عرضه اولیه سهام چیست؟

نام عرضه اولیه سهام تقریبا برای همه کسانی که در بورس سرمایه‌گذاری می‌کنند آشنا است. عرضه اولیه ترجمه عبارت انگلیسی (Initial Public Offering) است که به نخستین روز عرضه سهام هر شرکت اشاره دارد. هر شرکتی که اعلام عرضه اولیه می‌کند، قسمت مشخصی از کل سهام خود را برای اولین بار در بازار سهام عرضه می‌کند. هر نفر با کد بورسی که دارد می‌تواند میزان مشخصی از عرضه اولیه را خرید کند. طبق سوابقی که از عرضه‌های اولیه‌ای که تا به امروز در بازار سهام به فروش رسیده است این طور به نظر می‌رسد که بسیاری از سهام عرضه اولیه شده با بازدهی برای سرمایه گذاران همراه بوده است. به همین خاطر تمام سرمایه گذاران بورس از حرفه‌ای‌های این بازار گرفته تا مبتدی‎‌هایی که تازه پا به عرصه گذاشته ‌اند، با اطمینان به استقبال عرضه اولیه می‌روند. در ادامه به بررسی ابعاد مختلف این عرضه اولیه در بورس خواهیم پرداخت و بیش‌تر با آن آشنا خواهیم شد.

عرضه اولیه سهام چیست؟

یکی از دغدغه‌های هر شرکتی تامین مالی است. تامین مالی راه‌های مختلف و متفاوتی دارد. یکی از راه‌های خوب برای این که شرکت‌ها منابع مالی مورد نیاز خود را تامین کنند، این است که اقدام به پذیرش در بورس و عرضه سهام خود در آن کنند. معمولا عرضه اولیه سهام با سود همراه است. به همین خاطر، بسیاری از سرمایه‌گذاران از حرفه‌ای‌های بازار سهام تا مبتدی‌ها، اقدام به خرید سهامی می‌کنند که عرضه اولیه شده است. به دلیل تقاضای قابل توجه و پرسود بودن عرضه‌های اولیه، سرمایه‌گذاران از چند روز قبل برای شرکت در عرضه اولیه سهام، خبرهای مربوط به آن را دنبال می‎‌کنند و روز عرضه اولیه سهام را از پیش می‌دانند.

چطور از عرضه اولیه مطلع شویم؟

از آن‌جایی که عرضه اولیه از پرطرفدارترین قسمت‌های خرید و فروش سهام در بازار سرمایه به حساب می‌آید، بنابراین مشارکت در آن با استقبال قابل توجهی همراه است. بنابراین می‌توان انتظار داشت سهامی که عرضه اولیه شده‌اند، به سرعت به فروش برسند. بنابراین این سوال برای سرمایه‌گذاران مطرح می‌شود که چطور می‌توان نسبت به تاریخ و زمان عرضه اولیه اطلاع پیدا کرد؟

در پاسخ باید گفت که بسیاری از کارگزاری‌ها با در اختیار گذاشتن گزینه‌های هشدار در صفحه شخصی سرمایه‌گذار، این امکان را برای او به وجود می‌آورند که بتواند قبل از شروع عرضه اولیه سهام، با فعال کردن گزینه‌های هشدار نسبت به شروع عرضه اولیه آگاه شوند. علاوه بر این، بسیاری از صفحات معتبر و وبسایت‌های مورد تایید از یک هفته تا یک ماه قبل از موعد در مورد عرضه اولیه سهام مختلف اطلاع رسانی می‌کنند. در این اطلاعات معمولا نام شرکت، ارزش ارائه شده، تاریخ عرضه اولیه و سقف سهم خرید یا سقف پولی که برای شرکت در عرضه اولیه مورد نیاز است، ذکر می‌شود.

آیا در حال حاضر عرضه اولیه سهام همیشه سودآور است؟

نمی‌توان به طور قطع ادعا کرد که تمام عرضه‌های اولیه چه در گذشته و چه در حال حاضر و چه در آینده، همیشه از بازدهی برخوردارند و سودده هستند. بازدهی عرضه اولیه هم به طور مستقیم به وضعیت و موقعیت بازار سرمایه مرتبط می‌شود.

مزایای عرضه اولیه چیست؟

مزایای عرضه اولیه به دو قسمت تقسیم می‌شود: مزایای آن برای شرکت‌ها و برای افراد سرمایه‌گذار. شرکت‌ها با عرضه اولیه بخشی از شرکتشان مقداری از فشار مالی توسعه را از شانه خود برمی‌دارند و با تقسیم کردن آن به عنوان سهام به سرمایه گذاران هم این فرصت را به افراد حاضر در بازار سهام می‎‌دهند تا از پیشرفت آینده شرکت سود ببرند و علاوه بر این، به عنوان اعضای مشارکت کننده در سود و زیان شرکت سهیم باشند. سرمایه‌گذاران نیز با خرید عرضه اولیه سهام معرفی شده هم در راه اندازی قسمت‌های جدید یک شرکت یا کارخانه کمک می‌کنند و هم از بازدهی عرضه اولیه خریداری شده بهره‌مند می‌شوند.

چطور عرضه اولیه بخریم ؟

با مراجعه به صفحه کارگزاری‌هایی مانند کارگزاری کیان می‌توان مراحل شرکت در عرضه اولیه سهام را انجام داد. البته قبل از هر کاری برای این که عرضه اولیه بخرید باید به سامانه سجام مراجعه و کد بورسی دریافت کرده باشید. سپس باید مراحل زیر را طی کنید.

مرحله اول، انتخاب گزینه «عرضه اولیه» می‌شود. برای این کار باید روی بخش عرضه اولیه در پنل کارگزاری کلیک کنید. مثال زیر صرفا به صورت نمایشی انتخاب شده است.

پس از انتخاب عرضه اولیه مرحله دوم، ثبت سفارش عرضه اولیه است. برای این کار روی نماد عرضه اولیه و بعد سربرگ خرید کلیک کنید. مقدار حجم خرید را مشخص کنید و قیمت را وارد کنید. در عرضه اولیه‌ها معمولا سقف تعیین شده وجود دارد و قیمت نیز مشخص است. شما فقط باید آنها را انتخاب و وارد کنید.

مرحله بعد انتخاب دکمه «خرید» است. در این مرحله دیگر سفارش شما در صف قرار می‌گیرد و در صورت پذیرش به شما پیام داده می‌شود. در نهایت نیز در صورت تخصیص سهام، می‌توانید میزان سهام عرضه اولیه اختصاص یافته به خود را در بخش پرتفوی خود مشاهده کنید.