آشنایی با ابزار فیبوناتچی و کابرد آن در تحلیل تکنیکال

معامله‌گرهای بازار سرمایه برای پیش بینی قیمت و روند آن در آینده از ابزارهای تحلیل تکنیکال استفاده می‌کنند. اندیکاتور فیبوناچی، یکی از این ابزارها است. فیبوناچی در کنار اینکه می‌تواند سطوح حمایت و مقاومت را شناسایی ‌کند؛ کار کردن با آن نیز بسیار ساده است و معامله‌گرهای مبتدی و حرفه‌ای می‌توانند از آن بهره‌مند شوند.

فیبوناچی(Fibonacci) چیست؟

فیبوناچی یک دنباله‌ی اعداد است که در آن هر عدد حاصل جمع دو عدد قبلی خود است. در دنباله‌ی فیبوناچی عدد صفر نیز وجود دارد. اگر از عدد صفر شروع کنیم و هر عدد را با عدد قبل خود جمع بزنیم، عدد بعد در این دنباله بدست خواهد آمد.

کاربرد فیبوناچی در تحلیل تکنیکال چیست؟

از اعداد فیبوناچی نسبت‌های مهمی حاصل می‌شود. مهم‌ترین نسبت‌های دنباله‌ی فیبو ناچی شامل 23.6 درصد، 38.2 درصد، 50 درصد، 61.8 درصد و 78.6 درصد است. این نسبت‌های خاص برای سرمایه‌گذاران بازارهای مالی که از اندیکاتور فیبوناچی استفاده می‌کنند، بسیار حائز اهمیت هستند. زیرا این نسبت‌های خاص برای سطوح حمایت و مقامت، نقاط ورود و خروج از معامله و محدوده‌های اصلاح قیمتی را به سرمایه‌گذاران نمایش می‌دهد.

تشخیص سطوح حمایت و مقاومت

مهم‌ترین نکته در نسبت‌های خاص دنباله‌ی فیبوناچی، تشخیص سطوح حمایت و مقاومت است. زمانی که بازار روند صعودی یا نزولی قوی داشته باشد، اندیکاتور فیبوناچی می‌تواند سطوح حمایت و مقاومت را در نسبت‌های خاصی که دارد برای سرمایه‌گذاران آشکار کند. البته این سطوح حمایت و مقاومت فقط آگاهی بخش هستند و قطعیتی در آن‌ها وجود ندارد.

تعیین نقاط ورود و خروج

بعد از تشخیص سطوح حمایت و مقاومت در بازار بوسیله‌ی نسبت‌های فیبوناچی، نوبت به تعیین نقاط ورود و خروج می‌رسد. هرکدام از نسبت‌های فیبوناچی می‌توانند به عنوان یک نقطه‌ی ورود یا خروج مناسب عمل کنند.

شناسایی محدوده اصلاح قیمتی

زمانی که بازار در حال رشد است یا یک روند نزولی قوی دارد، قیمت با همان قدرت و سرعت به روند خود ادامه نمی‌دهد بلکه قیمت در بازار همواره اصلاح خواهد داشت. حال سوال این است که در کدام سطح قیمتی بازار اصلاح را تجربه می‌کند؟ برای پاسخ به این باید گفت که یکی از کاربردهای اندیکاتور فیبوناچی تشخیص نقاط مستعد برای اطلاح قیمت در تابلو بازار است.

ترکیب فیبوناچی با اندیکاتورهای دیگر(MACD, RSI,…)

هیچ اندیکاتور به تنهایی نمی‌تواند بصورت دقیق روند قیمت و نقاط مهم برای اصلاح قیمت را شناسایی کند. به همین دلیل سرمایه‌گذاران باید در کنار اندیکاتور فیبوناچی، از سایر اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال استفاده کنند تا بتوانند احتمال وقوع پیش بینی‌های خود در بازار را افزایش دهند. اگر اندیکاتور فیبوناچی با سایر اندیکاتورها همانند اندیکاتور مکدی و RSI ترکیب شود نتایج بهتری حاصل می‌شود. به عنوان مثال اگر سطوح اصلاحی در اندیکاتور فیبوناچی در در سطوح انباشت خرید یا انباشت فروش در اندیکاتور RSI قرار بگیرند، احتمال وقوع پیش بینی را افزایش می‌دهند.

