مقایسه بازدهی صندوق های طلا در سه سال گذشته با تورم

از گذشته‌های دور تاکنون، طلا برای حفظ قدرت خرید و ارزش سرمایه در برابر تورم مورد استفاده مردم قرار گرفته است. در سال‌های اخیر، با توجه به شدت گرفتن تورم در کشور و همچنین رشد چشمگیر قیمت جهانی طلا، توجه به طلا به عنوان یک دارایی ارزشمند تقویت شده است. صندوق طلا دارایی مبتنی بر طلا دارد، به همین علت با استقبال سرمایه گذاران علاقه مند به طلا روبرو شده و تعداد آنها در سه سال گذشته رشد چشمگیری را شاهد بوده است. این صندوق‌ها به چند دلیل با استقبال عمومی روبرو شده‌اند: بازدهی مشابه طلای ۱۸ عیار، خرید و فروش آسان و بدون دردسر، نداشتن اجرت و مالیات، عدم امکان جعل، سرقت و دزدیده شدن، نقدشوندگی مناسب و قابلیت سرمایه گذاری با پول کم . علاوه بر این، پشتوانه طلای صندوق‌های طلا با نظارت رسمی و شفافیت بالا، اعتماد و امنیت خوبی برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند. اما این صندوق‌ها چه کارنامه‌ای در سه سال اخیر داشته‌اند و آیا موفق به غلبه بر تورم شده‌اند؟ در ادامه به این سوالات پاسخ می‌دهیم.

تورم در ایران، معضلی مزمن و تشدید شده!

تورم در ایران مدت‌هاست دو رقمی است و همین موضوع روی تصمیمات سرمایه‌گذاران تاثیر زیادی گذاشته است. این تورم در طول زمان تشدید شده است. یک دهه قبل، یعنی در سال ۱۳۹۵، تعداد ماه‌هایی با تورم ماهانه بالای ۳ درصد دیده نمی‌شد. از سال ۱۳۹۷ تورم‌های بالای ۳ درصد در ماه به ویژه پس از خروج آمریکا از برجام پدیدار شدند. در این سال، ۵ ماه شاهد تورم بالای ۳ درصد و دو ماه شاهد تورم بالای ۵ درصد در ماه بودیم. در سال ۱۳۹۹ هم چنین اعدادی به دست آمد. هرچند در سال ۱۴۰۱ تعداد ماه‌های با تورم بالای ۳ درصد به شش عدد رسید اما تورم بالای ۵ درصد فقط در یک ماه رخ داد. از سال ۱۴۰۴ این روند به شدت متفاوت شده است. تنها دو ماه از سال تورم زیر ۳ درصد آن هم اختلاف اندکی داشت و ۴ ماه از سال هم تورم ماهانه بالای ۵ درصد شد. در ۵ ماه سپری شده از سال ۱۴۰۵، تمام ماه‌ها بالای ۳ درصد تورم داشته و در سه ماه هم تورم بالای ۵ درصد رفته است. تورم نقطه به نقطه مرداد ماه ۱۴۰۵ نیز در محدوده ۹۰ درصد قرار گرفته است که به شدت چشمگیر است.

یک تصویر دیگر از تورم، وضعیت افت قدرت خرید را در سال جاری بهتر نشان می‌دهد. همان طور که در تصویر زیر دیده می‌شود، اگر هر سال ۱۰۰ واحد پول داشتید، هر ماه به دلیل تورم بخشی از آن از بین می‌رفت. امسال در ۵ ماهی که از سال سپری شده، باعث شده است تا قدرت خرید نسبت به سال‌های دیگر کمتر باشد. اهمیت تورم در این دو سال و احتمال بقای آن در سال آینده ما را به سمت یک گزینه آشنا اما با ظاهری مدرن سوق می‌دهد. حالا سوال این است که آیا صندوق‌های طلا قادر به شکست تورم بوده‌اند؟

نکته دیگر مهم در مورد تورم که باید مورد توجه قرار گیرد، افزایش چشمگیر تورم نقطه نقطه است. در نمودار زیر، تورم نقطه به نقطه ترسیم شده است. معنای این نمودار این است که در هر نقطه، تورم نسبت به ماه مشابه سال قبل چقدر بوده است. همان طور که به راحتی قابل تشخیص است، این نرخ از سال 1404 رشد زیادی را تجربه کرده و به طور مداوم بالا رفته است. غلبه بر این سطح از تورم فقط با گزینه‌های کمی قابل انجام است.

کارنامه طلا در ۳ سال گذشته؛ آیا طلا سرمایه‌گذاری مناسبی است؟!

در سه سال گذشته، طلا کارنامه زرینی از خود نشان داده است. قیمت هر اونس طلا در دنیا در این مدت 128 درصد رشد داشته و از حوالی 1900 دلار به آستانه 4400 دلار رسیده است. این میزان رشد در بازار جهانی بسیار کم اتفاق می‌افتد و به همین دلیل پتانسیل خوبی برای رشد قیمت طلا در داخل فراهم کرده است. از سوی دیگر، عامل موثر دیگر افزایش قیمت طلا در داخل، یعنی نرخ ارز نیز رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. نرخ دلار در طول سه سال اخیر یعنی از پایان نیمه اول سال 1402 تا نیمه نخست 1405 رشد 368 درصدی داشته و از حدود 49 هزار تومان به 231 هزار تومان رسیده است.

