مهمترین اندیکاتورها در تحلیل تکنیکال کدام اند؟

همه کسانی که در بازارهای مالی فعالیت می‌کنند، مایلند بازارها، دارایی‌ها و مسیر حرکتی آنها را پیش‌بینی کنند تا بهترین سرمایه‌گذاری را انجام دهند و سود خوبی از آن به دست بیاورند یا از زیان جلوگیری کنند. برای رسیدن به این هدف، تحلیل بازارها و رفتار آنها اهمیت زیادی دارد. یکی از شیوه‌های رایج در این خصوص تحلیل تکنیکال است که از سوی تعداد زیادی از سرمایه‌گذاران و فعالان بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تحلیل زیرمجموعه‌ها و مباحث زیادی دارد که شناخت آنها برای انجام یک تحلیل خوب لازم است. یکی از این مباحث اندیکاتور است. در ادامه به این موضوع می‌پردازیم که اندیکاتور در تحلیل تکنیکال چیست و چه کاربردی دارد.

اندیکاتور چیست؟

طبق تعریف اینوستوپدیا، اندیکاتور ابزاری است که با استفاده از محاسبات ریاضی روی داده‌هایی مانند قیمت یا حجم معاملات یک دارایی، سیگنال‌هایی الگومحور برای خرید و فروش معامله‌گران تکنیکال بازارهای مالی ایجاد می‌کند. اندیکاتور برای ایجاد این سیگنال، از تجزیه و تحلیل داده‌های گذشته استفاده می‌کند تا تحرکات قیمت در آینده را پیش‌بینی کند. تحلیلگران تکنیکال نیز از آن استفاده می‌کنند تا نقاط ورود و خروج معاملات خود را مشخص کنند. برخی از این اندیکاتورها نقاط بازگشت قیمت را نیز نشان می‌دهند.

آشنایی با مهمترین و پرکاربردترین اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال

اندیکاتورهای زیادی برای تحلیلگران تکنیکال وجود دارند که برای سنجش قدرت و جهت قیمت دارایی، یعنی صعودی و نزولی بودن آن به کار می‌روند. به طور کلی، اندیکاتورها را در 4 دسته طبقه‌بندی می‌کنند: اندیکاتورهای (تشخیص) روند، اندیکاتورهای مومنتوم یا گشتاور، اندیکاتورهای نوسان (نوسان‌گیری) و اندیکاتورهای حجم. به یاد داشته باشید که اندیکاتورها هر یک به تنهایی معیاری برای خرید و فروش نیستند و تنها نباید به یک اندیکاتور برای تصمیم‌گیری اکتفا کرد، بلکه باید عوامل و اندیکاتورهای دیگری را هم سنجید.

آشنایی با اندیکاتورهای روند

اندیکاتورهای روند، قدرت و جهت یک روند را با مقایسه قیمت‌ها نسبت به یک معیار از پیش تعیین شده بررسی می‌کنند و برای تعیین جهت بازار اهمیت دارند. در این اندیکاتورها وقتی قیمت بالاتر از میانگین باشد، نشان‌دهنده شکل‌گیری روند صعودی است و وقتی قیمت پایین‌تر از متوسط باشد، نشان‌دهنده شکل گرفتن یک روند نزولی است. از جمله اندیکاتورهای روند می‌توان به میانگین متحرک ساده (SMA)، میانگین متحرک نمایی (EMA)، اندیکاتور سهمی SAR و میانگین متحرک همگرایی واگرایی (MACD) اشاره کرد.

میانگین متحرک ساده:

از اندیکاتور میانگین متحرک، برای تشخیص روندها، بازگشت قیمت و همچنین مشخص کردن سطوح حمایت و مقاومت استفاده می‌کنند. در این اندیکاتور، میانگین قیمت یک دارایی در یک دوره مشخص زمانی محاسبه می‌شود و نوسانات قیمت در قالب خط به نمایش درمی‌آید. به زبان ساده، اگر بخواهیم میانگین متحرک 9 روزه یا همان SMA9 را به دست بیاوریم، قیمت 9 روز اخیر را جمع کرده و بر عدد 9 تقسیم می‌کنیم. اگر این کار را برای یک دوره زمانی انجام دهیم، مجموعه‌ای از نقاط ایجاد می‌شود که وصل کردن آنها به هم یک خط را تشکیل می‌دهد. برای میانگین متحرک ساده 20 روزه نیز همین کار را انجام می‌دهیم و میانگین را برای این تعداد روز به دست می‌آوریم. زمانی این اندیکاتور به ما سیگنال خرید می‌دهد که قیمت، خط میانگین متحرک ساده را قطع کند و بالای آن قرار بگیرد. اگر قیمت خط میانگین متحرک را قطع کند و پایین آن قرار بگیرد، احتمالا شاهد روند نزولی در قیمت‌ها خواهیم بود و به همین دلیل سیگنال فروش به ما می‌دهد. در زیر نمودار سهام نتفلیکس و میانگین متحرک 9 روزه آن نشان داده شده است.