چطور از ابزار فیبوناتچی در تحلیل تکنیکال استفاده کنیم؟

برای اینکه از اندیکاتور فیبوناچی به درستی استفاده کنیم، باید ابتدا با انواع اندیکاتور فیبوناچی و نحوه‌‌ی رسم هرکدام از آن‌ها آشنا باشیم.

انواع ابزارهای فیبوناتچی در تحلیل تکنیکال

فیبوناچی اصلاحی Fibonacci Retracement (RET)

مهم‌ترین و پرکاربردترین ابزار فیبوناچی، فیبوناچی اصلاحی است. زمانی که بازار یک روند صعودی یا نزولی را طی کرده‌ است، سرمایه‌گذاران در چنین حالت‌هایی به دنبال پیدا کردن سطوحی برای اصلاح قیمت یا به بیان دیگر برگشت قیمت هستند. در چنین مواردی فیبوناچی اصلاحی می‌تواند اهمیت دوچندان داشته باشد. چون در اندیکاتور فیبوناچی، نسبت‌های مهم به عنوان یک سطح حمایت یا مقاومت مهم شناخته می‌شوند و وقتی که قیمت به این سطوم می‌رسد ممکن است واکنش داشته باشد و روند قیمت تغییر کند.

شیوه رسم این ابزار (فیبوناچی اصلاحی)

برای رسم این ابزار ابتدا باید روند گذشته‌ی بازار را تشخیص دهیم و بر اساس روند بازار ابزار فیبوناچی را روی نمودار قیمت اجرا کنیم. اگر بازار روند صعودی داشت، اندیکاتور فیبوناچی را از کف به سقف وصل می‌کنیم و اگر روند نزولی بود اندیکاتور را از سقف به کف روند متصل می‌کنیم.

بعد از اینکه اندیکاتور روی نمودار قیمت گذاشته شد، سرمایه‌گذاران نسبت‌های مهم فیبوناچی را به وضوح می‌توانند ببینند. هرکدام از این نسبت‌ها به عنوان یک سطح حمایت یا سطح مقاومت عمل خواهند کرد. به عنوان مثال اگر بازار یک روند صعودی داشته باشد، ابتدا اندیکاتور همانند شکل زیر از کف روند به سقف آن متصل می‌کنیم. اولین سطح حمایت برای اصلاح قیمت سطح 23.6 درصد است. اگر قیمت از این سطح عبور کرد سطح دوم حمایت برای اصلاح قیمت، سطح 38.2 درصد است. بعد از این دو سطح حمایت، سطوح حمایت 50 درصد و 61.8 درصد بسیار با اهمیت هستند. اما سطح حمایت طلایی برای اندیکاتور فیبوناچی، سطح 61.8 درصد است در بیشتر مواقع قیمت در این سطح تغییر روند می‌دهد. اگر قیمت از سطح طلایی عبور کرد، به احتمال زیاد از کف قیمتی که اندیکاتور فیبوناچی را از آن رسم کرده‌ایم، عبور خواهد کرد.

فیبوناچی گسترشی Fibonacci Extension (EXT)

فیبوناچی گسترشی یکی دیگر از ابزارهای مهم برای تشخیص سطوح حمایت و مقاومت است. اما سطوح حمایت و مقاومتی که در فیبوناچی گسترشی وجود دارد با سطوح حمایت و مقاومت فیبوناچی اصلاحی تفاوت دارد. در فیبوناچی اصلاحی سطوح مهم در میانه‌ی سقف و کف روند بازار قرارداشتند. اما در فیبوناچی گسترشی، سطح جدید حمایت و مقاومت در خارج از سقف و کف روند قیمت قراردارد.

