پیش بینی قیمت طلا بعد از توافق ایران و امریکا

در چند ماه اخیر، قیمت طلا نوسان زیادی داشته و مدام بالا و پایین رفته است. چنین تغییراتی برای سرمایه‌گذاران این دارایی مطمئن و مورد اعتماد که در سال‌های گذشته بازدهی چشمگیری تجربه کرده بود، کمی نگران‌کننده است. قیمت هر گرم طلای 18 عیار در بازه یک سال اخیر از 7 میلیون تومان تا 22 میلیون تومان تغییر کرده است. در اوایل بهمن ماه سال 1404 قیمت هر گرم طلا از 18 میلیون تومان عبور کرد و در شش ماه اخیر با وجود فراز و نشیب‌هایش عملا بازدهی خاصی نداشته است. اما در ادامه سال چطور؟ چه عواملی قیمت طلا را در روزهای آتی مشخص می‌کنند؟ مسیر طلا با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی به چه سمت میل می‌کند؟ آیا توافق ایران و آمریکا باعث ارزان شدن طلا می‌شود؟ در ادامه به این پرسش‌ها که دغدغه بسیاری از دارندگان طلا یا علاقمندان به سرمایه‌گذاری در طلا است، پاسخ می‌دهیم.

عوامل اثرگذار بر طلا در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵

در سال 1404 طلا و دارایی‌های مبتنی بر آن مانند صندوق‌های طلا بازدهی چشمگیری را ثبت کردند. قیمت هر گرم طلای 18 عیار در این سال 127 درصد افزایش قیمت داشت. بهای هر اونس طلا نیز در بازار جهانی 46 درصد رشد داشت که در مقیاس بازارهای جهانی رقم قابل توجهی محسوب می‌شود. این رشد در بهای جهانی و داخلی عمدتا ناشی از رشد نرخ ارز در داخل و کاهش نرخ بهره بانک‌های مرکزی کشورهای توسعه‌یافته به خصوص فدرال رزرو، در کنار افزایش تنش‌های ژئوپلتیک در نقاط مختلف دنیا و منطقه خاورمیانه بود. با این حال، در سال 1405 شاهد تحولات دیگری بوده‌ایم که در نتیجه آنها قیمت طلا کنترل شده است. در زیر به آنها اشاره می‌کنیم.

افت و خیز قیمت جهانی طلا در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶

قیمت جهانی طلا از سقف آن در اوایل بهمن سال 1404 تا اوایل مرداد ماه ۱۴۰۵ حدود ۳۵ درصد افت قیمت داشته است و همین موضوع یکی از دلایل ارزان شدن قیمت طلا در داخل کشور از اوایل بهمن ماه تاکنون است. برای این که بدانیم آیا تفاهم بین ایران و آمریکا موجب ارزان شدن طلا می‌شود یا خیر، باید این عوامل را بشناسیم.

تنش‌های ژئوپلتیک گسترده در خاورمیانه و قیمت نفت

پس از حمله آمریکا و اسراییل به ایران در اسفند ماه 1404، قیمت جهانی نفت بالا رفت. از مدتی پیش از حمله و همزمان با اوج‌گیری تنش‌ها، قیمت نفت صعود کرد و از حدود 70 دلار به بیش از 110 دلار رسید. پیامد اصلی اوج‌گیری قیمت نفت در دنیا، افزایش تورم در سطح بین‌الملل و بالا رفتن قیمت انرژی در اروپا و بنزین در آمریکا بود که باعث توقف سیاست کاهش نرخ بهره بانک‌های مرکزی بزرگ دنیا شد. این اتفاق روی قیمت جهانی طلا اثر منفی داشت و ممکن است در ادامه سال نیز داشته باشد. در حال حاضر تنش‌ها کمتر شده و قیمت نفت هم پایین‌تر آمده است اما هر گونه تنش مجدد و بسته شدن تنگه‌های هرمز یا باب‌المندب می‌تواند دوباره قیمت نفت را بالا ببرد.

