بهترین سکه برای سرمایه گذاری | ربع سکه یا سکه امامی؟

در سال‌های اخیر به خصوص از سال 1397 و خروج آمریکا از برجام، شرایط اقتصادی خوبی در کشور حکمفرما نبوده است. یکی از پیامدهای این وضعیت اقتصادی در سال‌های اخیر، افزایش تورم و رشد قیمت دلار در بازار آزاد بوده است. وقتی قیمت دلار بالا می‌رود، سکه و طلا نیز با افزایش تقاضا روبرو می‌شوند. اما در این حالت سکه به راحتی می‌تواند دچار حباب شود و پول پرداختی ما تا حدودی صرف چیزی غیر از ارزش ذاتی و طلای به کار رفته در آن شود. اما سوالی که می‌خواهیم در اینجا به آن پاسخ دهیم این است که در این حالت کدام سکه برای سرمایه گذاری بهتر است و خرید کدام به صرفه نیست؟ وقتی دلار بالا می‌‎رود، کدام گزینه بهتر است: تمام سکه بخرم، نیم سکه بخرم یا ربع سکه بخرم؟ حتی برخی هم خرید سکه گرمی را پیشنهاد می‌کنند. در این مطلب علاوه بر پاسخ دادن به این پرسش‌ها، روش های سرمایه گذاری بهتری را نیز به شما معرفی خواهیم کرد.

بازدهی قیمت سکه و ربع سکه از سال 1397 تاکنون

نمودار زیر رشد قیمت سکه و ربع سکه را از ابتدای سال 1397 تا اواخر شهریور سال 1405 نشان می‌دهد. همان طور که دیده می‌شود، در سال‌های اخیر قیمت سکه و ربع سکه رشد قابل توجهی داشته است. قیمت انواع سکه از اواخر سال 1396 به این سو با شدت بیشتری تغییر کرده است که ناشی از تورم بالا در کشور، انتظارات تورمی چشمگیر و رشد قیمت جهانی طلا بر اثر شیوع ویروس کرونا و شرایط بعدی ناشی از آن بوده است. به نظر می‌رسد از سال 1405 به این سو، بازدهی سکه امامی در بازار بالاتر رفته است.

اگر رشد سالانه قیمت سکه و ربع سکه را بررسی کنیم، متوجه خواهیم شد که ربع سکه نوسانات قیمتی بسیار بالاتری نسبت به سکه‌ امامی تجربه کرده‌ است. این نوسانات قیمتی به دلیل این است که ربع سکه در گذشته حباب قیمتی بیشتری نسبت به سکه‌ی امامی داشته است. زمانی که بازار در حال رشد است، به دلیل تقاضای بیشتری که سمت ربع سکه وجود دارد، قیمت آن بیشتر از سکه امامی رشد می‌کند. از سوی دیگر در زمان نزول بازار ربع سکه کاهش قیمت بیشتری را ثبت می‌کند. اما سکه‌ امامی نوسانات قیمتی متعادل‌تری دارد. البته در سال 1405 با استقبال از شمش طلا و شکل گرفتن انواع سرمایه‌گذاری‌های مبتنی بر طلا، بازدهی تمام سکه بهتر شده و از ربع سکه بیشتر شده است.

نکته مهم این است که چون قیمت ربع سکه و قیمت سکه امامی اختلاف زیادی دارد و خانوارها در شرایط تورمی ممکن است پول زیادی نداشته باشند، بسیاری از آنها به خرید ربع سکه روی می‌آورند. اما آیا این تصمیم درستی از نظر سرمایه گذاری است؟

حباب سکه چیست و چطور ایجاد می‌شود؟

در بازارهای مالی گاهی وقت‌ها با حباب روبرو می‌شویم. اگر بخواهیم به زبان ساده حباب را تعریف کنیم، باید بگوییم حباب یعنی اختلاف قیمت یک دارایی در بازار با ارزش ذاتی آن. وقتی شرایطی پیش می‌آید که مردم برای خرید یک کالا یا خدمات یا دارایی صف بکشند یا از آن استقبال کنند، قیمت آن در آن منطقه بالا می‌رود.

