هوش مالی چیست؟چگونه آن را تقویت کنیم؟

بسیاری از افراد در سال‌های اخیر متوجه شده‌اند که با وجود ساعت‌های طولانی کار کردن، باز هم چندان از زندگی جلو نمی‌افتند. این موضوع وقتی تورم چشمگیر باشد، بیش از پیش خودش را نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد تنها تلاش و عرق ریختن نمی‌تواند راهگشای ما باشد. بنابراین، علاوه بر کار کردن، باید در مورد برخی مسایل نیز آگاهی بیشتری کسب کرد. پاسخ درست به این پرسش که پس ما چه قابلیتی را باید به خود اضافه کنیم تا علاوه بر تلاش بتوانیم با آن به اهداف مالی خود دست پیدا کنیم، تنها یک مفهوم است و آن هم هوش مالی است. خوشبختانه رشد هوش مالی امکان‌پذیر است و می‌توان با درک مفهوم آن و تمرین به تقویتش پرداخت.

هوش مالی چیست؟

هوش مالی متفاوت از ضریب هوشی است که با نام (IQ) می‌شناسیم. عملکردها و هدف‌گذاری‌های یک فرد و رسیدن آن به اهداف مالی که برآورده کردن‎‌شان در ظاهر نشدنی به نظر می‌رسد، همان هوش مالی به حساب می‌آید. اما این تعریف کلی‌تر از آن است که بتوانیم برای تقویت هوش مالی خود به کار ببندیم. به همین دلیل با بررسی ویژگی‌های رفتاری و شخصیتی افرادی که هوش مالی بالایی دارند می‌توانیم به شکل دادن یک الگوی کلی برای مسیر مالی زندگی خودمان بپردازیم.

انواع هوش مالی

مدیریت سرمایه در تمام مراحل و جنبه‌های مالی زندگی، نقش بسیار مهمی دارد. البته باید این نکته را در نظر داشت که برای مدیریت سرمایه در موقعیت‌های مختلف و اهدافی مالی متنوع، نیاز به هوش مالی متفاوتی است. ممکن است هوش مالی برای کسب درآمد بیش‌تر یا حفظ و نگهداری پول یا اهداف دیگری مورد استفاده قرار گیرد. در ادامه به بررسی هر کدام از این جنبه‌های هوش مالی خواهیم پرداخت.

هوش مالی برای کسب پول بیشتر

کسی که درآمد بیش‌تری دارد، اغلب از هوش مالی بیش‌تری هم برخوردار است. آگاهی نسبت به این موضوع که کسب درآمد از خود پول مهم‌تر است، از نشانه‌های اصلی دارا بودن هوش مالی برای کسب پول بیش‌تر به حساب می‌آید. این نکته را هم باید در نظر داشت که صرفا داشتن هوش علمی نمی‌تواند به معنای دارا بودن هوش مالی باشد.

هوش مالی در حفظ و نگهداری پول

حفظ و نگهداری از پول در دورانی که تورم بالا است، نیاز به هوش مالی دارد. حفاظت و نگهداری از پول یکی از ابعادی است که در هوش مالی، جایگاه ویژه‌ای دارد. هر چه میزان سرمایه بیش‌تر باشد، نیازمندی به هوش مالی بیش‌تری است.

هوش مالی برای ارتقای سطح دانش وآگاهی

هر چه میزان دانش و آگاهی در هر زمینه‌ای، به ویژه زمینه مالی، بیش‌تر باشد، امکان مدیریت بهینه و رسیدن به اهداف امکان‌پذیرتر است. می‌توان گفت که ارتقای سطح دانش و آگاهی در هوش مالی از اولویت قابل توجه‌ای برخوردار است.

هوش مالی برای اهرم ساختن از پول

متنوع سازی در سرمایه‌گذاری و استفاده از فرصت‌های مختلف برای کسب سود از دیگر ابعاد هوش مالی است که از پول برای ساختن اهرم و در نتیجه، کسب سود بیش‌تر استفاده می‌کند. همیشه این جمله معروف را شنیده‌ایم که «پول، پول می‌آورد». بنابراین افرادی که از پول برای ساخت اهرم برای کسب سود بیش‌تر استفاده می‌کنند، در واقع از هوش مالی برای اهرم ساختن از پول استفاده می‌کنند.

هوش مالی برای بودجه بندی پول

روی دیگر هوش مالی و مدیریت سرمایه، در نظر گرفتن هزینه‌ها و خرج‌هایی است که در زندگی وجود دارد. در واقع، مدیریت سرمایه در زمان خرج و بهینه مصرف کردن منابع مالی از دیگر ابعاد مهم هوش مالی به حساب می‌آید. با این حساب، بودجه بندی پول نیازمند هوش مالی است.

هوش مالی از نگاه رابرت کیوساکی

کیوساکی به عنوان یکی از نویسنده‌های شناخته شده در زمینه مالی و سرمایه‌گذاری به این نکته اشاره می‌کند که اگر از هوش مالی کافی برای تسلط بر سرمایه برخوردار باشیم، می‌توانیم از اهرم در سرمایه‌گذاری استفاده کنیم. کیوساکی معتقد است که هر چه سود بیش‌تری از پول به دست بیاوریم، از هوش مالی بالاتری برخوردار هستیم.

