت دادن منابع در جهت نادرستی است و در نهایت مانع از رشد شرکت‌های موفق و خلق شغل می‌شود.

    سرمایه‌گذار زامبی کیست؟

    از آنجا که طول عمر یک زامبی ممکن است به شدت غیرقابل پیش‌بینی باشد، سهام مربوط به شرکت‌های زامبی به شدت پرریسک هستند و برای سرمایه‌گذاران مناسب به شمار نمی‌آیند. به عنوان مثال، یک شرکت بیوفناوری کوچک ممکن است وجوه مورد نیاز خود را به شدت کاهش دهد و تلاش‌هایش را به امید خلق یک داروی پرفروش روی تحقیق و توسعه متمرکز کند. اگر این شرکت در تولید داروی فوق ناکام بماند، ممکن است حتی ورشکست شود. از سوی دیگر، اگر این دارو موفق شود، شرکت می‌تواند سود خوبی به چنگ آورده و دیون خود را کاهش دهد. با این حال، در بیشتر موارد، سهام مربوط به شرکت‌های زامبی قادر به چیره شدن بر بار مالی روی دوش خود نیستند و در نهایت اکثر آنها منحل می‌شوند.

    در این نوشته از وبسایت investopedia استفاده شده‌است.

    مقالات مرتبط
    پربازدیدهای اخیر
    تازه‌ترین‌ها