همه چیز درمورد ترازنامه و بخش های آن

ترازنامه و صورت‌های مالی دیگر، نیاز به اطلاعات مالی و تحلیل چشم انداز شرکت‌ها یا سازمان‌ها و نهادها را رفع می‌کنند. حالا که نام «ترازنامه» به میان آمد، باید گفت که ترازنامه از جمله صورت‌های مالی به شمار می‌آید که در چارچوبی مشخص به ارائه اطلاعات مالی می‌پردازد. باید در نظر داشت که ترازنامه دارای بخش‌های مختلفی است. این بخش‌ها از مفهوم گرفته تا ابعاد دیگر را در بر می‌گیرند و باید آن‌ها را به خوبی شناخت. در فرصت پیش آمده به بررسی همه چیز در مورد ترازنامه پرداخته می‌شود.

ترازنامه چیست؟

قبل از هر موضوع دیگر در مورد ترازنامه، باید به هویت آن پی برد. یکی از صورت‌های مالی اساسی، ترازنامه است. ترازنامه را با عبارت معادل (Balance Sheet) هم می‌شناسند. البته بیلان کاری هم از عبارت‌های فرانسوی است که به همان معنای ترازنامه است. ترازنامه گزارشی است که به وضعیت سرمایه، دارایی و بدهی یک واحد اقتصادی در بازه زمانی مشخص اشاره دارد. ترازنامه از این جهت مهم است که به چشم‌اندازی پر از جزئیات در مورد شرایط و موقعیت مالی یک شرکت، سازمان یا نهاد اشاره می‌کند.

چرا شناخت ترازنامه مهم است؟

برای معماران مهم است که نقشه‌ای با مختصات و جزئیات کامل از زمینی که می‌خواهند در آن خانه‌ای بسازند، در دست داشته باشند. برای صاحبان کسب و کار و همچنین سرمایه گذاران هم مهم است که ترازنامه را به عنوان نقشه‌ای پر از جزئیات از شرایط مالی واحد اقتصادی موردنظرشان در اختیار داشته باشند. بنابراین شناخت ترازنامه و تسلط بر ابعاد و جزئیاتی که در آن جریان دارد از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

بخش های اصلی ترازنامه

ترازنامه از سه بخش اصلی دارایی، بدهی و سرمایه تشکیل می‌شود. بخش‌های اصلی ترازنامه به ساخت معادله ترازنامه می‌پردازند. به این معنی که وضعیت کلی ترازنامه با 3 بخش دارایی، بدهی و سرمایه باید به معادل اصلی در حسابداری برای نشان دادن تصویری از وضعیت مالی تبدیل شود.

این سه بخش در تقابل با یکدیگر، مانند چرخ‌دنده‌های یک ساعت، برای دست دادن یک هدف مشترک عمل می‌کنند. همان‌طور که چرخ‌دنده‌های ساعت به هدف نمایش دادن ساعت، با هم کار می‌کنند، دارایی و بدهی و سرمایه هم همین کار را برای به نشان دادن وضعیت مالی نهاد موردنظر انجام می‌دهند. ترازنامه، شکلی مشخص از اطلاعات مالی این معادله را ارائه می‌کند.

فرمول اصلی در ترازنامه

بنابر آن‌چه که در معرفی بخش‌های اصلی ترازنامه توضیح داده شد، می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که ترازنامه دارای یک فرمول اصلی است. به طور معمول، در ترازنامه یا همان بیلان از معادله اصلی ارائه شده استفاده می‌کنند.

دارایی = بدهی + سرمایه (حقوق صاحبان سهام)

مهم ترین اقلام ترازنامه

از نام‌های دیگری که برای شناخت بخش‌های ترازنامه به کار می‌برند، اقلام ترازنامه است. اما بهتر است در کنار اقلام یا همان بخش‌های اصلی ترازنامه، بعضی از اصطلاحات مرتبط با ترازنامه را هم دانست.

یک نمونه ترازنامه شرکتی

اگر یک ترازنامه را به عنوان نمونه در نظر بگیریم، می‌توانیم ببنیم که دارایی‌ها در سمت چپ، بدهی‌ها و سرمایه و در سمت راست آن، دارایی‌ها قرار گرفته‌اند.

نحوه تفسیر و تجزیه تحلیل ترازنامه

برای به دست آوردن اطلاعات لازم از وضعیت مالی یک شرکت، بهتر است به تفسیر و تجزیه تحلیل ترازنامه پرداخت. چراکه ترازنامه به اطلاعات کامل‌تری از بازه یکساله دسترسی دارد. هر ترازنامه به بازدهی یک سال مالی دسترسی دارد. بنابراین برای دسترسی به اطلاعات مالی شرکت، باید ترازنامه سال جاری و سال‌های پیش را پیش رو قرار داد. سپس به بررسی پارامترهای موجود در ترازنامه که در اقلام و بخش‌های اصلی ترازنامه مورد بررسی قرار گرفته است پرداخت. پس از بررسی، می‌توان برای رسیدن به درک بهتری از تفسیری که از ترازنامه کردیم، به مقایسه ترازنامه به عملکرد سالانه شرکت‌های دیگر که در صنعت مشابه فعالیت دارند هم پرداخت.

کاربرد ترازنامه

از آن‌جایی که ترازنامه، نشان‌دهنده عملکرد مالی است، کاربرد اصلی آن در بررسی و به دست آوردن چشم‌انداز مالی یک شرکت، نهاد یا سازمان است. کاربرد ترازنامه، علاوه بر اهمیت داشتن در بررسی و تفسیر، برای نشان دادن وضعیت اقتصادی و برای خود شرکت هم ضروری است. ترازنامه به حالتی دولبه، هم برای سرمایه گذار و هم صاحب سرمایه یا کسب و کار، کاربرد دارد.

تفاوت بین ترازنامه و صورت سود و زیان

ترازنامه به نشان دادن وضعیت مالی یک شرکت شامل دارایی، بدهی و حقوق صاحبان سهام می‌پردازد. در حالی که صورت سود و زیان دوره‌های زمانی سه ماهه و یک‌ساله را به طور مداوم نشان می‌دهد. به عنوان مثال وضعیت مالی شرکت در یک زمان خاص، برای مثال از 30 شهریور تا 30 آذر در صورت‌های سود و زیان وجود دارد. تمام اعداد در صورت سود و زیان به صورت مداوم آورده شده‌اند.

ایجاد گزارشات بر مبنی ترازنامه

با توجه به آن‌چه که در مورد اهمیت و بخش‌های ترازنامه توضیح داده شد، می‌توان گفت که این صورت مالی برای بررسی و ارائه گزارش‌ها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. گزارش‌هایی که بر مبنای ترازنامه ارائه می‌شوند می‌توانند در تصمیم گیری‌های سرمایه گذاران و صاحبان سرمایه نقش زیادی داشته باشند. گزارش‌هایی که بر مبنای ترازنامه‌های حال و گذشته شرکت مورد نظر ارائه می‌شوند، می‌توانند مبنای مناسبی برای انجام مقایسه بین شرکت موردنظر و شرکت‌های دیگر در همان صنعت باشند.