میانگین متحرک نمایی:

این اندیکاتور شبیه به میانگین متحرک ساده است ولی نسبت به نوسانات قیمت بیشتر واکنش نشان می‌دهد. در واقع، وزنی که این اندیکاتور به داده‌های جدیدتر می‌دهد، بیشتر از داده‌های قدیمی‌تر است. به همین دلیل هم شرایط فعلی بازار را بهتر از میانگین متحرک ساده نشان می‎دهد. در نمودار زیر میانگین متحرک نمایی سهام تسلا برای دو دوره 20 و 50 روزه مشخص شده است. وقتی خط میانگین متحرک نمایی با دوره زمانی کوتاه‌تر بالای خط میانگین متحرک نمایی با دوره طولانی‌تر قرار بگیرد، معمولا سیگنال خرید است. برعکس، وقتی خط میانگین متحرک دوره کوتاه‌تر پایین‌تر از خط میانگین متحرک دوره طولانی‌تر جای گرفته باشد، معمولا سیگنال فروش است. در زیر میانگین متحرک نمایی 20 روزه با رنگ قرمز و میانگین متحرک نمایی 50 روزه با رنگ زرد مشخص شده است.

اندیکاتور سهمی SAR

این اندیکاتور برای شناخت بازگشت‌های بالقوه در تعیین جهت قیمت بازار و مشخص کردن نقاط ورود و خروج مناسب مورد استفاده قرار می‌گیرد. در زیر این اندیکاتور برای سهام شرکت اپل مورد استفاده قرار گرفته است. همان طور که مشاهده می‌کنید، در این اندیکاتور جهت بازار و خرید یا فروش مشخص شده است. با توجه به این نمودار می‌توان برای ورود و خروج به این دارایی تصمیم گرفت. در این اندیکاتور، اگر نقاط سهمی زیر کندل‌های قیمت قرار بگیرند، سیگنال خرید است و اگر نقاط سهمی بالای کندل‌های قیمت قرار گیرند، سیگنال فروش است.

میانگین متحرک همگرایی واگرایی

این اندیکاتور برای بررسی جهت، مومنتوم، قدرت و مدت روند یک دارایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. اندیکاتور MACD از دو خط تشکیل می‌شود؛ یکی خط سیگنال و دیگری خط MACD. هنگام استفاده از این اندیکاتور، زمانی اقدام به خرید می‌کنند که خط این اندیکاتور بالای خط سیگنال قرار بگیرد. سیگنال فروش این اندیکاتور هم زمانی صادر می‌شود که خط MACD زیر خط سیگنال قرار گرفته باشد. در زیر نمودار طلا برحسب دلار آمریکا با به کارگیری MACD ترسیم شده است. خط MACD با رنگ آبی و خط سیگنال با رنگ قهوه‌ای مشخص شده است.

اندیکاتورهای مومنتوم

اندیکاتورهای مومنتوم یا گشتاور برای تعیین سرعت حرکت قیمت مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنها قیمت پایانی فعلی را با قیمت‌های پایانی گذشته مقایسه می‌کنند. این اندیکاتورها صعود یا نزول قیمت‌ها و بیش‌خرید یا بیش‌فروش شدن یک دارایی را بر اساس محدوده قیمت‌های گذشته نشان می‌دهند. بهتر است این اندیکاتورها را با اندیکاتورهایی مانند میانگین متحرک بررسی کرد. از جمله این اندیکاتورها می‌توان به اسیلاتور استوکستیک و شاخص قدرت نسبی اشاره کرد.

اسیلاتور استوکستیک

اسیلاتور استوکستیک از دو خط تشکیل شده است که یکی وضعیت قیمت پایانی فعلی را در یک محدوده نظر می‌گیرد و دومی یک میانگین متحرک سه دوره‌ای خط بالا است که شبیه به خط سیگنال عمل می‌کند. اگر اسیلاتور عددی بیش از 80 را نشان بدهد، بیش‌خرید شده و قیمت آن می‌تواند اصلاح کند. از طرف دیگر، اگر اسیلاتور عددی کمتر از 20 را نشان دهد، بیش‌فروش شده و قیمت آن می‌تواند بالا رود. تقاطع این دو خط، به ویژه در مواردی که در منطقه بیش‌خرید یا بیش‌فروش قرار دارند، سیگنال خرید یا فروش برای معامله‌گران صادر می‌کند. در زیر نمودار قیمت بیت‌کوین برحسب دلار به همراه اسیلاتور استوکستیک ترسیم شده است. همان طور که دیده می‌شود با رسیدن به عدد 80 احتمال رشد قیمت کمتر می‌شود و با رسیدن به عدد 20 احتمالا افزایش قیمت زیادتر است.

