مقایسه سرمایه گذاری در صندوق درآمد ثابت با دلار تا پایان ۱۴۰۴

تعداد زیادی از سرمایه‌گذاران ایرانی بر این باورند که برای حفظ قدرت خرید، باید در بازارهایی همانند ارز به ویژه دلار، سرمایه‌گذاری کرد. هرچند این تفکر تا حد زیادی درست است؛ اما قبل از شروع سرمایه‌گذاری در دلار، این سرمایه‌گذاران باید شرایط زیادی را در نظر بگیرند. چون بازار ارز به دلیل حساسیت بالایی که دارد، ممکن است در یک بازه زمانی کوتاه مدت، نوسانات قیمتی شدیدی را تجربه کند. از سوی دیگر، صندوق‌های درآمد ثابت، به دلیل شرایط با ثباتی که دارند در برابر نوسانات قیمتی و تنش‌های اقتصادی نوسان چندانی ندارند و سود سالانه‌ی مشخصی را با کمترین ریسک به سرمایه‌گذاران خود ارائه می‌دهند.

حال سوال مهمی که در ذهن این سرمایه‌گذاران وجود دارد، این است که تا پایان سال 1404 سرمایه‌گذاری در بازار دلار بهتر است یا صندوق‌های درآمد ثابت؟ در ادامه به بررسی این پرسش مهم می‌پردازیم.

صندوق درآمد ثابت چیست؟

صندوق‌های درآمد ثابت ابزار جدیدی برای سرمایه‌گذاری غیر مستقیم در بورس هستند. این صندوق‌های سرمایه‌گذاری به دلیل سبد دارایی که دارند، ریسک سرمایه‌گذاری بسیار اندکی دارند. زیرا صندوق‌های درآمد ثابت طبق اساس نامه باید حداقل 70 تا 90 در از سبد دارایی خود را در اوراق با درآمد ثابت و سپرده‌ی بانکی سرمایه‌گذاری کنند. این صندوق‌ها علاوه بر ریسک سرمایه‌گذاری بسیار اندک، سوددهی قابل توجهی نیز دارند. سود صندوق‌های درآمد ثابت قابل معامله در بورس در سال 1404 حدودا 35 درصد است. این در حالی است که سپرده‌های بانکی یک ساله، بصورت سالانه 20.5 درصد سود به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌کنند.

سرمایه گذاری در دلار چگونه است؟

سرمایه‌گذاری در دلار به مفهوم خرید و نگه‌داری دلار برای به‌منظور حفظ ارزش پول و مصون ماندن از تورم است. دلار ارز اصلی برای رفع نیازهای وارداتی کشور است. از این رو اگر عرضه‌ی دلار در کشور به هر دلیلی کاهش پیدا کند، سرمایه‌گذاران تقاضای خود برای این ارز را افزایش می‌دهند. خرید و نگه‌داری دلار در ایران بصورت فیزیکی است، یعنی سرمایه‌گذاران فقط بصورت نقدی می‌توانند دلار خریداری کنند. البته جایگزین دیگری برای سرمایه‌گذاری در دلار وجود دارد. تتر در فضای اقتصادی ایران و جهان معادل یک دلار محاسبه می‌شود. یعنی فردی که تتر خریداری کرده است، همانند این است که در دلار سرمایه‌گذاری کرده باشد. چون در معاملات جهانی یک تتر معادل یک دلار درنظر گرفته می‌شود. برای خرید تتر سرمایه‌گذاران می‌توانند از صرافی‌های داخل کشور استفاده کنند.

سرمایه‌گذاری در دلار یا صندوق درآمد ثابت؟

صندوق‌های درآمد ثابت، یک روش سرمایه‌گذاری غیر مستقیم در بورس هستند. این صندوق‌های سرمایه‌گذاری طبق اساس نامه باید حداقل 70 تا 90 درصد از سبد دارایی خود را در اوراق با درآمد ثابت و سپرده‌ی بانکی اختصاص دهند. یعنی صندوق‌های درآمد ثابت به دلیل سبد دارایی خاصی که دارند در برابر نوسانات قیمتی بازار مصون هستند. از سوی دیگر این صندوق‌های سرمایه‌گذاری سود سالانه‌ی ثابت و بدون ریسکی دارند.

