فروش تعهدی چیست و چطور انجام می‌شود؟

حسام الدین قادری
    • اشتراک‌گذاری
    • 84
    • 0
    فروش تعهدی چیست و چطور انجام می‌شود؟

    در بازارهای مالی در دنیا روشی برای معامله سهام وجود دارد که در آن فرد معامله کننده سرمایه اولیه‌ چندانی در اختیار ندارد، بلکه سهام را از فرد دیگری قرض گرفته و در بازار به فروش می‌رساند. در این حالت فرد ابتدا سهام را از شخص دیگری قرض می‌گیرد و سپس آن را فروخته و سرمایه را در اختیار می‌گیرد.

    انگیزه اصلی از معامله در بازارهای مختلف برای افراد کسب سود است. با این حال در بازار‌های مالی به خصوص بورس، تنها راه کسب سود، خرید سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بازار اوراق بهادار نیست. روش دیگری نیز برای این کار وجود دارد. فروش استقراضی می‌تواند به سرمایه گذاران این اجازه را بدهد که بدون در اختیار داشتن سرمایه اولیه از نوسانات بازار اوراق بهادار سود کسب کنند. اما فروش استقراضی چیست و چطور انجام می‌شود؟

    فروش تعهدی یا استقراضی سهام چیست؟

    در بازارهای مالی در دنیا روشی برای معامله سهام وجود دارد که در آن فرد معامله کننده سرمایه اولیه‌ چندانی در اختیار ندارد، بلکه سهام را از فرد دیگری قرض گرفته و در بازار به فروش می‌رساند. در این حالت فرد ابتدا سهام را از شخص دیگری قرض می‌گیرد و سپس آن را فروخته و سرمایه را در اختیار می‌گیرد. با این شرط که باید در موعد مقرر، تعداد سهام قرض گرفته شده را همراه با یک بهره تعیین شده به فرد اولیه باز گرداند. اما در ایران فروش استقراضی شبیه بازارهای جهانی وجود ندارد. به جای فروش استقراضی در ایران، فروش تعهدی وجود دارد. در فروش تعهدی قرض گیرنده سهام فقط سهام قرض گرفته شده را در موعد مقرر به مالک سهام پس می‌دهد و خبری از بهره اضافی نیست.

    فروش استقراضی چگونه انجام می‌شود؟

    در فروش استقراضی فرد قرض گیرنده، سهام را از فرد دیگری تحویل می‌گیرد و در بازار می‌فروشد و سپس در زمان تعیین شده باید همان مقدار سهام را به مالک تحویل دهد.

    نکات مهمی که هنگام فروش استقراضی باید در نظر بگیرید:

    هنگام معامله سهام به صورت استقراضی، فرد قرض گیرنده باید به نکات بسیار مهمی توجه کند:

    1- بتواند به درستی قیمت سهام را را پیش بینی کند

    2- در زمان مناسب و رشد بازار، سهام قرض گرفته شده را در بازار بفروشد

    3- زمانی که بازار افت قیمت داشته است دو مرتبه سهام قرض گرفته شده را بخرد تا در زمان مقرر به مالک بازگرداند.

    فروش تعهدی سهام در شرایط سود و ضرر چگونه است؟

    سهامداران همیشه فکر می‌کنند که باید سهام را در قیمت پایین خریداری کنند و سپس در قیمت بالاتر بفروشند تا بتوانند سود کنند. اما در فروش تعهدی فرد به شیوه‌ای دیگر می‌تواند از سهام سود کند. در این حالت فرد قرض گیرنده باید سهام را در زمانی که قیمت آن بالا رفته است قرض بگیرد و در بازار بفروشد. از سوی دیگر، زمانی که قیمت سهم پایین آمد، سهام قرض گرفته شده را خریداری کند و در زمان تعهد شده به مالک بازگرداند. در این حالت فرد قرض گیرنده سود خواهد کرد.

    اما در یک حالت فرد قرض گیرنده سهام دچار ضرر می‌شود. اگر قیمت سهام قرض گرفته شده پایین برود و فرد قرض گیرنده سهام را در بازار بفروشد و بعد از مدتی قیمت آن سهام بالا رود، معامله‌گر متضرر خواهد شد زیرا سهامی را با قیمت پایین دریافت کرده است و حالا باید همان سهام را با قیمت بالاتری خریداری کند و به مالک سهام پس دهد.

    مزایای استفاده از فروش استقراضی چیست؟

    فروش استقراضی سهام در بازار اوراق بهادار به افرادی که سرمایه لازم جهت معامله در این بازار را ندارند، می‌تواند مفید واقع شود. در این حالت فردی که دانش اقتصادی بالایی دارد، می‌تواند قیمت سهام را در بازه زمانی خاصی پیش بینی کند و با استفاده از این پیش بینی سهامی را در قیمت بالا قرض بگیرد و در قیمت پایین خریداری نماید و از این طریق کسب سود نماید. از سوی دیگر برخی از مالکان سهم، سهام خود را تا سال‌ها نگهداری می‌کنند و قصد فروش ندارند. البته در این شرایط در بازار جهانی با قرض دادن سهام با یک نرخ بهره خاص می‌توانند در عین حال که سهام خود را داشته باشند از بهره این استقراض نیز استفاده کنند.

    خرید و فروش استقراضی با مثال

    به عنوان مثال فردی را در نظر بگیرید که سهامی را از از مالک آن قرض می‌گیرد. قیمت سهم در حال حاضر 1000 تومان است. این فرد سهام قرض گرفته شده را در بازار به قیمت 1000 تومان می فروشد. مالک سهام و فرد قرض گیرنده توافق می‌کنند بعد از سه ماه سهام قرض گرفته شده به مالک پس داده شود. اگر بعد از سه ماه قیمت سهام به 800 تومان رسیده باشد، فرد قرض گیرنده 200 تومان سود خواهد کرد. زیرا باید سهام را با 800 تومان از بازاری خریداری کند و به مالک تحویل دهد. از طرفی اگر قیمت سهم بعد از سه ماه به 1200 تومان رسیده باشد، فرد قرض گیرنده دچار ضرر 200 تومانی به ازای هر سهم می‌شود. زیرا سهام را با قیمت 1000 تومان در بازار فروخته است و حالا باید با قیمت 1200 تومان از بازاری خریداری نماید و به مالک سهم تحویل دهد.

    ریسک فروش سهام به صورت استقراضی

    فردی که سهام قرض می‌گیرد با ریسک بسیار بالایی روبرو می‌شود زیرا ممکن است این سهام در زمان تعهد شده برای بازگشت سهام قیمت بالایی پیدا کنند. در این صورت ضرر زیادی متوجه قرض گیرنده سهام می‌شود.