منبع: فدرال رزرو سنت لوییس

ابهام در سیاست پولی و نرخ بهره فدرال رزرو

چهار سال قبل، نرخ بهره فدرال رزرو تنها ۰.۲۵ درصد بود. با این حال، پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، با بالا رفتن قیمت انرژی و آثار به جا مانده از سیاست‌های دوران کرونا، تورم به شکل بی‌سابقه‌ای در دنیا بالا رفت. کشورهای توسعه‌یافته سعی کردند با افزایش تدریجی نرخ بهره تورم را کنترل کنند و در این کار هم موفقیت نسبی داشتند. نرخ بهره فدرال رزرو تا اواسط سال ۲۰۲۳ با رشدی چشمگیر به ۵.۵ درصد رسید ولی تورم نقطه به نقطه از بالای ۹ درصد به آستانه ۳ درصد سقوط کرد. حدود ۱۳ ماه بعد، با نوسان تورم بین ۲.۵ تا ۳.۵ درصد، نرخ بهره به تدریج کم شد تا با رکود مقابله شود. در حدود یک سال و نیم بعد، نرخ بهره فدرال رزرو ۱.۷۵ درصد کم شد و قیمت جهانی طلا از حدود ۲۵۰۰ دلار به حدود ۵۳۰۰ دلار افزایش یافت.

شروع جنگ در خلیج فارس و پیامدهای آن، مانند بالا رفتن قیمت نفت و افزایش تورم در کشورهای مصرف‌کننده انرژی، سیاست پیشین فدرال رزرو را که مبتنی بر کاهش نرخ بهره بود، تحت تاثیر قرار داد و نرخ بهره در چند ماه اخیر ثابت مانده است. حتی برخی گمانه‌زنی‌ها نشان می‌دهند که شاید افزایش نرخ بهره هم در پیش باشد. این موضوع دارایی‌های کم‌ریسک را در دنیا جذابتر از طلا می‌کند و موجب اصلاح قیمت جهانی طلا تا ۴ هزاردلار در هر اونس شده است. کاهش تنش و هموار شدن مسیر کاهش نرخ بهره فدرال رزرو می‌تواند قیمت جهانی طلا را دوباره صعودی کند.

منبع: تریدینگ اکونومیکس

افزایش بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله

یکی از نکاتی که در مورد طلا گفته می‌شود این است که دارایی اضافه ایجاد نمی‌کند و سود نقدی ندارد بلکه مامن امن سرمایه است و برای حفظ ارزش دارایی در زمان تورم مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخلاف این دارایی، سهام و اوراق قرضه سود نقدی دارند. با رشد بازار سهام و بهبود بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله آمریکا، پول زیادی به سمت این گزینه‌ها می‌رود و ریسک‌گریزها را از طلا به سوی آن سوق می‌دهد. کاهش تنش ایران و آمریکا به معنی افت بازده اوراق قرضه است که می‌تواند به کام طلا و سهام تمام شود.

در مجموع، کاهش تنش بین ایران و آمریکا به نفع طلای جهانی تمام می‌شود و می‌تواند قیمت آن را افزایش دهد. هرچند ممکن است یک رشد چشمگیر نیاز به زمان داشته باشد. البته همین حالا هم بانک‌های مرکزی کشورهای مختلف برای غلبه بر آثار تورمی گران شدن نفت، اقدام به خرید طلا کرده‌اند. شاخص دلار نیز در صورتی که کاهش تنش منجر به افت نرخ بهره یا انتظار برای کاهش زودهنگام آن شود، می‌تواند افت کند. به طور کلی طلا در آینده صعودی به نظر می‌رسد و مدیریت یا رفع تنش بین ایران و آمریکا می‌تواند این مسیر را تا حدودی تسریع کند یا در کوتاه‌مدت کمی شتاب دهد.

آینده قیمت طلای داخلی در دستان نرخ ارز

سوی دیگر آینده طلا به نرخ ارز گره خورده است. نرخ ارز در حال حاضر با افزایش حدودا ۱۹ درصدی نسبت به ابتدای سال معامله می‌شود. اتفاقات زیادی می‌توانند چشم‌انداز و روند نرخ ارز را تغییر دهند. در زیر به برخی از آنها اشاره می‌کنیم.

افزایش تورم و انتظارات تورمی

در صورت وجود تنش بین ایران و آمریکا و تشدید آن، تورم و انتظارات تورمی افزایش پیدا می‌کند. این موضوع مستقیما روی قیمت طلا اثرگذار است و آن را افزایش می‌‌دهد. این در حالی است که فروکش کردن تنش‌ها می‌تواند رشد قیمت طلا را محدود کند یا حتی باعث افت کوتاه‌مدت آن شود.