این در حالی است که در حال حاضر قیمت دلار در بازار آزاد در کانال 144 هزار تومان است. یعنی باید دلار در پایان اسفند ماه به بیش از 158 هزار تومان برسد تا بتواند به اندازه صندوق درآمد ثابت سود داشته باشد. همه‌ی افرادی که در بازار مالی و به ویژه بازار ارز فعال هستند، همیشه مدیریت ریسک جزو اصلی‌ترین نکاتی است که در نظر دارند. به این مفهوم که این افراد همواره باید بیشتر از میزان ریسک، سودآوری داشته باشند تا به اصطلاح ورود به بازارمالی برای آن‌ها صرفه داشته باشد.

اگر دلار تا پایان سال بتواند ده درصد رشد کند احتمال کمتری دارد. چون قیمت دلار در سطوح 145 هزار تومان تا 150 هزار تومان به یک مقاومت روانی شدیدی روبه‌رو است. از این رو احتمال اینکه دلار در بازار آزاد با اصلاح قیمت روبه‌رو شود بالاتر از این است که رشد کند.

از طرفی اگر قیمت دلار حتی به 145 تا 158 هزار تومان برسد، تازه به اندازه‌ی صندوق درآمد ثابت بازدهی داشته است. از سوی دیگر برای رسیدن دلار به قیمت 158 هزار تومان علاوه بر مقاومت 150 هزار تومانی، این ارز باید بتواند مقاومت بزرگ 155 هزار تومانی را بشکند تا بتواند به سوددهی قابل قبول برسد. باتوجه به شرایط موجود چنین اتفاقی دور از انتظار است.

یعنی در چنین شرایطی از لحاظ ریسک به ریوارد اصلا جای مناسبی برای ورود به بازار دلار نیست. چون میزان ریسک بالاتر از میزان سود است. اما صندوق درآمد ثابت بدون داشتن ریسک سرمایه‌گذاری تا پایان سال جاری می‌تواند تا 10 درصد سود به سرمایه‌گذاران ارائه دهد. از این رو از لحاظ مدیریت ریسک و حفظ اصل سرمایه، خرید صندوق درآمد ثابت در چنین شرایطی می‌تواند گزینه‌ی جذابی باشد.

مزایای سرمایه گذاری در صندوق درآمد ثابت

صندوق‌های درآمد ثابت ویژگی‌هایی دارند که می‌تواند آن‌ها را از سایر بازارهای سرمایه‌گذاری متمایز کنند:

ریسک پایین

مهم‌ترین ویژگی‌ صندوق‌های درآمد ثابت ریسک سرمایه‌گذاری بسیار کم آن‌ها است. چون سبد سرمایه‌گذاری صندوق‌های درآمد ثابت از دارایی‌هایی تشکیل شده است که در طول سال نوسانات قیمتی اندکی را تجربه می‌کنند.

سود قابل پیش بینی و مستمر

سودی که صندوق‌های درآمد ثابت به سرمایه‌گذاران ارائه می‌دهند، در بازه زمانی یک ساله کاملا مشخص و قابل پیش بینی است. زیرا صندوق‌های درآمد ثابت از لحاظ پرداخت سود به دو دسته تقسیم می‌شوند. صندوق‌های درامد ثابت دارایی تسیم سود همانند صندوق ندای ثابت کیان، بصورت ماهانه در یک روز خاص سود کسب شده توسط صندوق را به حساب سرمایه‌گذار واریز می‌کند. این صندوق سرمایه‌گذاری سود سالانه‌ی 28 درصدی دارد.

