صندوق سهامی بخریم یا سهام؟کدام بهتر است؟

در این مقاله توضیح می دهیم که صندوق سهامی برای خرید بهتر است یا سهام. در ابتدا باید کمی در مورد بازار سهام و ویژگی های آن توضیح دهیم. بازار سهام در سال‌های اخیر وضعیت متفاوتی را تجربه کرده است. از چهار سال پیش تاکنون بازار شاهد نوسانات زیادی بوده است. در ابتدای سال 99 بازار سهام به دلیل ورود سرمایه بسیار زیاد، رشد چشمگیری را تجربه کرد. در میانه مرداد سال 99 شاخص کل بازار از 2 میلیون واحد عبور کرد اما بعد از آن با افت چشمگیر روبرو شد و در سال 1400 شرایط خوبی نداشت. اما از انتهای سال 1401 بازار سهام با روندی منطقی و مطابق با شرایط اقتصادی آرام آرام شروع به رشد کرد. با این حال، افت و خیزهای بازار سهام در سال 1403 هم وجود داشت.

اگر به بررسی بازار سهام و سایر بازارهای سنتی بپردازیم متوجه می‌شویم که بازار سهام در بلندمدت نسبت به سایر بازارهای سرمایه گذاری بازدهی بهتری داشته است. حال سوالی که در ذهن علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری در بازار سهام وجود دارد این است که آیا واقعا بورس بازار خوبی برای سرمایه‌گذاری است؟ چطور می‌توان بازدهی خوبی از بورس کسب کرد؟ در ادامه دو روش سرمایه‌گذاری در بورس یعنی خرید صندوق های سهامی و خرید مستقیم سهام را مطرح می‌کنیم و شرح می‌دهیم که کدام یک از این روش‌های سرمایه گذاری بهتر است.

سرمایه گذاری مستقیم در بورس!

معمول‌ترین روشی که علاقه‌مندان به بازار سهام برای سرمایه‌گذاری در بورس انتخاب می‌کنند، سرمایه‌گذاری مستقیم در بورس است. سرمایه‌گذاری مستقیم در بورس به این شکل است که سرمایه گذار با اتکا به دانش اقتصادی خود شروع به بررسی روند بازار و نقاط ورود و خروج به سهم مورد نظر می‌پردازد. در نتیجه سرمایه گذار با داشتن یک کد بورسی می‌تواند از طریق یکی از کارگزاری‌های رسمی کشور معاملات خود را شروع کند. یکی از معتبرترین کارگزاری ها که می توانید برای سرمایه گذاری مستقیم در بورس از آن استفاده کنید کارگزاری کیان است.

شاخص کل بازار سهام در بازه 6 ساله از تاریخ 13 شهریور سال 1397 تا 13 شهریور سال 1403 تقریبا 15.28 برابر شده است. به این معنی که سرمایه فردی که در بازه زمانی شش سال گذشته شروع به سرمایه گذاری در بورس کرده و سبدش معادل با شاخص کل سود داده باشد، 1428 درصد افزایش یافته است.

به عنوان مثال اگر یک سرمایه‌گذار به صورت مستقیم 100 میلیون تومان در بازار سهام سرمایه گذاری کرده بود و معادل با شاخص کل بازدهی کسب می‌کرد، سرمایه‌اش در 13 شهریور سال 1403 به 1 میلیارد و 528 میلیون تومان می‌رسید. اما هنوز افرادی وجود دارند که به دلیل اتفاقاتی که سال‌های 1399 و 1400 برای بورس افتاد هنوز به این بازار پربازده خوشبین نیستند. دلیل عمده این که افرادی در این بازار شکست خوردند، تا حدودی به این مربوط می‌شد که آنها بدون این که توانایی تحلیل بازار داشته باشند وارد این بازار سرمایه‌گذاری شده بودند. حال سوال اینجاست که چه راه‌حلی وجود دارد که بتوان بدون این که دانش معاملاتی و اقتصادی کافی برای ورود مستقیم در بورس را داشت، سوددهی بالاتری نسبت به آن کسب کنیم؟ راه‌حل، سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس است.

