نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری

احسان والیان
    • اشتراک‌گذاری
    • 2022
    • 0
    نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری

    پرداخت سود در انواع صندوق های سرمایه گذاری به دو روش انجام می‌شود: اولین مورد این است که اصل پول و بازدهی آن یکجا و پس از فروش به فرد داده می‌شود. در دومین مورد به صورت دوره‌ای پرداخت سود نقدی به سرمایه گذار انجام می‌شود.

    تصور این که روز به روز از قدرت خریدمان کم شود، یکی از اضطراب‌آورترین اتفاقاتی است که می‌تواند رخ دهد. به همین خاطر است که برای حفظ ارزش پول در برابر تورم و دیگر اتفاقات اقتصادی به دنبال راهی برای سرمایه گذاری هستیم و بازارهای دارایی را بررسی می‌کنیم. بسیاری از افرادی که دانش و زمان کافی برای بررسی و انتخاب گزینه‌های سرمایه گذاری ندارند، صندوق‌های سرمایه گذاری را به عنوان ابزار مالی نوینی که مدیریت سرمایه را برای سرمایه گذاران خود انجام می‌دهد، انتخاب می‌کنند.

    متنوع‌سازی در سرمایه، مدیریت سرمایه و استفاده از فضای سرمایه گذاری آنلاین، برخی از ویژگی‌هایی است که صندوق‌های سرمایه گذاری از آن برخوردار هستند. به عنوان مثال، اگر در مجموعه صندوق‌های سرمایه گذاری کیان سرمایه گذاری کرده باشید، می‌توانید از طریق حساب کارگزاری یا اپلیکیشن کیان دیجیتال از سود صندوق خود مطلع شوید. اما با این که چنین صندوق‌هایی به محاسبه سود سرمایه هر کدام از سرمایه گذاران خود می‌پردازند، تعدادی از سرمایه گذاران تمایل دارند نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری را بدانند و خود به محاسبه سود سرمایه‌ای که دارند، اقدام کنند. به همین دلیل، در ادامه به توضیح کامل نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری خواهیم پرداخت.

    انواع صندوق ها از نظر معاملاتی

    می‌دانیم که صندوق‌های سرمایه گذاری دارای انواع مختلف هستند. از صندوق‌های طلا و سهامی و درآمد ثابت گرفته تا بعضی از انواع دیگر. هر کدام از این صندوق‌ها بنا بر فعالیتی که در بازارهای دارایی دارند، دارای سبد هستند. به عنوان مثال، صندوق طلا دارای سبدی است که عمدتا متشکل از اوراق گواهی سپرده سکه بورسی است. صندوق سرمایه گذاری سهامی دارای سبدی عمدتا متشکل از سهام و صندوق درآمد ثابت دارای سبدی است که عمدتا از اوراق درآمد ثابت و سپرده بانکی تشکیل شده است. زمینه سرمایه گذاری هر کدام از این صندوق‌ها متفاوت است. اما برای نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری باید بدانیم که تمام انواع صندوق‌های سرمایه گذاری به دو گروه صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله (ETF) و صندوق‌های سرمایه گذاری صدور و ابطالی تقسیم می‌شوند. به عنوان مثال، صندوق شاخصی هم‌وزن کیان، صندوق طلای کیان و همچنین صندوق درآمد ثابت کیان از صندوق‌های قابل معامله به حساب می‌آیند. از طرف دیگر صندوق ندای ثابت کیان، صندوق آوای سهام کیان و صندوق آهنگ سهام کیان از صندوق‌های صدور و ابطالی (non ETF) هستند. نحوه محاسبه سود صندوق های قابل معامله و صدور و ابطالی شباهت و تفاوت‌هایی با هم دارد که به طور جداگانه به توضیح آن‌ها خواهیم پرداخت.

    نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله (ETF)

    صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله (ETF) این قابلیت را دارند که در بورس، خرید و فروش شوند. به این معنی که سرمایه گذاران از طریق حساب‌های کارگزاری خود اقدام به خرید آن‌ها می‌کنند. دقت داشته باشیم که خرید در صندوق‌های سرمایه گذاری را صدور و فروش را ابطال می‌گویند. نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله برحسب درصد به این شکل است که

    1. کل مبلغ فروش را منهای کل مبلغ خرید می‌کنیم

    2. نتیجه به دست آمده را تقسیم بر کل مبلغ خرید می‌کنیم

    3. و حاصل را در 100 ضرب می‌کنیم

    به عنوان مثال فرض کنید مبلغ 5 میلیون تومان در صندوق شاخصی هم‌وزن کیان سرمایه گذاری کرده باشیم. بعد از مدتی شاخص هم‌وزن رشد می‌کند و ارزش کل واحدهای سرمایه گذاری که داشته‌ایم به 7 میلیون تومان می‌رسد. سود ما عبارت است از 200 هزار تومان. حالا اگر 200 هزار تومان را تقسیم بر کل مبلغ خرید ‌کنیم، عدد 0.4 به دست می‌آید. در نهایت 0.4 را در 100 ضرب می‌کنیم که جواب می‌شود 40%. به این معنی که از زمان خرید واحدهای سرمایه گذاری صندوق شاخصی هم‌وزن کیان تا زمان فروش یا ابطال آن، 40 درصد سود به دست آورده‌ایم. اگر هم پولتان کاهش یافته و برای مثال 4 میلیون تومان شده باشد، با همین فرمول شما بازدهی 10- درصد داشته یا به عبارتی 10 درصد زیان کرده‌اید.

