نویسنده: امیرمحمد تهمتن

همه ما به احتمال زیاد این لحظه را در زندگی خود تجربه کرده‌ایم. زمانی که از خواب بلند می‌شوید و نمی‌توانید باور کنید که شب گذشته با دوستان‌تان چقدر زیاد خرج کرده‌اید یا زمانی که حساب بانکی خود را چک می‌کنید و نمی‌دانید چگونه حساب‌تان این قدر کم شده است. به همه ما بارها و بارها گفته شده است که پس‌انداز برای آینده‌مان مهم است اما میزان پس‌اندازمان به هیچ وجه با این توصیه تطابق ندارد. طبق گزارش «نتایج بررسی دسترسی خانوارها به خدمات مالی در مناطق شهری ایران» بانک مرکزی ایران علی‌رغم آنکه بیشتر مردم ابزار تمایل به پس‌انداز کرده‌اند اما حدود %۷۰ گزارش کرده‌اند که به‌طور مرتب پول پس‌انداز نمی‌کنند!

دلیل این موضوع چیست؟

اول از همه باید بدانید که اگر به‌مقدار کافی برای آینده پول پس‌انداز نمی‌کنید، تنها نیستید. همان‌طور که گفته شد، اکثر مردم به‌طور مرتب پس‌انداز نمی‌کنند. اکثر ما حقوق و دستمزد خود را دریافت می‌کنیم و بلافاصله آن را برای اجاره، پرداخت شهریه دانشگاه، پرداخت قبوض، خرید مایحتاج منزل یا برگزاری یک مهمانی مفصل با دوستان‌مان خرج می‌کنیم.

این‌ها به‌نظرتان آشنا می‌آید؟

برای پاسخ به این پرسش می‌بایست به علم اقتصاد رفتاری، شاخه‌ای جدید از علم اقتصاد که تلاش می‌کند با استفاده از یافته‌های علم روانشناسی و علوم اعصاب به توضیح رفتار مردم بپردازد، مراجعه کرد.

اقتصاد رفتاری، عادت‌های پس‌اندازی و مخارجی ما را توضیح می‌دهد!

شاید دلیل اینکه نمی‌توانیم به اندازه کافی پس‌انداز کنیم این موضوع است که از دخل و خرج خود به‌درستی آگاهی نداریم. اما مطابق با یافته‌های اقتصاد رفتاری و روانشناسی، علت این موضوع را باید در جای دیگری جست.

پس انداز - مالی - پول

مطالعات نشان می‌دهند که تصمیم‌های نادرست مالی، همراهی بسیار زیادی با این احساس دارد که تنها باید به زمان حال توجه کرد و بهترین پیش‌بینی‌کننده تصمیمات هوشمند مالی، نه سواد مالی بلکه میزان زمانی است که به آینده فکر می‌کنیم. یکی از یافته‎ها در قالب فرضیه‌ای جدید ارتباط بین ساختار زبان گفتاری و میزان تمایل به پس‎انداز کردن را به‌طور شگفت‎آوری نشان می‎دهد. یافته‌ها حاکی از آن است که ارتباطی بین ساختار زبان گفتاری و نحوه تمایل شما به پس‌انداز‌کردن وجود دارد. شما فارسی صحبت می‌کنید  و معنی آن این است که هر وقت درمورد آینده، یا هر اتفاقی در آینده حرف می‌زنید، از لحاظ دستور زبان مجبورید آن را از زمان حال جدا کرده و مثل چیزی متفاوت، قلمداد کنید. حال فرض کنید که آن تفاوت باعث می‌شود که هر بار در صحبت خود، بطور نامحسوسی آینده را از زمان حال جدا کنید. اگر این صحت داشته باشد و باعث شود که آینده مثل چیزی دورتر و متفاوت‌تر از زمان حال به چشم بیاید، این مسئله پس‌انداز کردن را دشوارتر می‌کند. اگرچه، از طرف دیگر، شما زبانی را صحبت کنید که زمان آینده نداشته باشد، زمان حال و زمان آینده، هر دو را به یک شکل به کار ببرید و اگر این شما را بطور نامحسوسی ترغیب کند که احساس مشابهی نسبت به دو زمان داشته باشید، پس‎انداز کردن برای شما آسان‌تر است.

حال ممکن است این یک نظریه خیالی به‌نظر بیاید؛ اما به راستی چطور می‌شود این نظریه را آزمایش کرد؟ طبق بررسی پیکره‌ای زبان‌شناسی زبان‌ها مشخص شد که افراد زیادی سرتاسر دنیا هستند که به زبان‌های فاقد زمان آینده صحبت می‌کنند. پیکره زبانی عبارت است از مجموعه‌ای از متن‌های نوشتاری یا گفتاری که می‌توان در توصیف و تحلیل زبان از آن بهره گرفت. برای نمونه در اروپای شمالی کشورهایی هستند (لوکزامبورگ، نروژ، سوئیس، فنلاند، اتریش، بلژیک، دانمارک، سوئد، استونی، آلمان و ایسلند) که به زبان فاقد زمان آینده صحبت می‌کنند؛ در نتیجه با بررسی میزان پس‎انداز این کشورها مشخص شد که این کشور جزو کشورهایی هستند که دارای بالاترین نرخ پس‌اندازها هستند.

نتیجه مقایسه نرخ پس‌انداز این دسته از کشورها با کشورهایی که دارای زبانی هستند که در آن زمان آینده وجود دارد، در نمودار بالا خلاصه شده است. بنابراین یک دلیل برای اینکه نمی‌توانیم آن میزان که می‌خواهیم پس‌انداز کنیم، این موضوع است که به «حال» نسبت به «آینده» ارزش بیشتری می‌دهیم. در اقتصاد رفتاری، به این تمایل «سوگیری وضعیت حال » گفته می‌شود.

نویسنده: امیرمحمد تهمتن


105 بازدید


شاید دلیل اینکه نمی‌توانیم به اندازه کافی پس‌انداز کنیم این موضوع است که از دخل و خرج خود به‌درستی آگاهی نداریم.


برچسب‌ها