چرا باید هوش مالی خود را تقویت کنیم؟

با توجه به اهمیت هوش مالی، باید به این نکته اشاره کرد که داشتن ثروت و ثروتمند بودن به معنای داشتن هوش مالی نیست. حل مشکلات مالی و طراحی ایده‌های پولساز از مهم‌ترین نشانه‌هایی است که فرد ثروتمند را به عنوان کسی که دارای هوش مالی است نشان می‌دهد. داشتن هوش مالی به ما کمک می‌کند تا دارایی بیشتری به دست آوریم و از آنچه داریم، حفاظت کنیم. این موضوع ما را در داشتن آینده‌ای بهتر و حفظ قدرت خرید یاری می‌کند.

ویژگی شاخص افراد با هوش مالی بالا

افرادی که هوش مالی بالا دارند، چندین ویژگی دارند که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره می‌کنیم. این ویژگی‌ها عبارتند از: داشتن ایده‌های عملیاتی مشخص، پس‌انداز و سرمایه‌گذاری مستمر، مدیریت هزینه‌ها، برنامه‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت برای سرمایه‌گذاری، کاهش قرض و بدهی، مشاوره گرفتن از متخصصین، یادگیری مستمر مهارت‌ها و راهکارهای کسب درآمد و در نهایت انعطاف‌پذیری در تغییر.

راه های تقویت هوش مالی

از آن‌جایی که هوش مالی می‌تواند تا اندازه زیادی به صورت اکتسابی به دست بیاید، پس می‌توان از راهکارهایی برای تقویت هوش مالی بهره‌مند شد. به عنوان مثال می‌توان با در نظر داشتن برنامه‌های مالی قابل اجرا، اولین گام برای تقویت هوش مالی را برداشت.

از اولین راهکارهایی که برای تقویت هوش می‌توان استفاده کرد این است که 10 درصد از درآمد ماهیانه را برای انجام سرمایه‌گذاری، پس‌انداز کرد. از طرفی دیگر، بهتر است هزینه‌ها و مخارج را کاهش داد و هزینه‌ها را به صورت بهینه انجام داد. از مشاوران مالی کمک گرفتن از دیگر راهکارهای تقویت هوش مالی به حساب می‌آید. برای تسلط بر مسیر سرمایه‌گذاری، بهتر است از متخصصین در زمینه‌های مالی موردنظر کمک گرفت.

روی خود سرمایه گذاری کنید!

سرمایه گذاری روی خود که با عبارت (Self-investment) شناخته می‌شود می‌تواند افراد را در کسب مهارت‌های جدید و درآمد بیش‌تر و در نتیجه پیشرفت هوش مالی کمک کند.

شبکه سازی

گسترش ارتباط با دیگران می‌تواند در افزایش روند مالی به کمک فرد بیاید. شبکه سازی می‌تواند رابطه‌های کاری پول‌سازی را برای فرد به همراه داشته باشد. بنابراین بهتر است در کارهایی که می‌توان تأثیرگذار بود مشارکت کرد و از این طریق به شبکه سازی پردخت.

زمان را در دست داشته باشید؛ وقت طلا است!

باید گفت که وقت از طلا هم گرانبهاتر است. چراکه می‌توان با خرید طلا، طلای از دست رفته را جبران کرد. اما زمان، هیچ گاه قابلیت بازستاندن ندارد. بنابراین برای این‌که بتوان به هوش مالی دست پیدا کرد و سرمایه را به خوبی مدیریت کرد، لازم است اهمیت زمان را در نظر گرفت و از هر لحظه، بهترین بهره‌وری را داشت.

بر آنچه قابلیت کنترل دارد تمرکز کنید

زندگی ابعاد غیر قابل مدیریت و غیر قابل پیش بینی هم دارد. بنابراین بهتر است بر آن‌چه که در تسلط داریم، تمرکز کنیم. این تسلط می‌تواند مرتبط با میزان درآمد و دارایی‌هایی باشد که در حال حاضر در اختیار هستند. بعضی از اتفاقات در تسلط ما نیستند. اما می‌توان با کمک هوش مالی از تأثیر این اتفاقات به دارایی‌های در اختیار جلوگیری کرد.

بهره گیری از مشاوره های مالی

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که باعث تقویت هوش مالی می‌شود، مشاوره گرفتن از متخصصین و مشاوران مالی است. مشاوره مالی به انجام پیش بینی‌های مالی و توسعه بودجه بندی برای برنامه‌های سرمایه‌گذاری و کسب سود کمک می‌کند. مشاوران مالی می‌توانند به هم مسیر کردن راهکارها و اهداف مالی فرد برای انجام سرمایه‌گذاری مناسب کمک کنند.

کنترل هزینه ها و مخارج

برای این‌که هزینه‌ها در چارچوب مناسب قرار بگیرد، بهتر است هزینه نیازها را از خواسته‌ها جدا کرد. نیازها به مواردی اشاره دارد که فرد برای گذراندن زندگی خود به آن‌ها نیاز دارد. به عنوان مثال، مخارجی مانند خوراک و پوشاک و مسکن از نیازهای اصلی هستند. در حالی که خواسته‌ها به هزنیه‌هایی اشاره دارد که فرد برای بقا، به آن‌ها نیاز ندارد. به عنوان مثال، خرید کالاهای لوکس به هزینه برای خواسته‌ها اشاره دارد.