وبینار سه صنعت برنده در سال ۱۴۰۵ سیمان، پالایش و پتروشیمی، فولاد

بازار سرمایه در خردادماه ۱۴۰۵ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت. پس از بازگشایی بازار، شاخص کل بورس رشد قابل‌توجهی را تجربه کرد و در مقطعی حدود ۴۰ درصد افزایش یافت. با این حال، این رشد سریع پرسش مهمی را برای سرمایه‌گذاران ایجاد کرد؛ آیا بورس همچنان ظرفیت ادامه روند صعودی و حرکت به سمت شاخص ۶ میلیون واحدی را دارد یا بخش عمده رشد خود را پشت سر گذاشته است؟

در وبینار «سه صنعت برنده در سال ۱۴۰۵» کارشناسان علاوه بر بررسی چشم‌انداز کلی بازار، به تحلیل سه صنعت مهم و اثرگذار بورس شامل فولاد، پالایش و پتروشیمی و سیمان پرداختند. محور اصلی این نشست آن بود که آیا موتور رشد سودآوری شرکت‌ها همچنان روشن خواهد ماند و آیا متغیرهای بنیادی اقتصاد می‌توانند از ادامه این روند حمایت کنند یا خیر؟

بازار سرمایه؛ ارزندگی در سایه ریسک‌های سیستماتیک

در ابتدای وبینار، آقای جعفری مدیر صندوق رشدی کیان با اشاره به شرایط کلان بازار سرمایه توضیح دادند که طی یک ماه گذشته نرخ دلار در بازار آزاد حدود ۲۰ درصد افزایش یافته، اما شاخص کل بورس حدود ۱۰ درصد اصلاح را تجربه کرده است. این موضوع باعث شده ارزش دلاری بازار سرمایه به محدوده تاریخی خود، یعنی حدود ۷۰ میلیارد دلار، بازگردد؛ سطحی که از نگاه بسیاری از تحلیلگران، نشان‌دهنده ارزندگی نسبی بازار است.

به اعتقاد ایشان، مهم‌ترین متغیر تأثیرگذار بر آینده بورس در شرایط فعلی، ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی است. اگر بازار به این جمع‌بندی برسد که احتمال وقوع یک جنگ فراگیر یا درگیری با خسارت جدی به زیرساخت‌های کشور پایین است، ظرفیت رشد بازار همچنان حفظ خواهد شد. به بیان دیگر، در شرایطی که ریسک‌های سیستماتیک کنترل شوند، فاصله میان ارزش ذاتی بسیاری از شرکت‌ها و قیمت فعلی سهام آن‌ها می‌تواند زمینه‌ساز ادامه روند صعودی بورس باشد.

در ادامه، آقای رشیدی نیز با تأکید بر همین موضوع عنوان کردند که انتظار اصلاح عمیق‌تری برای بازار ندارند و همچنان صنایع بزرگ را جذاب‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری می‌دانند. به گفته ایشان، در صورت کاهش ریسک‌های سیستماتیک، بازار می‌تواند طی ماه‌های آینده سقف قبلی خود را پشت سر بگذارد و حتی بین ۵ تا ۱۰ درصد نیز بالاتر از آن حرکت کند. البته اگر این ریسک‌ها کاهش نیابد، محتمل‌ترین سناریو اصلاح زمانی و نوسان بازار در محدوده فعلی خواهد بود.

یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار از نگاه آقای رشیدی، عملکرد مطلوب شرکت‌های پالایشی است. این صنعت که حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد ارزش بازار سرمایه را در اختیار دارد، به دلیل انتشار گزارش‌های مالی قوی می‌تواند نقش مهمی در تعیین مسیر آینده شاخص کل ایفا کند.

صنعت فولاد؛ صنعتی ارزنده اما تحت فشار هزینه‌ها

نخستین صنعتی که در بخش تخصصی وبینار مورد بررسی قرار گرفت، صنعت فولاد و سنگ‌آهن بود. کارشناسان معتقد بودند که این صنعت در مقایسه با سایر صنایع بزرگ بورس، در شرایط مطلوبی قرار ندارد و با چالش‌های متعددی روبه‌رو است.

یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر سودآوری شرکت‌های فولادی، افزایش قیمت گندله و سایر مواد اولیه است. از سوی دیگر، هزینه‌های انرژی نیز به یکی از دغدغه‌های اصلی تولیدکنندگان فولاد تبدیل شده است. از آنجا که صنعت فولاد جزو صنایع انرژی‌بر محسوب می‌شود، هرگونه افزایش در قیمت حامل‌های انرژی یا محدودیت در تأمین برق و گاز می‌تواند مستقیماً سودآوری شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

علاوه بر این، سیاست‌های قیمت‌گذاری نیز بر عملکرد شرکت‌های فولادی اثرگذار است و باعث شده حاشیه سود این شرکت‌ها نسبت به سال‌های گذشته کاهش پیدا کند. به همین دلیل، کارشناسان این وبینار معتقد بودند که از منظر عملیاتی، صنعت فولاد هنوز با چالش‌های جدی مواجه است.