این افزایش قیمت ناشی از فشار تقاضاست نه این که قیمت ذاتی آن بالا رفته باشد. به این ترتیب اختلاف قیمت یک کالای مورد معامله با مقداری که ارزش داشت برای آن پرداخت کنیم، فاصله پیدا می‌کند. در مورد طلا، این اختلاف و حباب در واقع در مقایسه با ارزش طلای مورد مبادله در جهان سنجیده می‌شود. در ادامه بیشتر و دقیق‌تر به این مطلب می‌پردازیم که حباب سکه چطور محاسبه می‌شود و کدام سکه بیشتر حباب دارد.

فرمول محاسبه حباب سکه چیست؟

با توضیحی که دادیم حالا می‌خواهیم به فرمول محاسبه حباب سکه بپردازیم. گفتیم حباب به معنی اختلاف قیمت معاملاتی و ارزش ذاتی سکه است. بنابراین فرمول محاسبه حباب سکه به این صورت درمی‌آید که ارزش طلای معادل یک سکه را برحسب دلار بازار آزاد به دست بیاوریم و با قیمت مورد معامله در بازار داخلی مقایسه نماییم. در زیر فرمول محاسبه ارزش ذاتی سکه را مشاهده می‌کنید:

به فرمول بالا مقدار اندکی هم به عنوان حق ضرب سکه هم اضافه می‌شود. این مقدار ناچیز است و سابقا در حدود 5 هزار تومان بود. با ذکر چند نکته کمک می‌کنیم تا خودتان هم بتوانید به راحتی حباب موجود در بازار سکه را محاسبه کنید و بدانید هر نوع سکه چقدر حباب دارد.

نکاتی در مورد سکه طلا و انواع آن

فرمول بالا از عباراتی استفاده کردیم که حالا می‌خواهیم آنها را شرح دهیم. اول به وزن معادل سکه بپردازیم. برای بسیاری از افراد این سوال مطرح است که سکه طلا چند گرم است؟ نیم سکه چند گرم طلا دارد؟ ربع سکه چند گرم است؟

وزن هر سکه چقدر است؟

در پاسخ به این سوالات باید بدانیم غیر از سکه یک گرمی که تقریبا همان مقدار وزن دارد (1.01 گرم)، سکه امامی 8.133 گرم، نیم سکه 4.066 گرم و ربع سکه 2.033 گرم وزن دارند. البته همه این سکه‌ها از طلا نیست. مقدار طلای موجود در سکه‌ها به عیار طلای به کار رفته بستگی دارد.

احتمالا طلای 18 عیار را زیاد شنیده باشید. این به معنای آن است که 75 درصد از محصولی که می‌خرید را طلا تشکیل می‌دهد و 25 درصد از آن را سایر عناصر تشکیل می‌دهند. طلای خالص 24 عیار است. در این میان، برای ضرب سکه از عیار 21.6 استفاده می‌شود. خلوص طلای سکه 0.9 است. یعنی 90 درصد از سکه‌ای که می‌خرید از طلا است اما بخش کمی از آن از سایر عناصر تشکیل شده است. از این عناصر برای شکل‌دهی به طلا و برخی کاربردهای دیگر استفاده می‌شود.

اونس طلای جهانی چیست و چطور بر قیمت سکه تاثیر گذار است؟

نکته آخر این است که قیمت جهانی طلا به صورت دلار به ازای هر اونس بیان می‌شود. به این ترتیب، خوب است بدانیم هر اونس معادل چند گرم است تا بتوانیم ارزش ذاتی را محاسبه کنیم. طبق استانداردهای موجود، هر اونس معادل 31.103 گرم است. حال که این نکات را متوجه شدیم، به فرمول بالا برای محاسبه ارزش ذاتی سکه بازمی‌گردیم و محاسبات را انجام می‌دهیم.

نحوه محاسبه حباب انواع سکه طلا

حالا که به فرمول ارزش ذاتی سکه طلا اشاره کردیم، می‌توانیم حباب انواع سکه طلا را به راحتی محاسبه کنیم. برای این کار تنها کافی است وزن سکه و قیمت آن را در بازار جهانی در فرمول گذاشته و نرخ ارز در بازار آزاد را نیز بدانیم. اختلاف ارزش ذاتی سکه و قیمت آن در بازار، میزان حباب سکه را نشان می‎دهد. در ادامه نحوه محاسبه حباب انواع سکه طلا را با مثال نشان می‌دهیم.

