مقایسه صندوق‌ سرمایه‌گذاری درآمد ثابت با سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری‌

در گذشته‌های بسیار دور تعداد ابزارهای سرمایه‌گذاری کم بود و افراد تنها می‌توانستند در مواردی مانند طلا یا ملک سرمایه‌گذاری کنند. خرید همین دارایی‌ها و نگهداری آنها هم با مشکلاتی همراه بود. به عنوان مثال خرید فلزات قیمتی همیشه ترس از دزدیده شدن را داشت و برای حفاظت از آن به هزینه‌های زیادی نیاز بود، یا باید آن را به طریقی از دید سایرین پنهان می‌کردند. مواردی مانند زمین هم به راحتی می‌توانست طمع قدرتمندان محلی را جلب کند و حتی امنیت صاحب سرمایه را به خطر بیندازد. با گذشت زمان کم کم ابزار‌های سرمایه‌گذاری بیشتری برای افراد پدیدار شدند. یکی از این گزینه‌ها بانک است.

ورود ابزارهای جدید سرمایه‌گذاری

بانک‌ها همراه خود امکانات جدیدی برای سرمایه‌گذاری به ارمغان آوردند. این گزینه جدید باعث شد جای امنی برای پس‌انداز افراد به وجود بیاید و حتی افراد بتوانند برخی دارایی‌های باارزش خود را در آنها نگهداری کنند. حتی بانک‌ها با پرداخت سود به سپرده‌ها توانستند سازوکاری برای جمع‌آوری پول‌های بیکار موجود در جامعه فراهم آورند و این پول‌ها را به کارهای مولدتری تخصیص دهند. علاوه بر بانک‌ها، موارد دیگری هم به ابزارهای موجود برای سرمایه‌گذاری اضافه شده‌اند که از آن جمله می‌توان به بورس و صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد. صندوق‌های سرمایه‌گذاری انواع مختلفی دارند که شامل صندوق‌های سهامی، صندوق طلا و صندوق درآمد ثابت می‌شود. صندوق‌هایی که به آنها اشاره کردیم، شباهت‌ها و اختلافاتی با هم دارند. در این مطلب قصد داریم به مقایسه صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت و سایر سرمایه‌گذاری‌ها بپردازیم.

مروری بر صندوق‌های با درآمد ثابت و سایر صندوق‌ها

سازوکار صندوق‌های سرمایه‌گذاری به این صورت است که سرمایه‌ها را جمع‌آوری می‌کنند اما آن را در مصارف خاصی سرمایه‌گذاری می‌نمایند. نام صندوق‌ها نشان دهنده این است که بخش اعظم دارایی آنها صرف چه گزینه‌ای شده است. به عنوان مثال صندوق سهامی عمده دارایی خود را روی سهام سرمایه‌گذاری می‌کند، اما صندوق طلا این کار را با گواهی سکه طلا و صندوق درآمد ثابت با گزینه‌هایی مانند اوراق مشارکت و مواردی از این قبیل می‌کند. وقتی شما اقدام به سرمایه‌گذاری در یک صندوق می‌کنید، در واقع تعدادی از واحدهای آن را خریداری می‌نمایید. سودی که از سرمایه‌گذاری‌های فوق به دست می‌آید به تعداد واحدهای خریداری شده شما بستگی دارد. وقتی صندوق‌ها سود می‌کنند، ارزش خالص دارایی آنها بالاتر می‌رود و وقتی بخواهید واحدهای صندوق خود را به فروش برسانید، نسبت به روز اول سرمایه‌گذاری سود کرده‌اید.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری از نظر ریسک نیز با یکدیگر تفاوت دارند. ریسک برخی از صندوق‌ها بیشتر و برخی دیگر کمتر است. به عنوان مثال، صندوق‌های سهامی ریسک بالایی دارند اما صندوق‌های درآمد ثابت تقریبا ریسکی ندارند. فراموش نکنید صندوق‌های سرمایه‌گذاری که ریسک بالاتری دارند، قابلیت دریافت سود بالاتر را نیز دارند، اما ریسک این که سرمایه از بین برود یا بخشی از آن دچار افت شدید شود، بالاتر است. خرید صندوق‌های سهامی عمدتا برای کسانی خوب است که دارای روحیه ریسک‌پذیر باشند. اگر روحیه ریسک‌گریزی دارید، می‌توانید از گزینه‌های دیگری مانند صندوق طلا یا صندوق درآمد ثابت استفاده کنید. صندوق‌های درآمد ثابت برای ریسک‌گریزها بسیار مناسب هستند و بازدهی آنها از بانک بالاتر است.

