تفاوت پس انداز با سرمایه گذاری چیست؟

عده بسیاری از مردم به اشتباه پس‌انداز و سرمایه‌گذاری را یکسان می‌دانند. اما در حقیقت این دو با یکدیگر بسیار تفاوت دارند. تفاوت موجود میان سرمایه‌گذاری و پس‌انداز موجب می‌شود افراد در شناخت فرصت‌های مناسب سرمایه‌گذاری در بازه‌های زمانی طولانی مدت دچار سردرگمی و اشتباه شوند و به نوعی متضرر گردند. ضرر مالی فقط به معنی از دست دادن بخشی از سرمایه نیست بلکه گاهی اوقات عدم استفاده از یک فرصت مناسب برای سرمایه گذاری مناسب نیز موجب می‌شود افراد سودی را از دست بدهند. برای روشن‌تر شدن این موضوع ابتدا به بررسی تعریف سرمایه‌گذاری و پس‌انداز می‌پردازیم.

تعریف پس انداز

پس انداز در واقع مقدار وجهی از درآمد افراد است که بعد از کسر هزینه‌های روزمره برای آنان باقی می‌ماند. این مقدار وجه اصولا برای مواقع مهمی همچون بیماری یا مسافرت کنار گذاشته شده است. این مبالغ عمدتا یا در یک حساب بانکی به صورت قرض‌الحسنه گذاشته شده یا به صورت وجه نقد در منزل نگه‌داری می‌شود.

تعریف سرمایه گذاری

سرمایه گذاری به معنی هزینه کردن پس‌اندازها برای کسب سود و درآمد در آینده است. به این صورت که افراد ترجیح می‌دهند از مصرف حال حاضر خود بگذرند تا بتوانند در آینده با کسب سود از سرمایه گذاری خود، قدرت خرید بالاتری داشته باشند. سرمایه گذاری انواع مختلفی دارد که از آن جمله می‌توان سرمایه گذاری در بورس، طلا، دلار، خودرو، مسکن یا حتی بانک را نام برد.

تفاوت پس انداز و سرمایه گذاری

پس‌انداز با سرمایه گذاری چند تفاوت اساسی دارد اما مهم‌ترین تفاوتی که بین این دو وجود دارد، ریسک است. سرمایه‌گذاری در هر بازاری همیشه با ریسک همراه است، البته باید توجه داشت که مقدار ریسک در برخی بازارها بیشتر است. اما در پس‌انداز هیچ گونه ریسکی برای از دست دادن سرمایه وجود ندارد.

ریسک

هر چه بازار دارایی انتخاب شده از بازدهی بیش‌تری برخوردار باشد، به همان میزان، ریسک بیش‌تری متوجه سرمایه فرد سرمایه‌گذار است. بنابراین سرمایه‌گذاری نسبت به پس‌انداز که تنها به معنای انباشت وجه نقد است، ریسک بالاتری دارد. اما باید دو نکته را در نظر داشت. اول این که با سرمایه‌گذاری و پذیرش ریسک بیش‌تر است که می‌توان به بازدهی دست پیدا کرد. دوم این که پذیرش ریسک به روحیه افراد بستگی دارد. برخی افراد ریسک‌گریزند و برخی دیگر ریسک‌پذیر. انتخاب گزینه مناسب با توجه به سطح ریسک‌پذیری یا ریسک‌گریزی افراد تعیین می‌شود.

تفاوت از نظر روانشناختی افراد

پس‌انداز و اندوختن دارایی‌هایی مانند وجه نقد باعث می‌شود تا افراد به پیشتوانه آن از آسودگی خاطر بیش‌تری برخوردار باشند. این در حالی است که سرمایه‌گذاری با توجه به میزان ریسکی که دارد می‌تواند برای افراد مختلف اضطراب‌آور باشد. البته در صورت موفقیت در پذیرش ریسک سرمایه‌گذاری، ممکن است احساس موفقیت رسیدن به اهداف مالی که در نظر بوده است به میزان اضطرابی که فرد سرمایه‌گذار در بازه زمانی سرمایه‌گذاری تجربه کرده است، غالب باشد.

وجود تورم

تورم بلای جان پس‌اندازها است. هنگام اوج گرفتن تورم اولین چیزی که ارزش خود را متناسب با رشد عمومی قیمت‌ها از دست می‌دهد، پس‌انداز نقدی خانوارها است. زیرا این وجوه پس‌انداز شده امکان رشد چشمگیر را در چنین مواقعی ندارند. اما وجوهی که در جای خوبی سرمایه گذاری شده‌ باشند، هنگام شدید شدن تورم می‌توانند متناسب با رشد عمومی قیمت‌ها، صعود قیمت متناسبی داشته باشند و حتی گاهی بیش از تورم سود دهند. این درآمد‌زایی باعث می‌شود که مبلغ سرمایه گذاری شده با وجود تورم ارزش خود را از دست ندهد و حتی عایدی هم داشته باشد.

نقدشوندگی

همانگونه که گفته شد پس‌اندازها یا در یک حساب قرض‌الحسنه در بانک هستند یا به صورت وجه نقد در منزل نگه‌داری می‌شوند. به همین دلیل اگر فرد به این پول نیاز داشته باشد به آسانی می‌تواند از آن‌ها استفاده کند. در نتیجه، نقدشوندگی پس‌انداز بسیار بالا است.