شیوه رسم این ابزار

زمانی که قیمت در بازار، از سقف یا کف قیمتی خود عبور کند، سرمایه‌گذاران درتلاش هستند که بتوانند اولین سطح حمایت یا مقاومت قیمت را پیدا کنند. اگر بازار در یک روند صعودی باشد و سقف قیمتی روند صعودی را به‌سمت بالا شکسته باشد، دیگر فیبوناچی اصلاحی کاربرد ندارد. در این حالت سرمایه‌گذاران می‌توانند بر عکس فیبوناچی اصلاحی، اندیکاتور فیبوناچی را روی نمودار قیمت لحاظ کنند. به عنوان مثال طبق شکل زیر قیمت از سقف خود عبور کرده است. در این حالت فیبوناچی گسترسی، سطح حمایت جدید را مشخص کرده است.

فیبوناچی انبساطی Fibonacci Expansion (EXP)

فیبوناچی انبساطی همانند فیبوناچی گسترشی است و سطوح قیمت در آینده را پیش بینی می‌کند.

فيبوناچی پروژكشن (Fibonacci Projection)

فیبوناچی پروژکشن یک فیبوناچی سه نقطه‌ای است.

شیوه رسم این ابزار

در این مدل از فیبوناچی سه نقطه‌‌ی کف، سقف و یک اصلاح نیاز داریم. ابتدا باید این سه نکته را پیدا کنیم و سپس ابزار فیبوناچی را روی نمودار قیمت رسم می‌کنیم. هدف اصلی سرمایه‌گذاران از رسم این نوع از فیبوناچی، پیدا کردن نقاط حمایت و مقاومت در آینده است.

مزایا و محدودیت‌های ابزار فیبوناچی

مزایا و محدودیت های ابزار فیبوناتچی هبارت اند از:

مزایایی ابزار فیبوناچی

اندیکاتور فیبوناچی مزایای متعددی دارد. اولین مزیت این اندیکاتور سادگی آن است. اندیکاتور فیبوناچی بگونه‌ای است که سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و مبتدی به راحتی می‌توانند از آن استفاده کنند. این ابزار تحلیل تکنیکال، مهم‌ترین وظیفه‌ای که دارد نمایش سطوح حمایت و مقاومت قیمت در تابلو بازار بر اساس نسبت‌های فیبوناچی است. سطح طلایی در این اندیکاتور، سطح 61.8 درصد است که برای سرمایه‌گذاران بسیار حائز اهمیت است. از دیگر مزایایی این اندیکاتور، قابلیت ترکیب کردن با سایر اندیکاتورها است.

معایب ابزار فیبوناچی

ابزار فیبوناچی در کنار مزایای فراوانی که دارد یک سری معایب نیز دارد. این اندیکاتور همانند سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال، قطعیتی در پیش بینی آن وجود ندارد و سرمایه‌گذاران نمی‌توانند تنها بر اساس سطوح حمایت و مقاومتی که این اندیکاتور نمایش می‌دهد، با اطمینان بالا وارد موقعیت معامله شوند. یکی دیگر از معایب این اندیکاتور، عدم توانایی آن در پیش بینی نوسانات هیجانی در بازار است.

مثال‌های عملی از فیبوناچی در بازار سرمایه

یک مثال عملی از اینکه ابزار فیبوناچی تا چه حد می‌تواند برای سرمایه‌گذاران آگاهی بخش باشد بر اساس تصویر زیر است. این تصویر، نمودار قیمت صندوق طلای کیان در بازار است. بر اساس فیبوناچی اصلاحی، ابتدا روند صعودی بازار را باید تشخیص داد، سپس اندیکاتور فیبوناچی را از ابتدای روند به انتهای روند وصل می‌کنیم. با توجه به سطوح اصلاحی و نسبت‌های مهم فیبوناچی، به وضوح قابل مشاهده است که قیمت در نسبت طلایی 61.8 درصد واکنش نشان داده و قیمت از این سطح بازگشت داشته است.