محاسبه حباب تمام سکه

همان طور که گفتیم، تمام سکه 8.133 گرم وزن دارد. با این حساب اگر فرض کنیم قیمت جهانی طلا 4350 دلار به ازای هر اونس باشد و نرخ دلار در بازار آزاد هم 230000 تومان شود، ارزش ذاتی معادل با حدود 235 میلیون تومان می‌شود. حالا اگر قیمت هر سکه در بازار 237 میلیون تومان باشد، حباب تمام سکه برابر است با حدود 2 میلیون تومان. در واقع، به این ترتیب حدود یک درصد از قیمت سکه در بازار حباب است.

محاسبه حباب نیم سکه

چون نیم سکه 4.066 گرم وزن دارد، با همان فروض بالا در مورد قیمت دلار و قیمت جهانی طلا، ارزش ذاتی حدودا 118 میلیون تومان می‌شود. با فرض قیمت 119 میلیون تومانی نیم سکه در بازار، حباب 1 میلیون تومانی خواهد بود که حدود یک درصد قیمت نیم سکه است.

محاسبه حباب ربع سکه

ارزش ذاتی ربع سکه هم با فروض بالا و وزن 2.033 گرمی آن، حدود 8 میلیون و 755 تومان می‌شود. با فرض ربع سکه 63 میلیون تومانی، 4 میلیون تومان حباب ربع سکه است که معادل با حدود 6 درصد قیمت آن در بازار است.

کدام سکه برای سرمایه گذاری مناسب‌تر است؟

هنگامی که تورم در کشور بالا می‌رود یا قیمت دلار افزایشی می‌شود، بسیاری از مردم به خرید سکه طلا روی می‌آورند تا دارایی خود را حفظ کنند. اینجا یک سوال بسیار مهم پیش می‌آید: کدام سکه برای سرمایه گذاری مناسب‌تر است؟ در ادامه به بررسی انواع سکه با هدف سرمایه گذاری می‌پردازیم.

سکه امامی بخرم یا ربع سکه؟

از محاسبه حباب‌های بالا مشخص است که حباب تمام سکه از نظر مبلغ بیشتر است اما باید وزن را نیز در نظر گرفت. به همین دلیل هم خوب است به درصد حباب قیمت سکه توجه کنید. به این ترتیب، مشخص است که خرید سکه امامی بهتر از خرید ربع سکه است.

سکه گرمی برای سرمایه گذاری خوب است؟

خرید سکه گرمی چه به قصد سرمایه گذاری و چه به قصد هدیه دادن یا تقدیر در میان مردم مرسوم است. خوبی سکه گرمی این است که هزینه خرید آن کم است. اما آیا سکه گرمی برای سرمایه گذاری خوب است؟ شاید بهتر باشد برای جواب دادن به این سوال حباب سکه گرمی را بررسی کنیم. با همان فروضی که در مورد قیمت جهانی و دلار بررسی شد، ارزش ذاتی سکه گرمی حدود 29 میلیون تومان می‌شود. حالا به قیمت سکه گرمی در بازار نگاه کنید. قیمت آن این روزها 34 میلیون تومان است، یعنی حباب تقریبا 5 میلیون تومانی دارد و حدود 15 درصد از آن را حباب تشکیل می‌دهد. بنابراین، سکه گرمی گزینه چندان خوبی برای سرمایه گذاری نیست.

برای سرمایه گذاری سکه امامی یا سکه بهار آزادی بهتر است؟

سکه امامی و سکه بهار آزادی تفاوتی از نظر وزن ندارند. با این حال، قیمت سکه امامی بالاتر از قیمت سکه بهار آزادی است. بنابراین، در شرایط فعلی قیمت سکه بهار آزادی به قیمت ذاتی آن نزدیکتر بوده و در نتیجه حباب آن کمتر است. البته از سوی دیگر خرید و فروش سکه امامی پررونق‌تر است.