    نکته‌ای که در اینجا باید به آن توجه کنیم این است که اگر صندوق قابل معامله خود را نفروخته‌اید، باید قیمت پایانی آن را به جای کل مبلغ فروش بگذارید و بازدهی شما به این ترتیب به دست می‌آید. قیمت پایانی از طریق وبسایت TSETMC یا اپ‌های مربوطه در دسترس است.

    در این حالت درصد بازدهی به ازای هر واحد به این صورت است:

    1. قیمت پایانی واحد را منهای مبلغ تمام شده خرید هر واحد می‌کنیم.

    2. نتیجه را بر کل مبلغ تمام شده هر واحد تقسیم می‌کنیم.

    3. و حاصل را در 100 ضرب می‌کنیم.

    دقت داشته باشیم که اگر محاسبه سود صندوق قابل معامله‌مان در ساعت‌های کاری بورس باشد، باید برای فهمیدن بازدهی از قیمت معامله در معادله استفاده کنیم و اگر در ساعتی خارج از ساعت کاری بورس اقدام به محاسبه سود می‌کنیم، باید قیمت پایانی را در نظر بگیریم.

    نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری صدور و ابطالی

    همان‌طور که اشاره شد، خرید واحدهای صندوق‌های سرمایه گذاری را صدور و فروش واحدهای سرمایه گذاری را ابطال می‌گویند. نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری صدور و ابطالی مانند صندوق ندای ثابت کیان که سبدی عمدتا متشکل از اوراق درآمد ثابت و سپرده بانکی دارد و سود تقسیم دوره‌ای برای سرمایه گذاران به همراه دارد، یا صندوق‌های سهامی مانند صندوق آوای سهام کیان و صندوق آهنگ سهام کیان تفاوتی با معادله محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ندارد جز این که کل مبلغ فروش را کل مبلغ ابطال در نظر می‌گیریم و کل مبلغ خرید را کل مبلغ صدور. نحوه محاسبه درصد سود صندوق‌های سرمایه گذاری صدور و ابطالی به این شکل است:

    البته این سود با در نظر گرفتن میزان تغییرات قیمت یک واحد نیز قابل محاسبه است.

    آشنایی با یک فرمول ساده‌تر برای محاسبه سود

    معادله‌هایی که برای محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ETF و صدور و ابطالی ارائه شد بسیار ساده و کارآمد هستند. اما می‌‎توان از معادله دیگری هم بهره برد. شیوه این کار به این صورت است که:

    1. کل مبلغ ابطال یا فروش را تقسیم بر کل مبلغ خرید یا صدور کنیم.

    2. سپس نتیجه را منهای 1 کنیم.

    3. حاصل را در 100 ضرب کنیم.

    پرداخت سود در انواع صندوق سرمایه گذاری

    در بالا نحوه محاسبه سود صندوق های سرمایه گذاری برای کسانی که می‌خواهند از آن استفاده کنند را توضیح دادیم. اما در این میان، این پرسش هم مطرح می‌شود که پرداخت سود در انواع صندوق سرمایه گذاری چطور انجام می‌شود. در پاسخ باید گفت به دو صورت.

    1. سود یکجا و پس از فروش/ ابطال به فرد داده می‌شود؛

    2. پرداخت سود نقدی به صورت دوره‌ای به سرمایه گذار

    به عنوان مثال، فرد سرمایه گذاری که در صندوق صدور و ابطالی ندای ثابت کیان سرمایه گذاری می‎‌کند، سود حاصل از واحدهای سرمایه گذاریش به صورت دوره‌ای در میانه‌ی هر ماه به حساب او واریز می‌شود. اما در صندوق‌های دیگر مانند صندوق درآمد ثابت کیان، سود به هر واحد سرمایه گذاری تعلق می‌گیرد و سرمایه گذاران با ابطال واحدهای سرمایه گذاری که دارند می‌توانند اصل و سود واحد سرمایه گذاری را دریافت کنند. جدا از صدور و ابطالی یا قابل معامله بودن، به طور معمول هر صندوق در امیدنامه به نوع پرداخت سود به سرمایه گذاران اشاره کرده است. برای این‌که بتوان از شرایط پرداخت سود هر صندوق آگاه شد، می‌توان قبل از شروع سرمایه گذاری در آن به مطالعه امیدنامه و اساسنامه صندوق پرداخت.

    نتیجه‌گیری

    با اطمینان می‌توان گفت صندوق‌های سرمایه گذاری که از فضای آنلاین و فناوری‌های مالی بهره‌مند هستند، به طور دقیق به محاسبه سود واحدهای سرمایه گذاری هر کدام از سرمایه گذاران خود می‌پردازند. اما این نکته را هم باید در نظر داشت که هر سرمایه گذار باید این امکان را داشته باشد که در صورت تمایل، سود صندوق های سرمایه گذاری که در آن‌ها سرمایه گذاری کرده است را محاسبه کند. به همین دلیل، معادله‌هایی برای محاسبه دقیق سود صندوق توضیح داده شد تا بتوان به کمک آن‌ها به محاسبه سود صندوق‌های قابل معامله (ETF) و صندوق‌های صدور و ابطالی (non ETF) پرداخت.