حباب صندوق های طلا چطور محاسبه می شود؟

خانوارهای ایرانی در یک دهه‎‌ی گذشته تورم‌های چشمگیری را تجربه‌ کرده‌اند. این خانوارها برای پوشش تورم و حفظ قدرت خرید خود همواره تلاش کرده‌اند بازاری پیدا کنند که بتواند ارزش پول آن‌ها را حفظ کند. برای چنین خانوارهایی بازار طلا گزینه‌ مناسبی است. چون این فلز گرانبها توانسته است در شرایط وجود تورم، قدرت خرید سرمایه‌گذاران خود را حفظ کند. سرمایه‌گذاران طلا، عموما تنها راه سرمایه‌گذاری در طلا را خرید طلای فیزیکی می‌دانند.

این در حالی است که افزون بر خرید طلای فیزیکی روش دیگری برای سرمایه‌گذاری در طلا وجود دارد که می‌تواند جایگزین بسیار خوبی برای طلای فیزیکی باشد. این روش سرمایه‌گذاری در طلا، خرید صندوق طلا است. صندوق‌های طلا در کنار مزایایی که دارند در برخی مواقع ممکن است حباب قیمتی داشته باشند. در ادامه به بررسی نحوه‌ی محاسبه‌ی حباب صندوق‌های طلا می‌پردازیم.

صندوق طلا چیست؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری در طلا ابزار نوینی برای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس هستند که سرمایه خرد خانوارها را جمع می‌کنند و بخش بسیار زیادی از آن را در اوراق گواهی سکه طلا و اوراق گواهی شمش طلا سرمایه‌گذاری می‌کنند.

حباب صندوق طلا چیست؟

قیمت روزانه‌ واحد‌های صندوق طلا از طریق مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. اما در پاره‌ای از اوقات ممکن است به دلایل بنیادی یا تکنیکالی یا بسته به شرایط موجود، تقاضای زیادی برای واحد‌های صندوق طلا وجود داشته باشد. اگر به اندازه کافی عرضه برای پاسخگویی به تقاضای مازاد وجود نداشته باشد، قیمت معاملاتی واحد‌های صندوق از ارزش ذاتی آن‌ها فاصله خواهد گرفت، در این حالت به اصطلاح گفته می‌شود که صندوق حباب مثبت اسمی دارد.

البته حالت بر عکس آن نیز صادق است. اگر عرضه بسیار زیاد باشد که بتواند قیمت معاملاتی صندوق طلا را به کمتر از خالص ارزش دارایی‌های صندوق برساند به اصطلاح گفته می‌شود که صندوق حباب اسمی منفی دارد. حالت سومی نیز وجود دارد؛ اگر قیمت معامله واحد‌های صندوق با خالص ارزش دارایی‌های صندوق برابر باشد صندوق هیچ گونه حباب اسمی ندارد.

حباب صندوق طلا چگونه محاسبه می‌شود؟

حباب قیمتی صندوق‌های طلا به سه نوع تقسیم بندی می‌شود.

حباب اسمی صندوق طلا

فعالان بازار و سرمایه‌گذاران صندوق طلا عموما با حباب اسمی صندوق طلا آشنا هستند. حباب اسمی صندوق طلا به معنی این است که قیمت بازاری صندوق طلا از خالص ارزش دارایی‌های صندوق (NAV) فاصله بگیرد.

محاسبه حباب اسمی صندوق طلا

محاسبه حباب اسمی صندوق طلا بسیار آسان است. برای محاسبه‌ی حباب اسمی صندوق طلا، سرمایه‌گذاران باید قیمت معاملاتی صندوق را بر خالص ارزش دارایی‌های صندوق تقسیم کنند، سپس عدد به‌دست آمده را از یک کم کنند و در نهایت عدد نهایی را در 100 ضرب کنند.

به عنوان مثال اگر قیمت معاملاتی صندوق طلا برابر با 3000 باشد و خالص ارزش دارایی‌های صندوق برابر با 2980 باشد. حباب اسمی صندوق برابر با 0.67 درصد خواهد بود.

حباب ذاتی صندوق طلا

بررسی و محاسبه حباب ذاتی صندوق طلا با محاسبه حباب اسمی صندوق طلا متفاوت است. برای محاسبه حباب اسمی صندوق طلا قیمت معاملاتی و خالص ارزش دارایی‌های صندوق دارای اهمیت بودند. اما برای محاسبه‌ی حباب ذاتی صندوق طلا باید به ارزش ذاتی صندوق طلا و حباب قیمتی آن‌ها توجه کرد. سبد دارایی‌ صندوق‌های طلا از اوراق گواهی سکه‌ی طلا و اوراق گواهی شمش طلا تشکیل شده است.