کدام ربع سکه بهتر است؟

ربع سکه انواع مختلفی دارد که در بازار به عنوان ربع سکه بانکی و ربع سکه غیربانکی معروف هستند. منظور از بانکی، ضرب سکه‌ها توسط بانک مرکزی است و منظور از غیربانکی، ربع سکه‌ای است که تولیدکننده آن طلافروشان یا کارگاه‌های طلاسازی هستند. ربع سکه‌های بانکی انواع مختلفی دارند که ربع سکه پهلوی، ربع سکه‌های ضرب قبل از سال 1386، ربع سکه‌های ضرب سال 1386 و ربع سکه ضرب سال ۱۴۰۳ از این جمله‌اند. بهترین و نقدشونده‌ترین ربع سکه برای سرمایه‌گذاری ربع سکه بانکی ضرب سال 1386 بانک مرکزی است. ربع سکه‌های ضرب شده بانک مرکزی قبل از سال 1386، از نظر وزن و عیار تفاوتی با ضرب شده‌های سال 1386 و ۱۴۰۳ ندارند ولی قیمت این ربع سکه‌ها در بازار متفاوت است. به همین دلیل در مواردی برای هدیه دادن از ربع سکه قبل از ۱۳۸۶ و برای سلیقه کلکسیونی از ربع پهلوی استفاده می‌شود. برای سرمایه‌گذاری هرچند ربع پهلوی و ربع سکه قبل از 1386 و ضرب سال 1403 هم می‌توانند انتخاب می‌شوند اما به رواج و پرطرفداری ربع سکه‌های ضرب سال 1386 نیستند. بنابراین، اگر سوالتان این باشد که ربع سکه چه سالی بخریم یا کدام ربع سکه برای سرمایه‌گذاری بهتر است، پاسخ ربع سکه ضرب شده از سوی بانک مرکزی در سال 1386 است. پس از آن، ربع سکه قبل از 1386 و سپس ضرب 1403 به صرفه‌تر هستند.

حباب ربع سکه چقدر باشد خوب است؟

یکی از نکاتی که باید در مورد حباب ربع سکه و به طور کلی حباب سکه باید مورد اشاره قرار گیرد، این است که موضوع حباب مدتی است که دیگر مانند گذشته نیست. با رواج شمش طلا در بازار و متنوع شدن ابزارهای مختلف سرمایه‌گذاری در فلز زرد مانند صندوق‌های طلا در کنار رشد چشمگیر قیمت سکه و فراهم شدن امکان سرمایه‌گذاری در طلا با پول کم، دیگر استقبال از سکه و ربع سکه به میزان گذشته نیست و همین موضوع حباب آن را تحت تاثیر قرار داده و نسبت به شرایط مشابه کوچک‌تر کرده است. در حال حاضر حباب ربع سکه به کمتر از 10 درصد رسیده است که برای سرمایه‌گذاری مناسب به نظر می‌رسد. یک علت این حباب کم آن است که هنوز در بازار داخلی طلا ارزان‌تر از قیمت ذاتی خود معامله می‌شود. حباب دو رقمی در شرایط فعلی ریسک بالاتری دارد هرچند، در سال‌‌های نه چندان دور، در زمان او‌ج‌گیری قیمت دلار، حباب ربع سکه به 40 درصد هم می‌رسید.

سکه امامی بخریم یا بهار آزادی یا سکه ۱۴۰۳؟

سکه بهار آزادی از نظر وزن، خلوص و اعتبار با سکه امامی تفاوتی ندارد. با این حال، استقبال از آن در بازار کمتر است. سکه‌های ضرب شده سال 1403 با وجود این که جدیدتر هستند اما از نظر برخی از فعالان بازار کیفیت ضرب پایین‌تری نسبت به سکه ضرب 1386 دارند و ارزان‌تر از آن هستند. از نظر خوش معامله بودن و نقدشونده بودن، اول سکه‌های ضرب شده سال 1386 قرار دارند و پس از آن، به ترتیب سکه‌های ضرب شده 1403 و در نهایت سکه بهار آزادی قرار دارند.

ربع سکه بهتر است یا نیم سکه؟

پس از تغییراتی که در حباب سکه رخ داده و میزان حباب را به طرز چشمگیری پایین آورده است، به ترتیب بازدهی سکه امامی، نیم سکه و سپس ربع سکه در بازه شش ماهه، یک ساله و سه ساله قرار دارد. اما هزینه خرید ربع سکه کمتر است و به همین دلیل هم در دسترس افراد بیشتری قرار می‎‌گیرد. حباب سکه امامی هم مدتی است تک رقمی شده است اما حباب نیم سکه از ربع سکه بالاتر است. به همین دلیل هم انتخاب ربع سکه برای کسانی که پول کمتری دارند و کمتر ریسک می‌کنند بهتر است اما نیم سکه به کسانی توصیه می‌شود که کمی بیشتر حاضرند سرمایه‌گذاری کنند و ریسکش هم کمی بالاتر است.

وزنه خرید به نفع سکه‌های بزرگ‌تر

با توجه به تحولات قیمت دلار و طلا در روزهای اخیر، تقاضا برای خرید قطعات کوچک سکه در سال‌های اخیر بالاتر رفته است. همین موضوع حباب سکه‌های کوچک را بسیار بالا برده است.