شباهت صندوق‌های با درآمد ثابت و صندوق‌های سرمایه‌گذاری

صندوق‌های با درآمد ثابت مانند سایر صندوق‌ها از جمله سرمایه‌گذاری‌های غیرمستقیم به حساب می‌آیند. سرمایه‌گذاری به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شود، غیرمستقیم و مستقیم. در روش مستقیم ما شخصا با پول خود سرمایه‌گذاری می‌کنیم یعنی مثلا سهام شرکت‌هایی را انتخاب کرده و اقدام به خرید آن می‌کنیم یا از بازار طلا و سکه خریداری می‌نماییم. اما سرمایه‌گذاری غیرمستقیم به معنی آن است که پولمان را به یک نهاد مالی می‌سپاریم تا بنا به صلاحدید خبرگان آن شرکت در جایی سرمایه‌گذاری کند. در مورد صندوق‌ها هم این چنین است و ما فقط زمینه سرمایه‌گذاری را تعیین می‌کنیم که مثلا سهام باشد یا طلا یا درآمد ثابت. به عنوان مثال، صندوق طلا 70 تا 95 درصد سرمایه‌اش را به خرید گواهی سکه طلا اختصاص می‌دهد و در مورد صندوق درآمد ثابت هم 70 تا 95 درصد سرمایه صرف گزینه‌های درآمد ثابت می‌شود.

تفاوت‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت

در بالا به شباهت‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری با صندوق درآمد ثابت اشاره کردیم. این صندوق‌ها تفاوت‌هایی نیز با هم دارند. مهمترین مساله این است که میزان ریسک صندوق‌های درآمد ثابت از سایر صندوق‌ها پایین‌تر است. از آنجا که این صندوق‌ها بخش اعظم دارایی خود را در گزینه‌هایی مثل سپرده بانکی، اوراق مشارکت و برخی موارد دیگر سرمایه‌گذاری کرده‌اند، ریسک خاصی را متحمل نمی‌شوند. بخش کوچکی از سرمایه صندوق‌های درآمد ثابت یعنی حدود 5 تا 30 درصد باقی‌مانده از سرمایه صندوق‌های درآمد ثابت نیز به گزینه‌های پربازده‌تر اختصاص پیدا می‌کند که موجب می‌شود بازدهی این صندوق‌ها بالاتر از بانک برود. به این ترتیب، صندوق درآمد ثابت از دو منظر یعنی مقدار ریسک احتمالی و گزینه‌های موجود در سبد سرمایه‌گذاری با سایر صندوق‌ها تفاوت دارد.

مقایسه صندوق سرمایه گذاری با بانک

یکی از آشناترین روش‌های سرمایه گذاری برای کسب سود ثابت ماهانه، سپرده گذاری در بانک است. بانک‌ها در گذشته سپرده‌های ویژه یک ساله و دو ساله داشتند اما در اواخر سال 1401 طبق مصوبه شورای پول و اعتبار بانک‌ها سپرده‌های بلند مدت ویژه یک ساله، دو ساله و سه ساله قبول می‌کنند. طبق این مصوبه نرخ سوددهی بانک‌ها به سپرده‌ها نیز تغییر یافته است. در نتیجه بانک‌ها به سپرده‌های بلندمدت یک ساله 20.5 درصد سود پرداخت می‌کنند. از سوی دیگر، نرخ سود تعیین شده برای سپرده‌های ویژه بلندمدت دو ساله و سه ساله به ترتیب 21.5 درصد و 22.5 درصد است. اما اگر بخواهیم سپرده گذاری در بانک و سرمایه گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت را با یکدیگر مقایسه کنیم، می‌توانیم ببینیم که سرمایه گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت سوددهی بالاتری دارد.

