تفاوت شرکت سهامی عام و خاص چیست؟

شرکت‌ها از مهمترین ارکان بازار سرمایه هستند و اهمیت ویژه‌ای دارند. بر اساس قانون تجارت، شرکت‌ها عوامل اصلی فعالیت در بازار سرمایه به حساب می‌آیند.

شرکت بر اساس تعریف قانونی که دارد، قراردادی است که در چهارچوب آن، دو یا چند نفر به جمع‌آوری سرمایه برای انجام عملیاتی تجاری اقدام می‌کنند. بر اساس این قرارداد، از سود و زیان به دست آمده، تقسیم سود میان تمام مؤسسین صورت می‌گیرد.

شرکت‌ها به 7 نوع دسته‌بندی می‌شوند: شرکت سهامی (خاص و عام)، شرکت با مسئولیت محدود، شرکت مختلط سهامی، شرکت‌های نسبی، شرکت مختلط غیر سهامی، شرکت‌های تضامنی و شرکت تعاونی. در این فرصت و در میان انواع شرکت‌های نام‌برده، به بررسی تفاوت شرکت‌ سهامی عام و خاص خواهیم پرداخت و ویژگی‌های شرکت‌های سهامی عام و شرکت‌های سهامی خاص را بر می‌شمریم.

شرکت سهامی عام چیست؟

به طور کلی آن‌چه که در شالوده شرکت‌های سهامی، نقش اصلی را ایفا می‌کند، سرمایه است. شرکت‌های سهامی به تبدیل سرمایه جمع‌آوری شده به سهام و تقسیم آن در میان افراد اقدام می‌کنند. به همین خاطر، خریداران سهام را به عنوان صاحبان سهام البته با مسئولیت محدود می‌شناسند.

در میان دو نوع شرکت‌های سهامی، شرکت سهامی عام به شرکت سهامی گفته می‌شود که قسمتی از سرمایه خود را با فروش سهام به مردم تأمین می‌کند.

شرکت های سهامی عام امکان انتشار اوراق مشارکت و همچنین داد و ستد سهام شرکت در سازمان بورس و اوراق بهادار وجود دارد.

شرکت سهامی خاص چیست؟

در مقابل شرکت سهامی عام، شرکت سهامی خاص، سرمایه خود را به طور مشخص از مؤسسین شرکت تأمین می‌کند. در واقع، مؤسسین شرکت سهامی خاص، صاحبان سهام آن شرکت هستند.

تفاوت شرکت سهامی عام و خاص

با توجه به شناخت مفاهیم شرکت‌های سهامی خاص و شرکت‌های سهامی عام، بهتر است به برشماری تفاوت‌های آن‌ها بپردازیم. از آن‌جایی که هر کدام از این دو نوع شرکت سهامی از هویت و ساختار و هدفی مشخص به خود برخوردار هستند، بنابراین می‌توان میان آن تفاوت‌هایی قائل بود.

· قابلیت عرضه در بازار سرمایه: شرکت‌های سهامی عام با توجه به جذب سرمایه از مردم، امکان عرضه در بازار سرمایه و جذب نقدینگی برای اجرای برنامه‌های توسعه را دارند. در مقابل، شرکت سهامی خاص با سهام‌داران محدود، امکان جذب منابع گسترده را ندارند.

· نقل و انتقال مالکیت: شرکت‌های سهامی عام، ساده‌تر می‌توانند انتقال مالکیت داشته باشند. چراکه انتقال مالکیت در شرکت سهامی عام در ادامه یافتن فعالیت شرکت سهامی، تاثیری ندارد. اما شرکت سهامی خاص برای انتقال مالکیت، نیاز به توافق از طرف مدیران دارد.

· تعداد شرکا: تعداد شرکا در شرکت‌های سهامی عام نباید کم‌تر از 5 نفر باشد. در صورتی که تعداد شرکا در شرکت سهامی خاص نباید کم‌تر از 3 نفر باشد.

شرکت های سهامی عام و خاص چه شباهت هایی دارند؟

تفاوت شرکت‌های سهامی عام و خاص را برشمردیم. اما باید گفت که این دو نوع شرکت سهامی شباهت‌هایی هم دارند. در پاسخ به این سوال که شرکت های سهامی عام و خاص چه شباهت هایی دارند؟ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

· هر دو شرکت سهامی عام و خاص، زیر مجموعه شرکت‌های سهامی هستند.

· هر دو شرکت سهامی عام و خاص، تقسیم سهام دارند.

· مسئولیت سهامداران در هر دو نوع شرکت سهام به مبلغ اسمی سهام آن‌ها بستگی دارد.

· شرکت‌های سهامی عام و خاص از مسئولیت تضامنی برخوردار هستند.

نحوه تبدیل شرکت سهامی خاص به عام

همان‌طور که اشاره شد، تنها شرکت‌های سهامی عام، امکان عرضه سهام – خرید وفروش – در بازار سرمایه را دارند. بنابراین شرکت‌های سهامی خاص برای این‌که بتوانند برای طرح‌های توسعه‌ای خود، اقدام به جذب و تأمین سرمایه کنند می‌توانند ماهیت خود را به شرکت سهامی عام تغییر دهند. اما نحوه تبدیل شرکت سهامی خاص به عام چطور انجام می‌شود؟

برای این‌که بتوان شرکت سهامی خاص را به عام تبدیل کرد، باید فرآیندهای قانونی لایحه اصلاحی قانون تجارت را انجام داد و سپس با به دست آوردن مجوزهای لازم از سازمان بورس و اوراق بهادار، سهام را به عرضه عمومی رساند تا از مزایای تأمین مالی در بازار سرمایه به صورت عمومی بهره‌مند شد.

جمع بندی

شرکت‌های سهامی خاص و عام از دو نوع شرکت‌های سهامی هستند که هر کدام دارای ویژگی‌هایی هستند. تفاوت‌ها و شباهت‌هایی میان این دو نوع شرکت سهامی وجود دارد که در این فرصت به آن‌ها اشاره شد. شرکت‌های سهامی عام با فراهم کردن امکان خرید و فروش سهام‌شان در بورس، می‌توانند از طرف عموم به تأمین مالی برای توسعه اهداف‌شان بپردازند. شرکت‌های سهامی خاص با ارائه سهام‌شان به سهام‌داران خاص که صاحبان سرمایه و مؤسسین شرکت هستند، چهارچوب محدودی برای تأمین مالی اهداف خود دارند.