مزایا و معایب صندوق های سرمایه گذاری چیست؟

جمله معروفی در نقض کمال طلبی وجود دارد که می‌گوید؛ «هیچ کس کامل نیست!». این جمله نه تنها در مورد انسان بلکه درباره ابزاری که ارائه می‌دهد هم صدق می‌کند. گرچه گزینه‌هایی مانند صندوق‌ های سرمایه گذاری از بهترین ابزار برای سرمایه گذاری به شمار می‌آیند اما خالی از عیب نیستند. درباره معایب صندوق های سرمایه گذاری البته باید به این نکته اشاره کرد که تمام زمینه‌های سرمایه گذاری موجود هم در ذات‌شان معایبی دارند. طلا، سهام و اوراق درآمدثابت و سپرده‌های بانکی به دلیل تغییرات در شرایط سیاسی و اقتصادی و بازارهای جهانی به طور روزانه دچار نوساناتی می‌شوند.

جدا از این دست تاثیرپذیری‌ها، گاهی ویژگی‌های اصلی آن‌ها هم می‌توانند به عنوان معایب بروز کنند. تلاش می‌کنیم به صورت جداگانه به تعریف هر کدام از صندوق طلا، سهامی و درآمد ثابت به عنوان پرطرفدارترین انواع صندوق های سرمایه گذاری بپردازیم و معایب آن‌ها را برشماریم و همچنین اشاره‌ای به مزایای صندوق های سرمایه گذاری خواهیم داشت.

صندوق سرمایه گذاری چیست؟

صندوق های سرمایه گذاری، ابزاری مالی هستند که با دریافت مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‌کند. صندوق‌های سرمایه گذاری دارای سبد دارایی هستند که بنابر فعالیت و هدفی که دارند، بیش‌تر سبد خود را به یک دارایی خاص مانند سهام، گواهی سپرده طلا یا دیگر اوراق بهادار مانند اوراق بادرآمد ثابت تخصیص می‌دهد.. صندوق‌های سرمایه گذاری دارای انواع مختلفی هستند. صندوق سهامی، صندوق‌های کالایی، صندوق‌ درآمد ثابت، صندوق‌ املاک و مستغلات و صندوق در صندوق‌ها از جمله این انواع هستند. صندوق‌های سهامی به نوبه خود شامل صندوق‌های اهرمی، صندوق‌های بخشی و صندوق‌های سهامی عادی هستند. صندوق‌های کالایی در ایران شامل صندوق‌های چندکالایی، صندوق‌های طلا و زعفران می‌شوند. علاوه بر این موارد، صندوق پروژه، صندوق خصوصی، صندوق های شاخصی و صندوق‌ تضمین اصل سرمایه نیز وجود دارند.

مزایای صندوق های سرمایه گذاری چیست؟

صندوق‌های سرمایه گذاری با توجه انواعی که دارند و همچنین نوع فعالیت‌شان دارای مزایای متفاوتی هستند. اما در این میان، مزایای صندوق سرمایه گذاری مشترکی هم وجود دارند که می‌توان به آن‌ها اشاره کرد. این مزایا شامل نقدشوندگی بالا، استفاده از تیم متخصصان، امنیت در سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاری با پول کم هستند.

صرفه جویی در زمان و هزینه

یکی از مزایای اصلی صندوق‌های سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران، صرفه‌جویی در زمان آن‌ها است. دلیل این صرفه‌جویی در زمان این است که سرمایه گذاران با انتخاب صندوق‌های سرمایه‌گذاری، دیگر نیازی به بررسی و تحلیل بازار ندارند. تحلیل و بررسی در صندوق‌های سرمایه گذاری به عهده مدیران صندوق است.

صندوق سرمایه گذاری فرصتی برای سرمایه های خرد

قبل از حضور صندوق های سرمایه گذاری، بسیاری از افراد تصور می‌کردند که سرمایه گذاری، تنها با داشتن سرمایه‌های قابل‌توجه امکان‌پذیر است. اما صندوق‌های سرمایه گذاری، این امکان را فراهم کرده‌اند تا بتوان با سرمایه های خرد هم به بازارهای دارایی مختلف وارد شد.

کاهش ریسک سرمایه گذاری

نداشتن دانش و زمان کافی، باعث می‌شود تا افراد با ریسک بسیار زیاد وارد زمینه‌های سرمایه گذاری مختلف شوند. به همین خاطر، بهتر است مسیر سرمایه گذاری را طوری انتخاب کرد که تا جای ممکن از ریسک سرمایه گذاری کم شود.