به عنوان مثال، صندوق ندای ثابت کیان که یک صندوق سرمایه گذاری درآمد ثابت است و ماهانه تقسیم سود انجام می‌دهد، سالانه به صورت موثر 26 درصد سود به سرمایه گذاران خود ارائه می‌دهد. منظور از سود موثر این است که سرمایه گذار سودی که قرار است به صورت ماهانه دریافت کند را دو مرتبه در صندوق ندای ثابت کیان سرمایه گذاری کند. برای کسب سود موثر سرمایه گذار لازم نیست هربار این کار را انجام دهد بلکه صندوق خود می‌تواند به شکل خودکار این کار را انجام دهد. سود موثر ویژگی بارزی است که صندوق ندای ثابت کیان دارد اما سپرده گذاران در بانک از آن بی بهره هستند. اگر سرمایه گذاران صندوق ندای ثابت کیان بخواهند که به صورت ماهانه سود دریافت کنند، سود آنها ساده محاسبه شده و میزان سود پرداختی به آن‌ها سالانه 23.34 درصد خواهد شد که باز هم بهتر از سود بانکی است. همان طور که دیدیم، در هر دو حالت سود موثر و سود ساده، بازدهی صندوق ندای ثابت کیان از سپرده گذاری در بانک بالاتر است.

مزایای صندوق ندای ثابت کیان

صندوق ندای ثابت کیان دارای مزایای خاصی است که سپرده گذاری در بانک از آن بی‌بهره است. برای سرمایه گذاری در صندوق ندای ثابت کیان دیگر سرمایه گذار لازم نیست که نگران نرخ شکست باشد. این در حالی است که سپرده‌گذاران در بانک اگر قبل از اتمام دوره ماندگاری اقدام به برداشت وجه خود کنند، درصدی از سود آنها به عنوان نرخ شکست کسر می‌شود. همچنین سرمایه گذاران می‌توانند به سرعت سرمایه خود را نقد کنند.

زمان طلایی برای خرید صندوق‌های درآمد ثابت

اگر ریسک‌گریز هستید و مایل به سرمایه‌گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت هستید، شاید به دنبال فرصت طلایی خرید می‌گردید و مایلید بهترین زمان برای ورود به آن را بدانید. صندوق‌های درآمد ثابت به دلیل ماهیت سبدشان، وقتی دلار با افت مواجه شود، می‌توانند گزینه مناسبی باشند، چرا که افت دلار در بازار به معنی تقویت ریال است و گزینه‌های درآمد ثابت می‌توانند در صورت افت دلار رشد کنند. البته در یک مورد دیگر هم صندوق درآمد ثابت توجیه دارد. هنگامی که بازارها دچار نااطمینانی شدیدی باشند، شاهد نوسان دارایی سایر صندوق‌ها و سرمایه‌‎‌گذاری‌ها خواهیم بود. در این شرایط سرمایه‌گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت که ریسک کمی دارند، مطمئن‌تر از سایر گزینه‌ها است. این کار تا جایی توجیه دارد که سمت و سوی بازارها مشخص شود و نااطمینانی فروکش کند.

یک نکته در مورد سودآوری صندوق‌ها

از سوی دیگر اگر با رشد شدید دلار در بازار روبرو باشیم، صندوق‌های درآمد ثابت گزینه چندان مناسبی نیستند اما باز هم به یک علت می‌توان بخشی از سرمایه را به آنها اختصاص داد. هنگام سرمایه‎گذاری متنوع‌سازی نقش مهمی دارد. به همین دلیل هم یک گزینه کم ریسک را انتخاب کردن و بخشی از سرمایه را به آن اختصاص دادن می‌تواند در توزیع ریسک به شما کمک کند. البته همچنان این صندوق‌ها برای ریسک‎‌گریزهای شدید که آشنایی زیادی با بازارهای مختلف ندارند، مناسب خواهد بود.

جمع‌بندی

در بالا به مقایسه صندوق‌های درآمد ثابت با صندوق‌های سرمایه‌گذاری پرداختیم. اما به طور کلی در مورد صندوق‌های درآمد ثابت باید گفت در میان کم‌ریسک‌ترین سرمایه‌گذاری‌ها قرار می‌گیرند. بازدهی این صندوق‌ها از بانک بهتر است اما در شرایط تورمی به اندازه طلا نیست. با این حال، همان طور که اشاره شد، می‌تواند گزینه مناسبی برای ریسک‌گریزها به حساب بیاید.