آنچه باید در مورد متنوع‌سازی بدانید!

احسان والیان
    • اشتراک‌گذاری
    • 339
    • 0
    آنچه باید در مورد متنوع‌سازی بدانید!

    متنوع‌سازی در سرمایه گذاری می‌تواند ریسک افت ارزش سرمایه ما را کمتر می‌کند.

    سبد خریدتان را زمانی که به خانه برمی‌گردید تصور کنید. رنگارنگ است. در راه هر کس سبد خریدتان را برانداز می‌کند متوجه می‌شود از هر چیز که نیاز بوده خریده‌اید و تنوع را همراه با نیازتان در نظر گرفته‌اید. تفاوت یک تشکیل سبد حرفه‌ای با خریدهای بدون فکر هم در همین است. البته متنوع‌سازی به این مفهوم نیست که از هر دارایی که دست‌مان می‌رسد مقداری برداریم و سبد سرمایه گذاری‌مان را پر کنیم. نکاتی برای انجام متنوع‌سازی وجود دارد که قبل از انجام این مهم باید آن‌ها را فرا بگیریم.

    چرا متنوع‌سازی می‌کنیم؟

    اصطلاح قدیمی «همه تخم مرغ‌های‌مان را در یک سبد نگذاریم.» را بارها شنیده‌ایم. دوباره همان سبد خریدمان را تصور کنیم که هم کالاها و محصولات شکستنی در آن‌ها گذاشته شده است. اگر خریدمان را در چند سبد قرار داده باشیم و در راه یک قسمت از کالاها به زمین بیافتد و بشکند، ما هنوز باقی خریدمان را داریم. اما اگر همه را یک‌جا گذاشته بودیم، انتظار از دست دادن همه آن‌ها در همان زمین خوردن دور از ذهن نیست. کاهش ریسک در سرمایه گذاری با متنوع‌سازی (Diversification) امکان‌پذیر است. این که چرا متنوع‌سازی می‌کنیم به این دلیل است که با تشکیل سبد سرمایه گذاری خود از دارایی‌ها و سهام مختلف، در مقابل سقوط ارزش قسمتی از دارایی خود هوشمندانه عمل کرده‌ایم. به این صورت که اگر قسمتی از دارایی در سرمایه گذاری ما دچار افت ارزش بشوند در عوض دارایی‌هایی دیگر با رشدشان می‌توانند به جبران زیان آن قسمت ضرر کرده بپردازند. حتی اگر جبرانی هم در کار نباشد باز هم می‌توان امیدوار بود که کل سبد دارایی با متنوع‌سازی انجام شده آسیب جدی ندیده است. اما همان‌طور که اشاره شد متنوع‌سازی دارای نکاتی است.

    رابطه ریسک و متنوع‌سازی

    ممکن است این اتفاق برای‌مان افتاده باشد که یک سهم در کوتاه مدت به دلیل رشد بسیار خوبی که داشته باعث شده تا سهام‌دارانی که تنها در آن سهم سرمایه گذاری کرده‌اند را صاحب بازدهی قابل توجه‌ای کرده باشد. با این حساب، ممکن است شما هم با دیدن این موقعیت از انجام تنوع‌سازی که انجام داده‌اید دل‌زده شده باشید. اما در چنین حالتی بهتر است از زوایای مختلفی به متنوع‌سازی خود نگاه کنید. یکی از نشانه‌های قابل توجه‌ای که در رعایت تنوع‌سازی در مسیر سرمایه گذاری به چشم می‌آید و اثر سوددهی‌های زودگذر و هیجانی را از یادمان می‌برد زمانی است که ریسک‌های سیستماتیک و غیرسیستماتیک بر روند سرمایه گذاری و بازدهی‌مان تاثیر می‌گذارند.

    ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک

    به طور کلی دو دسته ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک وجود دارند که بر روند سرمایه گذاری تاثیر می‌گذارند. ریسک‌های سیستماتیک از دسته ریسک‌هایی هستند که مربوط به مسائل کلی کشور می‌شوند؛ تورم، جنگ، تصمیمات سیاسی، تورم و انواع نرخ بهره از این دسته ریسک‌ها هستند. فرد سرمایه گذار برای محافظت از سرمایه گذاری خود در مقابل نوع سیستماتیکِ ریسک به طور معمول نمی‌تواند کاری انجام دهد و این نوع از خطرات و نابسامانی‌ها به اصطلاح اجتناب ناپذیر هستند. اما در دسته دوم که ریسک‌های غیرسیستماتیک هستند می‌توان با توجه به متنوع‌سازی در سرمایه گذاری که انجام داده‌ایم توانایی مقاومت در برابر این نوع ریسک‌ها داشته باشیم. ریسک‌های غیر سیستماتیک ناشی از شرکت‌ها، صنایع و تصمیمات آن‌ها می‌شوند.