محاصره دریایی و کمبود ارز

دومین مورد مهم در این زمینه، وضعیت محاصره دریایی است. در صورتی که محاصره دریایی ادامه پیدا کند، ارزآوری دشوار می‌شود و در کوتاه‌مدت نیازهای ارزی به سختی پوشش داده می‌شوند. کسری تراز تجاری و گران شدن واردات و تشکیل صفوف برای دریافت ارز مورد نیاز تجاری و غیرتجاری، قیمت ارز را در بازار آزاد بالا می‌برد. این در حالی است که کاهش تنش‌ها بسته به میزان آن می‌تواند دست کم تا حدودی گشایش ارزی در پی داشته باشد و دست دولت را در کنترل بهتر بازار یا محدود کردن افزایش قیمت، باز بگذارد. این مساله روی طلا هم اثرگذار است و باعث افت قیمت یا کنترل آن می‌شود.

به طور کلی، کاهش تنش‌ها روی افت یا کنترل نرخ ارز موثر است و می‌تواند با تقویت ریال در برابر ارزهای خارجی، رشد طلا را محدود کند.

تحریم‌ها و رفع یا تداوم آنها

مورد دیگر مورد بررسی مساله تحریم‌ها است. کاهش تنش در صورتی که موجب رفع تحریم‌ها یا دست کم گشایش و بهبودی در آنها شود، نرخ ارز را کنترل می‌کند و بازارهای موازی را جالب‌تر از طلا می‌کند. به همین دلیل می‌تواند قیمت طلا را کمتر کند.

به طور کلی، رفع تنش‌ها یا مدیریت و کاهش آن بین ایران و آمریکا می‌تواند عاملی برای کنترل یا کاهش نرخ ارز و محدود شدن رشد آن یا حتی افت در کوتاه‌مدت باشد. البته موارد دیگری مانند سیاست‌های پولی و مالی، قیمت نفت و درآمدهای ارزی ناشی از آن و کسری بودجه نیز بر قیمت ارز موثرند که در میان‌مدت و بلندمدت خود را نشان می‌دهند.

نتیجه‌گیری: اگر ایران و آمریکا توافق کنند طلا ارزان می شود؟

همان طور که در این مطلب مشاهده کردیم، به طور کلی دو عامل روی قیمت طلا اثرگذار هستند. اولین مورد قیمت جهانی طلاست و مورد دوم به نرخ ارز برمی‌گردد. در صورتی که این دو عامل هم‌جهت باشند به شدت رشد یا افت اضافه می‌شود اما اگر این دو با هم مخالف باشند، برآیند آنها و موردی که اثرگذاری بیشتری داشته باشد، غالب می‌شود. همان طور که دیدیم، کاهش تنش بین ایران و آمریکا در کوتاه‌مدت می‌تواند قیمت جهانی طلا را بالا ببرد در حالی که قیمت طلا در داخل را کنترل شده یا حتی نزولی نگه می‌دارد. به همین دلیل، چند سناریو در مورد تاثیر توافق ایران و آمریکا بر طلا وجود دارد که به سطح توافق هم بستگی دارد.

سناریوی اول توافق محدود و بدون رفع کامل تحریم‌ها است که باعث افت محدود دلار می‌شود و قیمت طلا بعد از توافق کاهش پیدا می‌کند یا دست کم تثبیت می‌گردد. در میان‌مدت و بلندمدت احتمالا شرایط طلا متفاوت خواهد شد و به شرایط بستگی دارد. سناریوی دوم، توافق جامع است که باعث افت محسوس طلا درکوتاه‌مدت می‌شود و می‌تواند در بلندمدت هم آثاری داشته باشد. سناریوی سوم، توافقی است که تغییرات اقتصادی جدی در پی نداشته باشند یا این انتظار را ایجاد نکنند. در این صورت، بازار در ابتدا یک واکنش اولیه نشان می‌دهد و شاهد ارزان شدن طلا در کوتاه‌مدت خواهیم بود که حتی می‌تواند هیجانی هم باشد. با این حال، آثار این ارزان شدن در بلندمدت محو می‌شوند.