خطای تعمیم چیست و چه تاثیری در سرمایه گذاری دارد؟

یکی از مهمترین مشکلاتی که در خصوص سرمایه‌گذاری و تصمیم‌گیری ما وجود دارد این است که دچار قضاوت بر اساس شواهد اندک یا روندهای کوتاه‌مدت می‌شویم. در چنین شرایطی بر اساس برخی اطلاعات محدود اقدام می‌کنیم. به عبارت دیگر، دچار خطای تعمیم می‌شویم. نکته‌ای که در مورد پیامدهای نمونه‌های کوچک و تعمیم دادن یک دوره کوتاه از یاد می‌بریم این است که آنها به هیچ وجه نمی‌توانند نشان دهنده اتفاقات جدید یا روند بلندمدت باشند. این اطلاعات محدود و قضاوت بر اساس نمونه‌های کوچک به راحتی ذهن ما را فریب می‌دهد. چنین پدیده‌ای، ممکن است هنگام سرمایه‌گذاری منجر به زیان دیدن شود. در ادامه به این نکته مهم سرمایه‌گذاری می‌پردازیم.

آزمایش جالبی در مورد خطای تعمیم

دانشمندی به نام آموس تورسکی، آزمایش جالبی در خصوص این خطای تعمیم انجام داده است. وی در آزمایش خود تعدادی توپ سفید و قرمز در یک گلدان قرار داد و از افراد خواست پیش‌بینی کنند که آیا تعداد توپ‌های قرمز بیشتر است یا توپ‌های سفید. در این گلدان دو سوم از توپ‌ها از یک رنگ و یک‌سوم از رنگ دیگر بود. فرض کنید شخصی ۵ توپ از گلدان بردارد که ۴ تای آنها قرمز از آب در می‌آید و یکی از آنها سفید است. یک نفر دیگر از گلدان دوم ۲۰ توپ برمی‌دارد که ۱۲ تای آنها قرمز از آب درمی‌آید و ۸ تا از آنها سفید است. به نظر شما کدام یک از این افراد باید مطمئن‌تر باشد که دو سوم گلدان از توپ قرمز پر شده است؟

نتیجه غافلگیرکننده

اگر فکر می‌کنید نفر اول باید مطمئن‌تر باشد، اشتباه می‌کنید. در واقع تورسکی نشان می‌دهد که بیشتر مردم در حدس زدن این موضوع اشتباه می‌کنند. آنها فکر می‌کنند نفر اول باید در مورد اینکه گلدان توپ قرمز بیشتری دارد، مطمئن‌تر باشد. اما این طور نیست. در اینجا اهمیت تعداد نمونه نادیده گرفته شده است. در واقع درست است که احتمال توپ قرمز در نمونه کوچک ۵تایی ۸۰ درصد و در نمونه ۲۰تایی ۶۰ درصد است، اما این سنجش درست نیست. محاسبات آماری دقیق نشان می‌دهد که نمونه بزرگ‌تر درست‌تر است. در واقع در اینجا ما بر مبنای یک مشاهده کوچک تعمیم داده‌ایم و دچار خطایی در تصمیم‌گیری شده‌ایم. این خطای تعمیم در سرمایه‎‌گذاری نیز رخ می‌دهد و نتیجه آن می‌تواند موجب زیان فرد شود.

مشکلات خطای تعمیم در سرمایه‌گذاری

همان طور که گفتیم بسیاری از افراد بر اساس نمونه‌ها و مشاهدات کوچک خود دست به تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری می‌زنند که می‌تواند نتایج غلطی را به دنبال داشته باشد. اگر در آزمایش بالا معتقد بودید نفر اول باید مطمئن‌تر باشد، مرتکب همان خطایی شده‌اید که افرادی با اطلاعات اندک در مورد سرمایه‌گذاری خود تصمیم می‌گیرند. بله، دچار شدن به خطای تعمیم ساده است. این در حالی است که اگر اطلاعات بیشتری را مورد بررسی قرار می‌دادیم، گزینه دیگر انتخاب می‌شد.

در دنیای واقعی می‌توانید مثال مقایسه سود بانکی در دوره‎‌‎های کوتاه‌مدت با بازده سایر بازارها را در نظر بگیرید. درست است که مقایسه در کوتاه‌مدت ممکن است گاهی حتی به نفع سود بانکی باشد، اما بررسی روند بلندمدت چیز دیگری می‌گوید. مثلا در یک ماه اخیر وضعیت بازارهایی همانند سهام چندان مناسب نبوده است. اما اگر در مدت بلندتر به مقایسه سود بانکی و سایر دارایی‌ها بپردازیم، نتیجه چیز دیگری خواهد بود.

جمع بندی

سعی کنید در بررسی‌ها و تصمیم‌گیری‌های خود دیدگاه کوتاه‌مدت نداشته نباشید و حجم کوچکی از داده‌ها را بررسی نکنید. روندهای کوتاه‌مدت می‌توانند به شدت فریبنده باشند. به جای آن سعی کنید میزان مشاهدات و بررسی خود را از گزینه‌های سرمایه‌گذاری افزایش دهید. این کار به شما کمک می‌کند تا در انتخاب گزینه خود زیان نکنید و از تعمیم بیهوده بپرهیزید.