صندوق‌های سرمایه گذاری با متنوع سازی، مدیریت سرمایه و حضور متخصصین تا اندازه قابل توجه‌ای باعث کاهش ریسک سرمایه گذاری می‌شود.

نقدشوندگی بالا

سرمایه گذارانی که در بازار اوراق بهادار سرمایه گذاری کرده‌اند، ممکن است حداقل یک بار با صف خرید یا صف فروش سهمی که در آن سرمایه گذاری کرده‌اند مواجه شده باشند. اما این اتفاق در صندوق‌های سرمایه گذاری نمی‌افتد. افرادی که بخواهند در صندوق های سرمایه گذاری، شروع به سرمایه گذاری کنند باید بدانند که هنگام فروش واحد‌های خریداری شده، در صف قرار نمی‌گیرند. به زبان ساده‌تر آنها می‌توانند سرمایه خود را سریع‌تر به وجه نقد تبدیل کنند. نقدشوندگی این صندوق‌ها بالا است.

شفافیت، اطمینان و امنیت در سرمایه‌گذاری

شفافیت در سرمایه گذاری یکی از مهم‌ترین شاخصه‌هایی است که باعث می‌شود به یک ابزار سرمایه گذاری اعتماد کنیم. صندوق‌های سرمایه گذاری با داشتن صفحات آنلاین و بهره‌مندی از فضای سرمایه گذاری آنلاین مانند اپلیکیشن تمام اطلاعات لازم و عملکردهای لحظه‌ای را در دسترس سرمایه گذاران قرار می‌دهند. علاوه بر این، صندوق‌ها مجوزهای لازم را از سازمان بورس دریافت کرده‌اند.

تنوع در سرمایه گذاری و بالا رفتن حق انتخاب

صندوق‌های سرمایه گذاری سبدی متنوع از دارایی‌های مختلف دارند. به همین دلیل، سرمایه گذاران می‌توانند با ریسک کمتری در گزینه‌های مختلف سرمایه‌گذاری کنند.

عدم نیاز به مهارت تحلیل

سرمایه‌گذاری نیاز به دانش و گذاشتن زمان کافی برای تحلیل و تصمیم‌گیری دارد. استفاده از صندوق‌های سرمایه‌گذاری موجب می‌شود که بتوانیم بدون نیاز به مهارت تحلیل سرمایه‌گذاری کنیم چرا که متخصصان و مدیران صندوق کار تحلیل را بجای ما انجام می‌دهند.

معایب صندوق های سرمایه گذاری چیست؟

هر کدام از ابزارهای مالی معایبی هم دارند. اما صندوق‌های سرمایه گذاری با کم‌ترین میزان معایب به عنوان بهترین ابزارهای سرمایه گذاری به حساب می‌آیند. بعضی از صندوق‌های سرمایه گذاری از نوع صدور و ابطالی هستند و برخی دیگر صندوق‌های قابل معامله به حساب می‌آیند. زمانی که سرمایه گذاران اقدام به ابطال یا همان فروش واحدهای سرمایه گذاری آن نوع صندوق می‌کنند، ممکن است 24 تا 72 ساعت زمان ببرد تا وجه نقد حاصل از فروش به حساب‌شان واریز شود.

سود کمتر نسبت به سرمایه گذاری های مستقیم

برای نمونه می‌توان گفت که صندوق های درآمد ثابت مانند صندوق درآمد ثابت کیان و صندوق ندای ثابت کیان، سود بیش‌تر از بانک دارند. سود کم‌تر نسبت به سرمایه گذاری مستقیم در صندوق‌های سرمایه گذاری، تنها زمانی امکان‌پذیر است که فرد سرمایه گذار از دانش و زمان کافی برای سرمایه گذاری در زمینه‌های سرمایه‌گذاری مختلف برخوردار هستند.

در غیر این‌صورت می‌توان گفت صندوق‌های سرمایه گذاری با مدیریت سرمایه و تنوع در سرمایه گذاری که دارند از سود بیش‌تر نسبت به سرمایه گذاری‌های مستقیم برخوردار هستند.