اما هنگامی که فردی وجوه خود را در بازار خاصی سرمایه گذاری کند، دیگر این وجه سرمایه گذاری شده مانند یک پس‌انداز نقدشوندگی بالایی ندارد. این دارایی باید فروخته شود و پول آن به فرد برگردد که کمی زمان می‌برد.

سوددهی

با توجه به ماهیت پس اندازها، در یک اقتصاد تورمی، آنها در بلندمدت سوددهی خوبی برای صاحب خود ندارند. اما سرمایه گذاری می‌تواند در بلندمدت به سود فرد بیانجامد. البته شرط اصلی چنین اتفاقی این است که وجوه فوق به خوبی و در جای مناسبی سرمایه گذاری شود. در نتیجه این سرمایه گذاری است که می‌شود از آن انتظار کسب سود داشت.

شرایط خاص

پس‌انداز کردن همیشه هم نامناسب نیست، زیرا ممکن است فرد در طول زمان با مشکلاتی همچون بیکار شدن روبرو شود. در این زمان، پس‌انداز که قدرت نقدشوندگی خوبی دارد می‌تواند باعث شود تا فرد با خیال راحت‌تری دنبال کار بگردد. از طرفی این پس‌انداز صورت گرفته ممکن است در طول زمان قدرت خرید خود را از دست بدهد و ارزش آن کاهش یابد. در نتیجه افراد برای تصمیم گرفتن در مورد پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری یا تخصیص مقداری به هر یک از آنها، ابتدا باید شرایط کاری و زندگی خود را کامل بسنجند و سپس در مورد پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری تصمیم بگیرند. به علاوه آنها باید شرایط تورمی را نیز در نظر بگیرند.

اهداف زمانی

پس‎انداز و انباشت پول معمولا برای دستیابی به اهداف کوتاه‌مدت انجام می‌شود. این در حالی است که سرمایه‌گذاری برای اهداف بلندمدت انجام می‌شود.

معایب و ریسک های پس انداز چیست؟

پس‌انداز معایبی دارد که باید در مقابل آسوده خاطر بودن آن در نظر گرفته شوند.

· بازدهی کم: پس‌انداز عموما هیچ بازدهی ندارد. این موضوع می‌تواند در شرایط تورمی عیب مهمی باشد. در حالی که هنگام تورم شدید بازارهای دارایی در حال رشد هستند، قدرت وجه نقد هر روز کم‌تر می‌شود.

· خطر نگهداری: پس‌انداز کردن ممکن است با خطراتی مانند سرقت و گم شدن همراه باشد.

· عدم پویایی: سرمایه گذاری می‌تواند به وجه نقد افراد امکان رشد دهد. این در حالی است که ساکن نگه داشتن پول، امکان هر نوع بازدهی و رشد را از آن می‌گیرد.

· از دست رفتن فرصت: نگه‌داشتن پول در حساب پس‌انداز باعث می‌شود تا فرصت‌هایی که برای سرمایه‌گذاری و به دست آوردن بازدهی قابل‌توجه وجود دارد را از دست بدهیم.

مزایای سرمایه گذاری چیست؟

· بازدهی بالا: سرمایه‌گذاری مناسب می‌تواند امکان بازدهی را برای سرمایه‌گذار فراهم کند.

· متنوع‌سازی دارایی: سرمایه‎‌گذاری این امکان را به افراد می‌دهد تا با در نظر گرفتن اندوخته خود، اقدام به سرمایه‌گذاری در هر کدام از بازارهای دارایی کنند. به این معنی که قسمتی از سرمایه خود را در طلا، قسمتی را در سهام و برای جلوگیری از ریسک، میزانی از سرمایه را در اوراق بادرآمد ثابت و سپرده بانکی قرار دهند.

· امکان رشد: در مقابل پس‌انداز که برای پول هیچ امکان رشدی وجود ندارد، در سرمایه‌گذاری می‌توان انتظار رشد سرمایه را داشت.

جمع بندی

خانوارها به صورت ماهانه یا روزانه درآمد‌هایی دارند. بعد از کسر کردن هزینه‌های ضروری ماهانه، مقداری وجه برای آن‌ها باقی می‌ماند. خانوارها می‌توانند این وجوه را پس‌انداز کنند یا اینکه آن را در بازاری متناسب با بودجه خود سرمایه‌گذاری کنند. بعضی از مشاغل هم هستند که روزانه درآمدی به دست می‌آورند. آنها می‌توانند درآمد انتهای روز را در گزینه‌ای مانند صندوق درآمد ثابت کیان سرمایه‌گذاری کنند. از تفاوت‌های اصلی سرمایه‌گذاری و پس‌انداز می‌توان به ریسک اشاره کرد. پس‌انداز عموما ریسک از دست دادن سرمایه را ندارد اما هر گونه سرمایه‌گذاری متناسب با بازار آن ممکن است ریسک‌هایی برای فرد سرمایه‌گذار همراه داشته باشد. از سوی دیگر نقدشوندگی پس‌انداز بسیار بالا است ولی نقدشوندگی وجوه سرمایه‌گذاری شده پایین است.