اما صندوق درآمد ثابت کیان، یک صندوق دؤامد ثابت قابل معامله و بدون تقسیم سود است. یعنی زمانی که سرمایه‌گذار واحد‌های خود را بفروشد، سود و اصل پول به سرمایه‌گذار ارائه می‌شود. صندوق‌ دؤامد ثابت قابل معامله در بورس مانند درآمد ثابت کیان، به سرمایه‌گذاران سود مرکب ارائه می‌دهد. یعنی سودی که سرمایه‌گذاران در طول ماه کسب می‌کنند، در ماه بعد سودآوری خواهد داشت. سود سالانه‌ی صندوق درآمد ثابت کیان بصورت مرکب 38 درصد است.

بازارهای زیادی برای کسب سود بدون ریسک وجود دارند. از جمله می‌توان به سپرده‌گذاری در بانک و خرید اوراق قرضه اشاره کرد. اما این بازارها سود بسیار کمتری نسبت به صندوق‌های درآمد ثابت دارند. چون بانک‌ها به سپرده‌های بلند مدت یک ساله سود 20.5 درصدی پرداخت می‌کنند؛ و اوراق قرضه نیز سالانه سود 23 درصدی دارند. این در حالی است که صندوق‌های درآمد ثابت قابل معامله در بورس در سال 1404 سود حدودا 35 درصدی دارند.

نداشتن نرخ شکست

سپرده‌گذاری در بانک و خرید اوراق قرضه‌ی دولتی، نرخ شکست دارند. یعنی اگر فردی تمایل داشته باشد قبل از موعد سر رسید دارایی خود را از بانک یا اوراق قرضه خارج کند، باید بخشی از سود خود را تحت عنوان نرخ شکست به بانک پرداخت کند. اما صندوق‌های درآمد نرخ شکست ندارند و سرمایه‌گذاران بصورت روزانه می‌توانند از این صندوق‌ها کسب سود کنند.

نقد شوندگی مناسب

صندوق‌های درآمد ثابت نسبت به سایر بازارهای مالی نقدشوندگی به مراتب بالاتری دارند. چون بازارهای مالی همانند سهام، صندوق‌های سهامی یا صندوق‌های طلا ممکن است در برخی روزهای معاملاتی وارد صف خرید یا صف فروش شوند، اما صندوق‌های درآمد ثابت هرگز با چنین معضلی مواجه نمی‌شوند و سرمایه‌گذاران در زمان بازار به راحتی می‌توانند دارایی خود به وجه نقد تبدیل کنند.

چالش‌های سرمایه‌گذاری در صندوق‌ درآمد ثابت

صندوق درآمد ثابت سود ثابت و مشخصی دارد. این در حالی است که قیمت دلار رابطه مستقیمی با نااطمینانی و تنش‌های سیاسی دارد. به همین دلیل اگر فضای کلی اقتصاد وارد یک تنش‌ و نا اطمینانی شود، ممکن است قیمت دلار با یک جهش مواجه شود. اما تحت هر شرایطی سودآوری صندوق‌های درآمد ثابت قابل پیش بینی است و نسبت به نوسانات ارز و سایر بازارها عملا بی‌تفاوت است. از طرفی اگر بنا به دلایل خاصی اقتصاد کشور وارد چرخه‌ی تورمی بزرگی شود، افرادی که در صندوق درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کرده‌اند، نمی‌توانند قدرت خرید خود را حفظ کنند. اما سایر بازارهای مالی مانند دلار، می‌تواند هم‌راستا به تورم رشد قیمت داشته باشند.

مزایای سرمایه‌گذاری در دلار

دلار به عنوان یک دارایی با ارزش همواره مورد توجه سرمایه‌گذاران ایرانی قرار دارد. مزایایی سرمایه‌گذاری در دلار شامل:

حفظ قدرت خرید

حفظ ارزش پول مهم‌ترین انگیزه برای سرمایه‌گذاری در دلار است. زیرا این دارایی در زمان وجود تورم، به آسانی می‌تواند رشد قیمت بالاتری نسبت به تورم داشته باشد.

بین‌المللی بودن دلار

دلار یک ارز بین‌المللی معتبر است. این ارز در تمام کشورهای جهان قابل داد و ستد است. به همین دلیل افرادی که دلار در اختیار دارند در سراسر دنیا می‌توانند از آن استفاده کنند.