رشد همزمان قیمت جهانی طلا در کنار رشد نرخ ارز، قیمت طلا را در کشور به شدت بالا برده است. سه سال پیش، هر گرم طلای 18 عیار به مبلغی در حدود 2 میلیون و 300 هزار تومان معامله می‌شد در حالی که در پایان نیمه اول 1405 در محدوده 24 میلیون تومان قرار دارد. این اعداد و ارقام به معنای این است که طلای 18 عیار در این مدت بیش از 900 درصد بازدهی داشته که عملا بسیار بالاتر از تورم کشور بوده است. شاخص کل قیمت‌ها در مدت سه سال حدود 3.5 برابر شده یعنی نزدیک به 250 درصد رشد داشته است. این موضوع بر موفقیت طلا به عنوان یک سپر خوب برای حفظ ارزش در شرایط تورمی تاکید می‌کند. البته باید به رشد قابل توجه نرخ جهانی طلا هم توجه داشت که ممکن است در آینده رشد کمتری داشته باشد.

بازدهی صندوق‌های طلا در سه سال اخیر

میانگین بازدهی صندوق‌های طلا در 11 صندوق طلا که عمر بیشتر از 3 سال دارند، در بازه زمانی سه ساله حدود 812 درصد است. صندوق طلای گوهر در همین مدت 813 درصد بازدهی داشته که از میانگین بازدهی صندوق‌های طلا بالاتر است و بر تورم نیز غلبه می‌کند. یک نکته بسیار مهم در مورد بازدهی صندوق‌های طلا این است که صندوق‌ها اجرت، مالیات، سود صنفی و ریسک‌های فیزیکی را ندارند. در واقع بازدهی طلای 18 عیار بر اساس قیمت طلای خام محاسبه می‌شود. همین موضوع باعث می‌شود تا حتی در صورتی که بازدهی آنها بیشتر باشد، در عمل بخشی از سود آنها کم شود. معمولا این مقدار در کمترین حالت ممکن حدود 3 درصد می‌شود. اگر طلای فیزیکی زینتی باشد، ممکن است اجرت بین 15 تا 30 درصد هم به طلا تعلق بگیرد و سود صنفی و مالیات بر ارزش افزوده هم وجود داشته باشد.

بررسی بازدهی صندوق طلای گوهر

صندوق طلای گوهر به طور متوسط در هر سال از این بازه سه ساله 109 درصد بازدهی ریالی کسب کرده و از ابتدای فعالیتش در 21 آذر 1396 تا 30 شهریور 1405 به طور متوسط سالانه 71 درصد بازدهی ریالی داشته است. بررسی بازدهی دلاری این صندوق از ابتدای فعالیت آن نیز نشان دهنده کسب بازدهی دلاری حدودا 9 درصدی دلاری در هر سال است. این اعداد نشان می‌دهند که صندوق گوهر قدرت خرید شما را در طول زمان حفظ کرده است.

آینده طلا و تورم به کجا می‌رسد؟

حالا که مشاهده کردیم در بازه سه سال گذشته بازدهی گوهر بسیار خوب بوده و بر تورم چیره بوده است، باید ببینیم آیا در آینده نیز این اتفاق خواهد افتاد؟ برای این کار به چند مورد باید توجه داشته باشیم. اگر نرخ تورم مانند ماه‌های اخیر باقی بماند و عمدتا بالای ۳ درصد و ۵ درصد قرار گیرد، طلا یکی از معدود مواردی است که می‌تواند افراد را در مقابل تورم یاری کند. البته در صورتی که اخبار مثبتی برسد و تورم به هر دلیلی کاهش یابد، طلا ممکن است حتی در کوتاه‌مدت نزولی شود. طبق آخرین برآوردها، صندوق بین‌المللی پول تورم ایران را برای سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) حدود ۶۸.۹ درصد و برای سال ۲۰۲۷ (۱۴۰۶) 39.6 درصد پیش‌بینی کرده است. این اعداد بالا هستند اما ممکن است بسته به شرایط تا حدودی تغییر کنند.

برای نرخ ارز نیز سناریوهای مختلفی وجود دارد اما اگر شرایط فعلی برقرار باشد و نرخ ارز بالا برود، خرید طلا و صندوق‌های طلا برای غلبه بر تورم انتخاب مناسبی است. صرف نظر از نرخ دلار، قیمت جهانی طلا هم در محاسبات و تصمیم ما برای خرید صندوق طلا اثرگذار است. طبق آخرین پیش‌بینی‌ها از قیمت جهانی طلا که توسط موسسات و نهادهای معتبر مالی دنیا انجام شده است، طلا در روند صعودی بلندمدت قرار دارد. گلدمن ساکس قیمت جهانی هر اونس طلا را در سال ۲۰۲۶ حدود ۴۶۵۰ دلار برآورد می‌کند و معتقد است تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۵۴۰۰ دلار خواهد رسید. از دید این موسسه معتبر، خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی ادامه دارد و این موضوع یکی از عوامل رشد قیمت طلا خواهد بود.

از طرف دیگر، بانک سوسیته ژنرال هم در آخرین تحلیل خود از وضعیت طلا، هدف سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ را رسیدن به ۴۷۵۰ دلار می‌داند و معتقد است تا نیمه اول سال ۲۰۲۷ قیمت هر اونس طلا به ۵ هزار دلار خواهد رسید. میانگین پیش‌بینی این بانک فرانسوی برای سال ۲۰۲۷ حدود ۵۱۲۵ دلار اعلام شده است و به نظر آن، طلا در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۷ می‌تواند به ۵۲۵۰ دلار برسد. مهمترین دلایل این رشد قیمت از نظر سوسیته ژنرال، خرید مستمر طلا از طرف بانک‌های مرکزی دنیا و نگرانی درباره بدهی دولت آمریکا و کاهش وابستگی به اوراق خزانه‌داری آن کشور ذکر شده است. با توجه به تمام موارد گفته شده، سرمایه‌گذاری در طلا می‌تواند به عنوان کمکی برای مقابله با تورم باشد.