نحوه محاسبه حباب ذاتی صندوق طلا

برای محاسبه‌ی حباب ذاتی صندوق طلا طبق فرمول زیر عمل می‌کنیم.

طبق فرمول بالا، درصد اوراق گواهی سکه طلا و درصد اوراق گواهی شمش طلای موجود در صندوق طلا برای محاسبه‌ی حباب ذاتی صندوق بسیار حیاتی است. صندوق طلایی که درصد اوراق گواهی شمش طلا در سبد دارایی آن زیاد است با حباب ذاتی صندوق طلایی که درصد اوراق گواهی سکه‌ طلا در آن بیشتر است، متفاوت خواهد بود.

حباب واقعی صندوق طلا

حباب واقعی صندوق طلا از دیگر روش‌های بررسی حباب صندوق طلا است. حباب واقعی صندوق طلا به معنی جمع حباب ذاتی و حباب اسمی صندوق طلا است.

چرا بررسی حباب صندوق طلا با اهمیت است؟

عموما سرمایه‌گذاران صندوق طلا به دو دسته تقسیم‌بندی می‌شوند. دسته اول سرمایه‌گذاران بلندمدتی هستند. بازه زمانی مورد هدف این سرمایه‌گذاران بیش از یک سال است. اما دسته دوم سرمایه‌گذاران طلا، سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدتی یا همان نوسان‌گیرها هستند. سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدتی قصد دارند در بازه زمانی کوتاه‌مدت از نوسانات قیمت صندوق کسب سود کنند. حباب قیمتی برای سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدتی و نوسان‌گیران بسیار مهم است.

مزایای صندوق طلا چیست؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری در طلا دارای مزایایی هستند که می‌توانند جایگزین مناسبی برای خرید طلای فیزیکی باشند. در زیر به برخی از آنها اشاره می‌کنیم.

امنیت در سرمایه‌گذاری

خرید طلای فیزیکی از جمله‌ طلای 18 عیار، سکه‌ طلا و طلای آب شده همواره در معرض ریسک به سرقت رفتن قرار دارند. اما صندوق‌های سرمایه‌گذاری در طلا به دلیل اینکه تمامی معاملاتشان به صورت آنلاین انجام می‌شود، هرگز گرفتار چنین ریسک فیزیکی نخواهند شد. از سوی دیگر، سازمان بورس و اوراق بهادار تمامی معاملات صندوق‌های طلا را به صورت روزانه رصد و بررسی می‌کند. به همین دلیل است که صندوق‌های طلا نسبت به طلای فیزیکی امنیت سرمایه‌گذاری بیشتری دارند.

نداشتن هزینه‌های اضافی

برای خرید طلای فیزیکی از جمله‌ی طلای 18 عیار سرمایه‌گذاران باید هزینه‌های اضافی همچون اجرت ساخت طلا، مالیات بر ارزش افزوده و سود فروشنده پرداخت کنند. این هزینه‌های اضافی حدودا 17 تا 20 درصد از قیمت تمام شده‌ طلای فیزیکی را شامل می‌شوند. اما برای خرید واحد‌های صندوق طلا، سرمایه‌گذاران لازم نیست هزینه اضافی پرداخت کنند. به این دلیل است که صندوق طلا از لحاظ اقتصادی نسبت به طلای فیزیکی به‌صرفه‌تر است.

امکان سرمایه‌گذاری با پول کم

امکان سرمایه گذاری با پول کم در صندوق های طلای بورسی فراهم است. سرمایه‌گذاران می‌توانند با حداقل 500 هزار تومان وجه نقد، معاملات خود در صندوق طلا را شروع کنند. این در حالی است که برای خرید طلای فیزیکی به چند میلیون تا چندده میلیون تومان وجه نقد نیاز است.

سبد دارایی متنوع از طلا

صندوق طلا از یک سبد سرمایه‌گذاری تشکیل شده است. طبق اساس نامه صندوق طلا باید حداقل 70 درصد از سبد دارایی خود را به اوراق گواهی سکه طلا و اوراق گواهی شمش طلا اختصاص دهد. از سوی دیگر مدیر صندوق می‌تواند حداکثر 20 درصد سبد دارای صندوق را به اوراق مشتقه طلا اختصاص دهد. در نتیجه سرمایه‌گذاری در صندوق طلا همانند سرمایه‌گذاری در طلای فیزیکی است اما مزایای بیشتری نسبت به آن دارد.