با این حال، این صنعت همچنان از یک مزیت مهم برخوردار است؛ رشد نرخ دلار توافقی. افزایش نرخ ارز می‌تواند بخشی از فشار ناشی از افزایش هزینه‌های تولید را جبران کند و درآمد ریالی شرکت‌های صادرات‌محور را افزایش دهد. بنابراین، هرچند صنعت فولاد در حال حاضر بهترین وضعیت بنیادی را ندارد، اما همچنان می‌تواند برای سرمایه‌گذاران بلندمدت گزینه‌ای قابل‌توجه باشد.

پالایش و پتروشیمی؛ همچنان یکی از جذاب‌ترین صنایع بازار

دومین صنعت مورد بررسی، پالایش و پتروشیمی بود؛ صنعتی که به اعتقاد کارشناسان، همچنان یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد بازار سرمایه در سال ۱۴۰۵ محسوب می‌شود.

یکی از مهم‌ترین دلایل این خوش‌بینی، عملکرد بسیار مطلوب شرکت‌های پالایشی در گزارش‌های سه‌ماهه است. انتشار گزارش‌هایی فراتر از انتظار نشان می‌دهد که بسیاری از شرکت‌های این صنعت توانسته‌اند سودآوری مناسبی را حفظ کنند و حتی نسبت به دوره‌های قبل عملکرد بهتری داشته باشند.

عامل مهم دیگر، تداوم کرک‌اسپردهای مناسب است. کرک ‌اسپرد یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده سودآوری پالایشگاه‌هاست. در شرایط فعلی، این شاخص همچنان در سطوح مطلوبی قرار دارد و همین موضوع باعث شده چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های پالایشی همچنان مثبت ارزیابی شود.

در بخش پتروشیمی نیز کارشناسان به یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزندگی این صنعت اشاره کردند. نسبت P/E آینده‌نگر بسیاری از شرکت‌های پتروشیمی همچنان در سطوح پایینی قرار دارد. این موضوع نشان می‌دهد که با وجود رشد بازار، قیمت سهام این شرکت‌ها هنوز متناسب با ظرفیت سودآوری آن‌ها افزایش پیدا نکرده است.

از سوی دیگر، تداوم تنش‌های منطقه‌ای و شرایط بازار جهانی این احتمال را تقویت کرده است که کرک‌اسپردها همچنان در سطوح بالایی باقی بمانند. در صورت تحقق این سناریو، سودآوری شرکت‌های پالایشی و بخشی از شرکت‌های پتروشیمی نیز می‌تواند در ماه‌های آینده حفظ شود.

ترکیب گزارش‌های مالی قوی، نسبت‌های ارزندگی مناسب و چشم‌انداز مثبت سودآوری باعث شده است که کارشناسان این وبینار، صنعت پالایش و پتروشیمی را یکی از جذاب‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری در سال ۱۴۰۵ معرفی کنند.

صنعت سیمان؛ ستاره پنج سال اخیر بازار سرمایه

سومین و شاید جذاب‌ترین بخش این وبینار به بررسی صنعت سیمان اختصاص داشت. کارشناسان معتقد بودند که تحولات این صنعت طی پنج سال گذشته باعث شده سیمانی‌ها به یکی از موفق‌ترین صنایع بازار سرمایه تبدیل شوند.

آقای محمدی مدیر صندوق سیمان کیان در این بخش، عرضه سیمان در بورس کالا در سال ۱۴۰۰ را نقطه عطف صنعت سیمان دانستند. پیش از ورود این صنعت به بورس کالا، قیمت‌گذاری محصولات سیمانی با محدودیت‌های مختلفی همراه بود و تولیدکنندگان امکان فروش محصولات خود بر اساس سازوکار واقعی بازار را نداشتند.

ورود سیمان به بورس کالا این وضعیت را تغییر داد و قیمت محصولات از طریق مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین شد. این تحول نه‌تنها شفافیت بازار را افزایش داد، بلکه موجب شد شرکت‌های سیمانی بتوانند بخش قابل‌توجهی از ظرفیت سودآوری خود را بالفعل کنند.

نتیجه این تغییرات در عملکرد مالی شرکت‌های سیمانی به‌خوبی قابل مشاهده است. به گفته آقای محمدی، از سال ۱۴۰۰ تاکنون سودآوری دلاری صنعت سیمان به طور متوسط سالانه حدود ۲۰ درصد رشد کرده است؛ رشدی که نشان می‌دهد این صنعت توانسته حتی در شرایط پرچالش اقتصادی نیز روند سودسازی خود را حفظ کند.

عملکرد صنعت سیمان در بازار سرمایه نیز قابل‌توجه بوده است. بر اساس آمار ارائه‌شده در وبینار، این صنعت طی پنج سال گذشته پس از صنعت پالایش، دومین صنعت پربازده بازار سرمایه بوده است. همچنین بازدهی صنعت سیمان در این دوره حدود دو برابر شاخص کل بورس بوده که نشان‌دهنده عملکردی فراتر از میانگین بازار است.

یکی دیگر از ویژگی‌های مهم شرکت‌های سیمانی، سیاست تقسیم سود آن‌هاست. بسیاری از شرکت‌های این صنعت حدود ۹۰ درصد سود خود را میان سهامداران تقسیم می‌کنند. این موضوع باعث شده سهام سیمانی علاوه بر ظرفیت رشد قیمت، از منظر دریافت سود نقدی نیز برای سرمایه‌گذاران جذاب باشند.