تسلط کمتر بر مدیریت سرمایه

زمانی که صندوق‌های سرمایه گذاری را برای سرمایه گذاری انتخاب می‌کنیم، دیگر نیازی به مدیریت سرمایه به صورت مستقیم نداریم. ممکن است بعضی از افراد تصور کنند که با قرار دادن سرمایه در صندوق‌های سرمایه گذاری، تسلط کم‌تری بر مدیریت سرمایه‌شان دارند. باید این‌طور گفت که مدیران صندوق از تجربه و دانش بسیار زیادی در فضای سرمایه گذاری برخوردار هستند. در واقع، سرمایه گذاران نیازی به مدیریت سرمایه ندارند.

هزینه ها و کارمزد صندوق

برخی از مزایای صندوق‌های سرمایه گذاری می‌توان به میزان هزینه‌ها و کارمزد صندوق اشاره کرد. میزان هزینه‌ها و کارمزدها در صندوق‌های سرمایه گذاری نسبت به سرمایه‌گذاری‌های مستقیم یا استفاده از سبدگردان اختصاصی بسیار کم‌تر است.

دشواری در انتخاب بهترین صندوق

یکی از دشوارترین قسمت‌های سرمایه گذاری به صورت مستقیم برای سرمایه گذاران این است که خود سرمایه گذاران باید به طور مستقیم به بررسی دارایی‌ها و سهام مختلف بپردازند. این دشواری در انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری بسیار کم‌تر است. چراکه می‌توان با مراجعه به سامانه آنلاین فیپیران، بهترین صندوق‌های سرمایه گذاری را مشاهده کرد.

مشارکت پایین به عنوان سرمایه گذار

یکی از نکاتی که در مورد صندوق‌ها و سرمایه‌گذاری در آنها مطرح است این است که سرمایه‌گذار نقش زیادی در آنها ندارد. البته با توجه به نوع انتخاب صندوق‌ها که برای افرادی که وقت و دانش کافی ندارند مناسب است، این گزینه چندان هم عیب نیست. این موضوع معادل همان تسلط کمتر بر سرمایه است.

ناشناخته بودن سرمایه گذاری در صندوق ها برای عموم مردم!

سال‌های اولی که صندوق‌های سرمایه گذاری به عنوان ابزار مالی نوین به فعالیت پرداختند و وارد فضای سرمایه گذاری آنلاین شدند، برای عموم مردم ناشناخته بودند. اما در حال حاضر با توجه به مزایایی که دارند از گزینه‌های محبوب در سرمایه گذاری به حساب می‌آیند. بهره‌مندی از فضای سرمایه گذاری آنلاین و بهره‌مندی از اپ سرمایه گذاری مانند اپ کیان دیجیتال، امکان سرمایه گذاری با صندوق‌های سرمایه گذاری به گزینه‌ای در دسترس برای بسیاری از افراد تبدیل شده است.

تاخیر در صدور و ابطال واحدها

با توجه به فعالیت مستمر و لحظه‌ای صندوق‌های سرمایه گذاری، امکان تاخیر در صدور و ابطال واحدهای سرمایه گذاری بسیار کم است. می‌توان گفت تنها در صورتی امکان تاخیر در صدور و ابطال واحدهای سرمایه گذاری امکان‌پذیر است که بورس و دیگر زمینه‌های سرمایه گذاری دچار اختلال شوند.

امکان خطا در مدیریت صندوق

از آن‌جایی که مدیریت صندوق بر عهده مدیران صندوق است، پس امکان خطا در مدیریت صندوق تا اندازه بسیار زیادی امکان‌پذیر نیست. علاوه بر حضور مدیران، هیئت مدیره و اعضای ناظر بر صندوق سرمایه گذاری اجازه امکان خاط در مدیریت صندوق را نمی‌دهند.

جمع‌بندی

مهم‌ترین نکته در مورد صندوق‌‎های سرمایه گذاری این است که امکان کلاهبرداری، اختلاس و هزار نوع تقلب ریز و درشت دیگر در آن‌ها وجود ندارد. برای به اثبات رساندن این حرف بهتر است مطلب امکان کلاهبرداری صندوق های سرمایه گذاری را مطالعه کنید. صندوق‌های سرمایه گذاری هم مانند دیگر ابزار سرمایه گذاری دارای معایبی هستند که به توضیح همه آن‌ها پرداختیم. اما توضیح معایب به این معنا نیست که صندوق‌ها محل مناسبی برای سرمایه گذاری نیستند. درست بر خلاف آن، باید گفت که به دلیل کم بودن معایب و تعداد زیاد مزایا بهتر است صندوق‌ها را برای ورود به هر کدام از زمینه‌های سرمایه گذاری انتخاب کنیم.