تقاضای دائمی برای دلار

قریب به اتفاق محصولات وارداتی با دلار خریداری می‌شود. به همین دلیل برای رفع نیازهای ضروری کشور تقاضای دائمی برای دلار وجود دارد.

نقد شوندگی سریع

دلار جزو دارایی‌هایی است که سرمایه‌گذاران می‌توانند با قیمت بازار دارایی خود را نقد کنند یا به دارایی قبلی خود اضافه کنند. به بیان ساده‌تر، بر اساس قیمت بازار دلار بصورت لحظه‌ای معامله می‌شود.

معایب سرمایه گذاری در دلار

هر بازاری از جمله دلار، می‌تواند تحت شرایطی دارای معایبی باشد که سرمایه‌گذاران را متوجه ضرر کند. بزرگترین عیبی که سرمایه‌گذاری در دلار با آن مواجه است، ریسک نگه‌داری فیزیکی آن خواهد بود. دلار یک دارایی با ارزش است و همواره ممکن است توسط افراد سودجو مورد سرقت قرار بگیرد. از سوی دیگر؛ به دلیل ارزش بالایی که دلار دارد، در هنگام خرید ممکن است دلار تقلبی به سرمایه‌گذاران تحویل داده شود. به همین دلیل است که در هنگام خرید دلار باید به صرافی‌های معتبر مراجعه کرد.

قیمت دلار در بازار بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. یعنی با افزایش تقاضا و کمبود عرضه، قیمت دلار در بازار رشد خواهد کرد. اما گاهی اوقات بنا به دلایلی همچون رشد تنش‌های اقتصادی یا سیاسی، مازاد تقاضا در بازار وجود خواهد داشت. در این حالت قیمت دلار در بازار با قیمت واقعی دلار اختلاف شدیدی پیدا می‌کند. در حالتی که قیمت معامله شده در بازار بالاتر از قیمت واقعی دلار باشد، ممکن است سرمایه‌گذاران متوجه ضرر زیادی شوند. چون در این حالت سرمایه‌گذاران بزرگ اقدام به خرید دلار نمی‌کنند و هر لحظه ممکن است قیمت در بازار با ریزش مواجه شود.

یکی دیگر از معایب سرمایه‌گذاری در دلار، این است که این دارایی در برابر انتشار اخبار سیاسی و اقتصادی واکنش سریع نشان می‌دهد. زمانی که تنش‌های اقتصادی یا سیاسی کاهش پیدا کند، قیمت دلار در بازار آزاد با نزول شدیدی در کوتاه مدت مواجه می‌شود.

جمع بندی :کدام گزینه برای چه کسی مناسب‌تر است؟

سرمایه‌گذاری در ارز در شرایط وجود نا اطمینانی و تنش‌های اقتصادی می‌تواند گزینه‌ی خوبی برای حفظ قدرت خرید باشد. اما این بازار به دلیل ماهیتی که دارد در بازه زمانی کوتاه مدت ممکن است نوسانات زیادی را تجربه کند. از این رو سرمایه‌گذاران، قبل از ورود به این بازار باید افق سرمایه‌گذاری خود را تعیین کنند. بازار ارز تا پایان سال جاری اگر بتواند 10 درصد رشد قیمت داشته باشد، به اندازه‌ی صندوق‌های درآمد ثابت بازدهی خواهد داشت. این در حالی است که بازار ارز بسیار بازار پر ریسکی است؛ اما صندوق‌های درآمد ثابت ریسک بسیار اندکی دارند و تا پایان سال جاری حدودا 10 درصد به سرمایه‌گذاران خود سود ارائه می‌دهند. با توجه به توضیحات داده شده، سرمایه‌گذاری در دلار برای افرادی مناسب است که شخصیت سرمایه‌گذاری ریسک پذیری داشته باشند. چون این دارایی ریسک سرمایه‌گذاری بالایی دارد. اما صندوق‌های درآمد ثابت به دلیل ریسک پایینی که دارند، برای افرادی مناسب است که شخصیت سرمایه‌گذاری ریسک گریزی دارند و تمایلی به پذیرش نوسانات قیمتی بازار را ندارند.