در واقع اگر اکنون به بازار بروید و هشت سکه یک گرمی بخرید باید رقمی در حدود 272 میلیون تومان هزینه کنید در حالی که حدود 8 گرم طلا خریده‌اید. این در شرایطی است که یک سکه امامی با کمی بیش از 8 گرم طلا، حدود 237 میلیون تومان قیمت دارد! همین مقایسه ساده نشان می‌دهد حباب سکه گرمی در مقایسه با سکه امامی چقدر بیشتر است. در واقع شما سکه گرمی را گران می‌خرید. در شرایطی که دلار رشد می‌کند، معمولا سکه‌های کوچک‌تر به دلیل فشار تقاضا حباب بیشتری پیدا می‌کنند. همین موضوع در مقایسه سکه گرمی با ربع سکه و ربع سکه با سکه امامی هم صدق می‌کند.

بنابراین اگر توانایی مالی دارید، سکه امامی بهتر از سایر گزینه‌ها است و در حال حاضر حباب کمتری دارد. اما اگر توانایی مالی شما به اندازه خرید تمام سکه نیست و قصد سرمایه گذاری در طلا را دارید، باز هم یک گزینه مناسب برای شما وجود دارد.

زمان فروش چقد از مبلغ سکه کم می‌شود؟

ممکن است این سوال مطرح باشد که هنگام فروش سکه قیمت آن چقدر کم می‌شود؟ قیمت روز سکه معمولا در بازار مشخص است و فرق زیادی بین طلافروشی‌ها وجود ندارد. این در حالی است که اگر شما طلای گرمی داشتید یا طلایی با نگین داشته باشید، ممکن است با توجه به قیمت نگین و اجرت، قیمت متفاوتی نسبت به میزان انتظارتان دریافت کنید.

بهترین زمان خرید سکه چه وقتی است؟

یکی از بهترین مواقع برای خرید سکه و طلا زمانی است که بهای اونس طلا در بازار جهانی صعودی است. این صعود هم معمولا به شرایط جهان و اطمینان اقتصادی و سیاسی آن بستگی دارد. اما بهترین زمان خرید سکه وقتی است که دلار افزایشی شود. مشخص است که اگر هر دو مورد با هم همراه شوند، تاثیر بیشتری روی قیمت سکه و افزایش آن می‌گذارند.

گزینه بهینه سرمایه گذاری در طلا هنگام رشد دلار!

در بالا به انواع سکه و حباب آنها در شرایط رشد دلار اشاره کردیم. بخشی از حباب سکه‌های کوچک‌تر در هنگام رشد دلار به این دلیل ناشی می‌شود که برخی از افراد احساس می‌کنند باید دارایی خود را حفظ کنند و چون دارایی زیادی ندارند، رو به خرید سکه‌های کوچک‌تر می‌آورند. همین موضوع می‌تواند حباب سکه را برای آنها بیشتر کند. اما راهکار چیست؟

دیدیم که خرید سکه امامی به صرفه‌تر است اما آنها به پول زیادی نیاز دارند. شاید فکر کنید اگر راهی وجود داشت که بخشی از یک سکه امامی را با مبلغ کمی می‌خریدید و در آن سرمایه گذاری می‌کردید، بهتر بود. این امکانی است که صندوق‌های طلا برای شما فراهم می‌آورند. در واقع می‌توان صندوق طلا را گزینه بهینه ی سرمایه گذاری در طلا به هنگام رشد دلار دانست. البته این موضوع زمانی که فکر می‌کنیم دلار یا طلای جهانی صعود می‌کنند، نیز کارآمد است.

صندوق های سکه و طلا ، سرمایه گذاری با پول کم در سکه

صندوق‌های طلا مانند صندوق طلای گوهر به افراد اجازه می‌دهند تا با حداقل 500 هزار تومان در خرید سکه امامی و شمش طلا سرمایه گذاری کنند و بازدهی طلایی داشته باشند. این صندوق‌ها علاوه بر امکان سرمایه گذاری با پول کم در سکه و طلا، مشکل نگهداری در جای امن، جعل یا سرقت را نیز ندارند و امنیت آنها توسط نهادهای معتبر رسمی بررسی شده است. با این صندوق، مساله گرفتار شدن در حباب‌های بزرگ به دلیل نداشتن سرمایه زیاد، از بین می‌رود.

منبع: www.tgju.org