نویسنده: تحریریه کیان دیجیتال

سرانجام پس از کش‌وقوس‌های فراوان و مقاومت در برابر تعطیلی، دولت پذیرفت محدودیت‌های بیشتری را در این زمینه در پیش گیرد. این تغییرات به دلیل وخیم شدن وضعیت کرونا و رسیدن کشته‌شدگان به حدود ۵۰۰ نفر در روز صورت گرفت. تا روز ۲۵ آبان ۲۷ استان در وضعیت قرمز قرار داشتند و تنها وضعیت ۴ استان هرمزگان، فارس، گلستان و سیستان و بلوچستان سفید است. در این شرایط سوال بسیاری این است که چرا پایتخت تعطیل نمی‌شود؟ سوال دیگر این است که چه مشاغلی تعطیل می‎شوند و آیا بورس تعطیل می‌شود؟

فعلا تعطیلی خواسته اغلب مردم شهرهای قرمز است و دولت نیز برای کنترل شرایط چاره چندانی ندارد. با این حال، ۳ سیگنال منفی مهم با تعطیلی پایتخت و سایر شهرهای مهم ایران پیش می‌آیند که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم.

سیگنال‌های منفی تعطیلی

کرونا و معضل رشد اقتصادی

تعطیل شدن عملا به معنای کاهش فعالیت‌های اقتصادی در سطح شهر یا کشور است. این تعطیلی با توجه به وضعیت نامساعد اقتصاد کلان هزینه‌های زیادی بر اقتصاد تحمیل می‎کند. بر اساس داده‌های منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، حدود ۲۲ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور در سال ۱۳۹۸ متعلق به استان تهران بوده است و استان‌های خوزستان با ۱۵ درصد، بوشهر با ۶ درصد، اصفهان با حدود ۶ درصد و خراسان رضوی با نزدیک به ۵ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در واقع یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که حدود ۵۴ درصد تولید ناخالص داخلی کشور در این ۵ استان انجام می‌گیرد. اهمیت تعطیلی فعالیت‌ها در کلانشهرهای ایران نیز با توجه به ۸ فصل رشد اقتصادی منفی و این آمار قابل توجه است.

احتمال افزایش موقت قیمت اقلام ضروری

یکی دیگر از سیگنال‌های منفی تعطیلی این است که شاید مردم برای خرید اجناس و لوازم ضروری خود به یکباره اقدام به خرید ‌کنند. این هجوم تقاضا اگر گسترده‌ باشد، می‌تواند تاثیراتی بر قیمت بگذارد.

 دشواری سیاست‌های حمایتی

دولت به دلیل تحریم‌های اقتصادی، کاهش فروش نفت، کسری بودجه و کاهش قیمت جهانی نفت عملا نمی‌تواند هزینه زیادی برای بسته‌های حمایتی در پیش گیرد. علاوه بر این، تورم بالای سال‌های اخیر هر گونه استقراض از بانک مرکزی و افزایش تورم آینده را نیز دشوارتر کرده است. این عوامل باعث می‌شود توان حمایتی دولت و حجم آن چندان زیاد نباشد. بسیاری از فعالان و رسته‌های شغلی نیز معتقدند در صورت تعطیلی زیان قابل توجهی خواهند دید. مجموع این موارد تعطیلی بلندمدت را برای دولت دشوار خواهد کرد و شهروندان را نیز در شرایط دوگانه‌ای قرار می‌دهد. با این حال باید توجه کرد که این انتخاب، گزینشی میان سلامت افراد جامعه و هزینه‌های اقتصادی است.

چه مشاغلی تعطیل می‌شوند؟

اگر ملاک تعطیلی شهرهای وضعیت قرمز را محدودیت شدید مشاغل دسته ۲، ۳ و ۴ در نظر بگیریم، تنها مشاغلی مانند مراکز درمانی، اورژانس، مراکز امنیتی، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، سوپرمارکت‌ها، مراکز تامین ملزومات و مایحتاج عمومی، نانوایی‌ها و داروخانه‌ها باز هستند. علاوه بر این، در شهرهای وضعیت قرمز یک سوم کارکنان و کارمندان به کار گرفته می‌شوند.

بورس تعطیل است؟

یکی از اصلی‌ترین پرسش‌هایی که مردم در مورد تعطیلی دارند این است که چه مشاغلی تعطیل هستند و تعطیلی شامل چه مشاغلی نمی‌شود. بر اساس آنچه تاکنون اعلام شده، بانک‌ها با حداقل نیرو مشغول به کار خواهند بود. طبق شواهد فعلی به نظر نمی‌رسد بورس تعطیل شود. با این حال خبرهایی شنیده می‌شود که در صورتی که بانک‌ها تعطیل شوند، بازار سهام نیز تعطیل خواهد شد.

کار و درآمد

آثار تعطیلی بر بازارهای دارایی

یکی از آثاری که این تعطیلی بر بازارهای دارایی خواهد گذاشت این است که می‌تواند رشد دارایی‌های ثابت را به دنبال داشته باشد. در واقع، هر چه شیوع کرونا بیشتر طول بکشد و پیامدهای اقتصادی بیشتری بر ایران تحمیل کند، احتمال تشدید رکود، ورشکستگی و به دنبال آن حتی تورم شدیدتر افزایش می‌یابد. همین موضوع اهمیت استراتژی کارآمد برای کنترل شیوع کرونا را برجسته می‌کند. با این حال، تداوم چنین شرایطی به معنای این است که تورم انتظاری و مشکلات اقتصادی آینده بیشتر خواهد شد که پتانسیلی برای رشد قیمت طلا و دارایی‌های این چنینی محسوب می‌شود.