    متنوع سازی بهینه

    حال این سوال پدید می‌آید که چطور متنوع‌سازی بهینه و کارآمدی انجام دهیم. تصور کنیم که می‌خواهیم سهامی از شرکت‌هایی را انتخاب کنیم که هر کدام در یک صنعت فعالیت دارند. به عنوان مثال سهام یک شرکت نفتی را که در حوزه نفت و گاز فعالیت دارد، انتخاب می‌کنیم. سپس سهام شرکت‌هایی از صنایعی مانند خودروسازی، بانکی و خدماتی و برق انتخاب می‌کنیم. تا به این‌جا سبدی متشکل از سهام شرکت‌های مختلف در صنایع متنوع را انتخاب کردیم. درست است که تنوع را در سبد خود رعایت کرده‌ایم. اما گفتنی است که متنوع‌سازی در سرمایه گذاری خود را به صورت بهینه انجام نداده‌ایم. برای این‌که بتوانیم متنوع سازی بهینه‌ای داشته باشیم باید یک دایره طلایی از سهام موردنظرمان از شرکت‌ها در صنایع مختلف تشکیل دهیم و همبستگی آنها هم باید نزدیک به صفر باشد. به علاوه باید با کمک تحلیل فاندامنتال و تکنیکال به بررسی هر کدام از شرکت‌های مدنظر در صنایع بپردازیم و سهام بهترین‌های آن‌ها را برای تشکیل سبد خود انتخاب کنیم. اما ممکن است زمان و دانش کافی برای انجام این دو نوع تحلیل و البته انجام رصد بازار را نداشته باشیم. با این حساب باید چه کاری انجام دهیم؟

    بهترین متنوع سازی و ابزار نوین مالی

    انجام تحلیل‌های فنی و تکنیکال و رصد و تحلیل بازار برای انتخاب بهترین سهام در هر کدام از صنایع فعال یک تخصص است؛ بنابراین بهتر است به جای وقت تلف کردن و مهم‌تر از آن، بدون از دست دادن سرمایه خود از ابزار نوین مالی استفاده کنیم که در بهینه‌ترین حالت ممکن از متنوع‌سازی بهره‌مند هستند. صندوق‌های سرمایه گذاری از دسته ابزار مالی نوین موفق هستند که با حضور کارشناسان و تحلیل‌گران حرفه‌ای اقدام به تشکیل سبد خود از سهام و اوراق قرضه و دیگر دارایی‌های منتخب می‌کنند. بی شک به دست آوردن دانش و فراهم کردن وقت کافی برای انجام متنوع‌سازی در سرمایه گذاری کاری زمان‌گیر و برای بسیاری از ما که هر کدام در تخصص خود فعال هستیم غیر ممکن است؛ بنابراین بهتر است کار را به کاردان بسپاریم و از ابزار نوین مالی کمک بگیریم.

    تنوع در رده‌های مختلف دارایی شامل چیست؟

    حال که نام صندوق‌های سرمایه گذاری به عنوان ابزار مالی نوینی که از متنوع‌سازی سرمایه گذاری استفاده می‌کند به میان آمد، بهتر است مروری بر کلاس دارایی‌هایی داشته باشیم که مدیران صندوق و سرمایه گذاران به طور معمول از آن‌ها برای متنوع سازی سبد خود بهره می‌برند.

    کلاس دارایی بورس

    بازار سهام که در آن سهام شرکت‌ها منتشر می‌شود، یکی از کلاس دارایی‌هایی است که افراد به صورت مستقیم و غیرمستقیم در آن‌ها سرمایه گذاری می‌کنند. روش مستقیم سرمایه گذاری در بورس به این صورت است که هر سرمایه گذار به خرید و فروش سهام از طریق پرتفوی خود می‌پردازد. اما روش غیرمستقیم سرمایه گذاری در بازار سهام از طریق ابزار مالی نوینی مانند صندوق‌های سرمایه گذاری انجام می‌شود. صندوق‌های سهامی با سبدی متشکل از سهام منتخب بازار سهام – زیر نظر متخصصین و تحلیل‌گران با تجربه – به مدیریت سرمایه افراد سرمایه گذار می‌پردازند. سرمایه گذارانی که روش غیرمستقیم سرمایه گذاری در بورس را انتخاب می‌کنند، در واقع از تجربه و مهارت صندوق‌های سرمایه گذاری سهامی در زمینه سرمایه گذاری در سهام بهره‌مند می‌شوند و دیگر نیازی به دانش و زمان کافی برای سرمایه گذاری در بورس ندارند. از صندوق‌های سهامی که بازدهی مناسبی در سال‌های گذشته داشته‌اند می‌توان به صندوق آوای سهام کیان و صندوق آهنگ سهام کیان اشاره کرد.

