الگوی پروانه (Butterfly) در تحلیل تکنیکال

الگوهای تحلیل تکنیکال به دلیل اینکه توانایی خوبی در پیش بینی روند قیمت دارند برای معامله‌گرها و سرمایه‌گذاران بسیار با اهمیت هستند. چنین الگوهایی نتیجه سال‌ها تجربه‌ی فعالان بازار هستند. یک دسته از این الگوها به الگوهای هارمونیک مشهور هستند. الگوهای هارمونیک از اشکال هندسی و نسبت‌های خاصی از اعداد فیبوناچی تشکیل شده‌اند. الگوهای هارمونیک برای افرادی که تازه کار یا به اصطلاح مبتدی هستند ممکن است تشخیص آن‌ها نسبت به الگوهای کلاسیک در بازار دشوار‌تر باشد. الگوی پروانه جزو الگوهای هارمونیک در بازار است. در ادامه به بررسی این الگو می‌پردازیم.

الگوی پروانه چیست؟

الگوی پروانه، یک الگوی هارمونیک برگشتی است. این الگوی هارمونیک از پنج نقطه تشکیل شده است. الگوی پروانه در روندهای صعودی و نزولی ممکن است در بازار تشکیل شود. زمانی که این الگو تشکیل شود، معامله‌گرها این انتظار را دارند که بازار روند قیمتی خود را تغییر می‌دهد. از این سو برای معامله‌گرهایی که استراتژی معاملاتی آن‌ها در بازگشت روند است بسیار با اهمیت خواهد بود.

انواع الگوی پروانه

الگوی پروانه به صورت دسته‌ی الگوی پروانه صعودی و الگوی پروانه نزولی در بازار ایجاد می‌شود.

الگوی پروانه نزولی

الگوی پروانه نزولی زمانی که بازار یک روند صعودی داشته باشد در انتهای آن تشکیل می‌شود که نشان دهنده‌ی تغییر روند در قیمت است. الگوی پروانه نزولی شکل هندسی آن همانند حرف انگلیسی W است. برای اینکه این الگو تشکیل شود بعد از روند صعودی قیمت یک اصلاح قیمتی شدید ایجاد می‌شود (نقطه‌ی X تا A). سپس قیمت تا میانه‌های اصلاح قیمت رشد می‌کند (نقطه‌ی A تا B). سپس این مقدار رشد قیمت تا سطح قبلی نزول خواهد خواهد کرد (نقطه‌ی B تا C). در نهایت ضلع آخر که یک جهش قیمت بزرگی است (نقطه‌ی C تا D) اتفاق خواهد افتاد. این جهش قیمت سقف جدید و بالاتری نسبت به سایر سقف‌های قیمتی ایجاد می‌کند.

باید توجه داشت که اگر نقاط X-D و A-C را به هم وصل کنیم باید یک شیب صعودی تشکیل شود.

الگوی پروانه صعودی

الگوی پروانه صعودی در انتهای روندهای نزولی پر قدرت تشکیل می‌شود. الگوی پروانه صعودی در انتهای روند نزولی شکل هندسی آن همانند حرف انگلیسی M است. زیرا برای تشکیل الگوی پروانه صعودی ابتدا قیمت یک جهش زیادی را تجربه می‌کند (نقطه‌ی X تا A). سپس قیمت اصلاح کمی را ثبت می‌کند (نقطه‌ی A تا B). در مرحله‌ی سوم قیمت دو باره رشد مشخصی را خواهد دید (نقطه‌ی B تا C). در نهایت ضلع چهارم که یک نزول قیمتی بسیار زیاد است اتفاق می‌افتد (نقطه‌ی C تا D). بعد از تشکیل ضلع آخر این انتظار وجود دارد که بازار تغییر روند داده و قیمت حالت نزولی خود را از دست داده و به صعودی تبدیل شود. در این الگو باید خط X-D و خط A-C شیب نزولی داشته باشند.

نحوه‌ی معامله با الگوی پروانه نزولی

برای معامله با الگوی هارمونیک پروانه نزولی معامله گران ابتدا باید صبر کنند که الگو بصورت کامل تشکیل شود. سپس باید به نقطه‌ی D که نقطه‌ی پایانی تشکیل الگو است، توجه کنند. در این نقطه قیمت اگر به سمت پایین شکسته شد، معامله‌گرها می‌توانند وارد موقعیت فروش شوند.

مرحله‌ی دوم برای معامله با الگوی هارمونیک پروانه نزولی تعیین حد سود و حد ضرر است. حد ضرر در این الگو کمی بالاتر از نقطه‌ی D است، یعنی اگر قیمت شکسته نشد و بر خلاف انتظار معامله‌گر شروع به رشد کرد باید سرمایه‌گذار در سطحی بالاتر از این نقطه از موقعیت فروش خارج شود. چون در غیر این صورت ممکن است متوجه ضرر شود. از سوی دیگر برای تعیین حد سود باید به موج A-D توجه کرد. به این معنی که بعد از وارد شدن به موقعیت فروش این امکان وجود دارد که قیمت به اندازه‌ی موج A-D کاهش پیدا کند.

نحوه‌ی معامله با الگوی پروانه صعودی

در این الگو همانند الگوی پروانه نزولی مهم‌ترین نکته صبر کردن تا تشکیل کامل الگو است. سپس با توجه به روند قیمت در نقطه‌ی D اگر قیمت به سمت بالا شکسته شد، معامله‌گر می‌تواند وارد موقعیت خرید شود. سپس فرد باید طبق اصول معامله‌گری حد ضرر و حد سود خود را در معامله مشخص کند. حد ضرر در الگوی پروانه صعودی یک مقدار پایین‌تر از نقطه‌ی D است. حد سود نیز به اندازه موج A-D خواهد بود.

مزایا و معایب الگوی هارمونیک پروانه

الگوی هارمونیک پروانه همانند سایر الگوی‌های تحلیل تکنیکال مزایا و معایب خاص خود را دارد.

مزایای الگوی پروانه

• الگوی پروانه یک الگوی برگشتی است. یعنی بعد از تشکیل آن چه بصورت صعودی یا بصورت نزولی این انتظار وجود دارد که روند قیمت تغییر کند.
• الگوی پروانه جزو الگو‌های با دقت بالا در تحلیل تکنیکال است. یعنی زمانی که این الگو تشکیل شود احتمال تغییر روند بالا خواهد بود.

معایب الگوی پروانه

• الگوی پروانه به دلیل شباهتی که با سایر الگوهای هارمونیک دارد تشخیص آن برای معامله‌گرهای مبتدی ممکن است کار سختی باشد به همین دلیل تشخیص درست این الگو در بازار مستلزم تجربه‌ی زیاد است.
• هیچ الگوی در بازار‌های مالی اطمینان 100 درصدی ندارد. یعنی کسی نمی‌تواند بگوید زمانی که یک الگو تشکیل شد، یقینا بازار طبق انتظار حرکت خواهد کرد. از این سو الگوی پروانه نیز ممکن است در پیش بینی روند دچار اشتباه شود.