ارزش تضمین یا وجه تضمین چیست؟

در ادبیات مالی مفهومی به نام ارزش تضمین وجود دارد که شاید نام آن به گوشتان خورده باشد. در بازارهای سرمایه، شرایطی به عنوان اعتبار معاملاتی به شکل‌های مختلف وجود دارد که اشخاص بتوانند با کمک آن قدرت و حجم معاملات خود را بالا ببرند. در بازار سهام نیز چنین امکانی وجود دارد. اعتبار معاملاتی در بازار سهام از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار و کارگزاری‌ها تهیه می‌شود که برای دریافت آن کافی است که ارزش تضمین داشته باشیم. حال این سوال پیش می‌آید که ارزش تضمین و یا وجه تضمین به چه معنا است؟ در ادامه به تعریف این مفهوم خواهیم پرداخت.

ارزش تضمین چیست؟

میزان اعتبار متقاضی که نزد کارگزاری است را ارزش تضمین می‌نامند. اگر سرمایه‌گذار نتواند در مدت زمان مشخص شده اعتبار در نظر گرفته شده را تسویه کند، کارگزاری این اختیار را دارد که از ارزش تضمین او برداشت کند.

اعتبار معاملاتی چیست؟

قبل از این که به ارزش تضمین و مفهوم آن بپردازیم باید بگوییم که کارگزاری‌ها برای مشتریان خود طرح‌های اعتباری متفاوتی ارائه می‌کنند که می‌توان از آن طرح‌ها آگاه شد و از مزایایشان استفاده کرد. اما برای دریافت اعتبار معاملات، اول باید از یک کارگزاری معتبر کد معاملاتی دریافت کنید. لازم به ذکر است که دریافت اعتبار معاملاتی از هر کارگزاری متفاوت است و برای این که بتوان از این امکان استفاده کرد باید از کارگزاری مربوطه‌ای که در آن ثبت نام کرده‌اید، سوال کنید. هر کدام از کارگزاری‌ها از طرح‌های اعتباری متفاوتی برخوردارند که می‌توان با مطالعه گزینه‌های مختلف آن‌ها از بهترین تسهیلات ارائه شده برای کسب اعتبار معاملاتی استفاده کرد.

ارزش تضمین چه شرایطی را برای پورتفوی ایجاد می کند؟

زمانی که فرد اعتبار دریافت می‌کند، در واقع این امکان را در اختیار کارگزاری قرار می‌دهد تا بتواند به اندازه بدهکاری فرد سرمایه‌گذار، از ارزش تضمین او برداشت کند. به این معنی که کارگزاری با فروش سهام فرد سرمایه‌گذار که بدهکار شده است به تسویه حساب بدهی او می‌پردازد. بنابراین فرد سرمایه‌گذاری که اقدام به دریافت ارزش تضمین کرده است، باید در نظر داشته باشد که بدهی خود را بابت وجه تضمین تا موعد مشخص شده پرداخت کند.

ارزش تضمین پورتفوی چگونه محاسبه می شود؟

از آن‌جایی که ارزش تضمین یا همان وجه تضمین، اعتباری را برای سرمایه‌گذاری در کارگزاری ایجاد می‌کند، کارگزاری اعتبار خاصی را بنابر اوراق بهاداری که فرد سرمایه‌گذار دارد به او اختصاص می‌دهد. محاسبه ارزش تضمین پرتفوی، امکان استفاده از شرایطی ویژه را برای سرمایه‌گذار در پرتفوی او به همراه خواهد داشت.

اما این نکته را هم باید در محاسبه ارزش تضمین پرتفو در نظر داشت که فرد سرمایه گذار باید تا قبل از موعد، اقدام به فروش سهام کند تا هم بدهی خود به کارگزاری را تسویه کند و هم سود مازاد را که به خود او تعلق می‌گیرد برداشت کند.

وجه تضمین اختیار معامله چیست؟

فرد سرمایه‌گذار باید برای در اختیار داشتن معامله‌ها، میزان پولی به عنوان وجه تضمین اولیه را در پرتفوی خود در اختیار کارگزاری قرار دهد. وجه تضمین اختیار معامله با ارزش تضمین سهام تفاوت دارد.

ارزش تضمین بر اساس پرتفو

برای این کار باید با مراجعه به کارگزاری و امضای قرارداد خرید اعتباری کار را شروع کنیم. این قراردادها معمولا به مدت یک سال اعتبار دارند. گام بعدی این است که ببینیم کدام بسته‌ها با چه میزان اعتبار به وضعیت ما نزدیک‌تر هستند. اما موضوع مهم دیگر که در داشتن ارزش تضمین برای دریافت اعتبار معاملاتی بسیار کارآمد محسوب می‌شود، پرتفوی ما است. تا چند وقت پیش کارگزاری‌ها تا 25 درصد از ارزش پرتفو را به عنوان ارزش تضمین و دریافت اعتبار به حساب می‌آوردند. اما این میزان ارزش تضمین تغییر کرده است و به 15 درصد رسیده است. به عنوان مثال در برخی موارد برای دریافت اعتبار 2 میلیون تومانی باید پرتفویی به ارزش بالای 13 میلیون داشته باشیم. البته گفتنی است که این درصد در بازارهای مختلف بورس تهران متفاوت است.

کاهش ارزش تضمین

با این که ممکن است درصدهای لازم ارزش تضمین در کارگزاری‌ها متفاوت باشند اما وقتی از این موضوع مطمئن شدیم که درصد آن تا 15 درصد کاهش یافته است، برای این که بتوانیم از ارزش تضمین خود برای دریافت اعتبار استفاده کنیم باید در ارزش پرتفوی خود بازنگری انجام دهیم و در صورت نیاز با واریز وجه نقد به پرتفو و خرید سهام به افزایش ارزش تضمین پرتفوی خود بپردازیم.

جمع بندی

در این فرصت با مفهوم ارزش تضمین یا وجه تضمین آشنا شدیم. همچنین محاسبه ارزش تضمین پرتفو و ابعاد متفاوتی از مفهوم ارزش تضمین را شناختیم. دانستن این‌که ارزش تضمین چیست و چه کاربردی در معاملات دارد، به سرمایه‌گذار کمک می‌کند تا از فرصت‌هایی که در معاملات سودده وجود دارد بهره‌مند شود و سرمایه‌گذاری سوددهی در بورس داشته باشد.