    کلاس دارایی درآمد ثابت

    حساب‌های بانکی به عنوان شیوه‌ای سنتی از جمله این کلاس دارایی به شمار می‌آیند. البته باید گفت که اوراق قرضه و اوراق بادرآمد ثابت به شیوه‌ای نوین در صندوق‌های درآمد ثابت مانند صندوق درآمد ثابت کیان مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نوع صندوق سرمایه گذاری که از کلاس دارایی سپرده‌های بانکی و اوراق درآمد ثابت بهره می‌برد با سبدی متشکل از اوراق درآمد ثابت، سپرده بانکی و مقدار بسیار کمی دارایی‌های دیگر، پویاتر و سودده‌تر از حساب‌های بانکی عمل می‌کند و به طور معمول برای سرمایه گذاران ریسک گریز و البته همه سرمایه گذاران در زمان نزول کلاس‌های دارایی دیگر مناسب است.

    کلاس دارایی طلا

    یکی دیگر از گزینه‌هایی که می‌توانیم به دارایی‌هایمان اضافه کرده و متنوع‌سازی را با آن گزینه نیز انجام دهیم، کلاس دارایی طلا است. طلا در قطعات مختلفی وجود دارد و افراد می‌توانند انواع سکه یا طلای گرمی و حتی شمش را بخرند. با این حال، یکی از جایگزین‌های خوب و مناسب به جای خرید طلا و سکه، صندوق‌های طلا هستند که مزایایی مانند عدم جعل و سرقت را نیز دارند. از جمله این صندوق‌های طلا می‌توان به صندوق طلای کیان با نماد گوهر اشاره کرد.

    آشنایی با صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله در بورس

    در بالا به صندوق‌های سرمایه گدذاری اشاره کردیم. این صندوق‌ها از نظر معامله به دو دسته صندوق‌های سرمایه گذاری (ETF) یا قابل معامله در بورس و صندوق‌های صدور و ابطالی تقسیم می‌شوند. در صندوق‌های اول حداقل مبلغ وجود دارد اما برای صندوق‌های صدور و ابطالی باید دست کم یک واحد خریداری کرد. صندوق درآمدثابت کیان، صندوق شاخصی هم وزن کیان و صندوق طلای کیان که با نماد گوهر در بورس قابل خرید و فروش هستند از دسته صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله یا (ETF) به حساب می‌آیند. صندوق‌هایی مانند صندوق ندای ثابت کیان، صندوق آوای سهام کیان، صندوق آهنگ سهام کیان و صندوق تضمین اصل سرمایه کیان نیز صندوق صدور و ابطالی به شمار می‌آیند.

    تنوع در صندوق های سرمایه گذاری

    سرمایه گذاری در صندوق‌های سرمایه گذاری – چه از نوع صدور و ابطالی و چه قابل معامله – دارای رده بندی و تنوع در سبد هستند و انواع مختلفی از افراد را جذب می‌کنند. این صندوق‌ها در درون خود به نوعی متنوع‌‎سازی هم دست زده‌اند که انتخاب آنها را کم‌ریسک‌تر از فعالیت مستقیم در بازارهای مربوط به آنها می‌کند. این صندوق‌ها هم برای افراد ریسک‌پذیر و هم برای افراد ریسک گریز گزینه‌های مناسبی دارند. به عنوان مثال افراد کاملا ریسک گریز می‌توانند از صندوق‌های درآمد ثابت و افراد ریسک‌پذیر از صندوق‌های سهامی مختلف استفاده کنند.

    نتیجه‌گیری

    متنوع سازی در سرمایه گذاری و انتخاب درست کلاس‌های دارایی‌ باعث می‌شود تا ریسک افت ارزش سرمایه ما کاهش پیدا کند. در صورت داشتن پرتفوی شخصی نیاز به آگاهی در مورد هر کدام از زمینه‌های سرمایه گذاری برای انجام متنوع‌سازی داریم، اما با انتخاب صندوق‌های سرمایه گذاری مختلف می‌توانیم بی‌نیاز از داشتن دانش و زمان کافی برای بررسی و انتخاب کلاس دارایی‌های مختلف به طور غیر مستقیم اقدام به متنوع سازی در سرمایه‌مان کنیم.