شاخص قدرت نسبی (RSI)

شاخص قدرت نسبی (Relative Strength Index) عملا نشان می‌دهد که با رسیدن به محدوده 20 احتمال افزایش قیمت بالاتر است و وقتی به عدد 80 می‌رسیم، احتمال افت قیمت زیاد است. این نمودار شباهت‌هایی با اسیلاتور استوکستیک دارد. در زیر نمودار اتریوم برحسب دلار و شاخص قدرت نسبی آن نشان داده شده است.

اندیکاتورهای نوسان

اندیکاتورهای نوسان بیشتر برای ارزیابی ریسک و تعیین حد ضرر یا حد سود کاربرد دارند. این اندیکاتورها بدون توجه به جهت قیمت، نرخی برای حرکت قیمت و نوسان آن در نظر می‌گیرند. از جمله اندیکاتورهای این دسته می‌توان به باندهای بولینگر و انحراف از میانگین اشاره کرد. در این اندیکاتورها قیمت تمایل دارد تا به میانگین برگردد.

باندهای بولینگر

باندهای بولینگر برای محاسبه بالاترین و پایین‌ترین قیمت مورد استفاده قرار می‌گیرند. باندهای بولینگر از سه خط تشکیل شده‌اند: باند وسط میانگین متحرک است و دو باند بالا و پایین، کران بالا و پایین آن را شکل می‌دهند. سیگنال خرید در این اندیکاتور معمولا جایی صادر می‌شود که قیمت به پایین نزدیک می‌شود. البته این سیگنال قطعی نیست و باید با اندیکاتورهای دیگر ترکیب شود. از سوی دیگر، سیگنال فروش می‌تواند با برخورد قیمت به باند بالایی رخ دهد هرچند که این نیز قطعی نیست. در زیر باندهای بولینگر برای قیمت سهام انویدیا نشان داده شده است.

انحراف از معیار

انحراف معیار ابزاری برای اندازه‎گیری پراکندگی قیمت یک دارایی یا پورتفو از بازدهی میانگین در طول یک بازه زمانی است. انحراف معیار، ریسک مورد انتظار را اندازه می‌گیرد و جذر واریانس است. در زیر نمودار انحراف معیار برای سهام شرکت آمازون رسم شده است. در این اندیکاتور تمایل به برگشت به میانگین وجود دارد و اگر فاصله از میانگین زیاد شود، احتمالا به آن بازخواهیم گشت.

اندیکاتورهای حجم

آخرین دسته از اندیکاتورهایی که به آن اشاره می‌کنیم، اندیکاتورهای حجم هستند. این اندیکاتورها به معامله‌گران کمک می‌کنند تا با استفاده از حجم معاملات، قدرت، شدت و روند قیمت را بررسی کنند. از جمله این اندیکاتورها می‌توان به اندیکاتور حجم OBV اشاره کرد.

حجم OBV

اندیکاتور حجم OBV که با عنوان On-Balance Volume نیز شناخته می‌شود، میزان انباشت یا توزیع را با مقایسه حجم نسبت به قیمت نشان می‎دهد. این اندیکاتور سطوح حمایت و مقاومت و همچنین واگرایی را نشان می‌دهد. معمولا وقتی خط OBV یک خط روند نزولی یا مقاومت را به بالا قطع کند، صادر می‌شود و نشان‌دهنده فشار خرید است. برعکس، زمانی که خط OBV خط روند صعودی یا یک حمایت را رو به پایین بشکند، سیگنال فروش صادر می‌شود. این موضوع نشان‌دهنده فشار فروش فزاینده است. در زیر نمودار مربوط به حجم OBV مربوط به سهام شرکت متا نشان داده شده است.

اندیکاتورهایی که در این مطلب مورد بررسی قرار گرفتند، مهمترین اندیکاتورها در تحلیل تکنیکال به شمار می‌روند و آشنایی با آنها برای معامله‌گران و کسانی که قصد تحلیل قیمت سهام و دارایی‌ها را دارند، مفید است.