سرمایه گذاری در بورس مناسب چه کسانی است؟

بازار سرمایه به دلیل ماهیتی که دارد، یک بازار پرریسک محسوب می‌شود. این بازار با کوچکترین خبر سیاسی یا اقتصادی ممکن است نوسانات قیمتی زیادی را در یک بازه زمانی کم تجربه کند. به همین دلیل سرمایه گذاری در بورس برای افرادی که شخصیت سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیری دارند، مناسب است. این افراد به دلیل شخصیت سرمایه‌گذاری که دارند نسبت به نوسانات قیمت در کوتاه‌مدت بی‌توجه هستند و تا زمانی که دارایی‌شان به هدف نرسد اقدام به فروش و خارج شدن از بازار نمی‌کنند. علاوه بر این، برای سرمایه‌گذاری در بورس باید سواد و آگاهی خوبی از بازار و تحلیل شرکت‌ها داشت و وقت کافی به این منظور اختصاص داد.

سرمایه گذاری غیر مستقیم در بورس؛ خرید صندوق‌ها

سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس همان سرمایه گذاری در سهام است با این تفاوت که به جای این که شخص سرمایه گذار خود سبد سهامش را تعیین کند در یکی از صندوق‌ های سهامی سرمایه گذاری می‌کند. بخش اعظمی از دارایی‌های این صندوق‌های سرمایه گذاری از سهام تشکیل شده است اما بخشی از دارایی‌های آن نیز در گزینه‌های دیگر مانند سپرده بانکی، اوراق درآمد ثابت و سایر موارد قرار دارد. سرمایه گذار در تعیین سبد سهام موجود در صندوق نقشی ندارد بلکه مدیران و تحلیل‌گران صندوق که دارای دانش اقتصادی و معاملاتی بالایی هستند، به برررسی بازارها می‌پردازند و سپس برحسب شرایط، سهام موجود در پورتفوی صندوق را تغییر می‌دهند. در نتیجه سرمایه گذاری در صندوق‌ سهامی عملا سرمایه گذاری در سهام است با این تفاوت که سرمایه گذار خودش سبد سهام را تعیین نمی‌کند.

سرمایه گذاری در صندوق ها مناسب چه کسانی است؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای کسانی که تمایل دارند از افزایش قیمت سهام و رشد این بازار بهره‌مند شوند، مناسب است. بسیاری از سرمایه‌گذاران زمان و دانش کافی برای بررسی و رصد روزانه بازار را ندارند و ممکن است بدون توجه به این دو مساله، سهامی را را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کنند که پتانسیل سود آوری بالایی نداشته باشد. از سوی دیگر، صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارای مدیر سرمایه‌گذاری هستند و روزانه بازار را رصد و تحلیل می‌کنند. آنها با توجه به شرایط بازار مناسب‌ترین سهم که پتانسیل رشد قیمتی داشته باشد را برای سبد سرمایه‌گذاری صندوق انتخاب می‌کنند.

مقایسه سرمایه گذاری در صندوق های سهامی با شاخص کل بورس

از بهترین صندوق‌های سهامی می‌توان به صندوق آوای سهام کیان و صندوق آهنگ سهام کیان اشاره کرد. قیمت هر واحد از صندوق آوای سهام کیان در بازه شش ساله از 13 شهریور سال 1397 تا 13 شهریور سال 1403 تقریبا 17.88 برابر شده است. قیمت هر واحد از صندوق آهنگ سهام کیان نیز در بازه زمانی مشابه 23.42 برابر شده است. این در حالی است که شاخص کل بازار در این بازه زمانی 15.28 برابر شده است. در نتیجه می‌توان دریافت که سرمایه گذاری در صندوق‌های سهامی آوا و آهنگ کیان توانسته است رشد بالاتری در مقایسه با شاخص کل بورس داشته باشد.

نحوه سرمایه گذاری در بورس

برای شروع سرمایه گذاری در بورس، اولین قدم ثبت‌نام در سامانه سجام و انجام مراحل احراز هویت است و دریافت کد بورسی است. بعد از دریافت کد بورسی سرمایه‌گذار می‌تواند حساب کارگزاری خود را شارژ کند. در نهایت با جستجوی نماد مورد نظر سرمایه‌گذاری خود را آغاز کند.

نحوه سرمایه گذاری در صندوق ها

سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها بسته به نوع معامله صندوق، به دو شیوه امکان‌پذیر است. اگر صندوق مورد نظر به صورت قابل معامله در بورس (ETF) باشد، همانند بالا یعنی سرمایه گذاری در سهام عمل می‌شود.

در واقع پس از دریافت کد بورسی، سرمایه‌گذار نماد صندوق را یافته و در آن سرمایه‌گذاری می‌کند. اگر صندوق مورد نظر صدور و ابطالی باشد، سرمایه گذار باید پس از دریافت کد بورسی، از طریق سایت صندوق یا در صورت وجود اپلیکیشن آن، اقدام به سرمایه گذاری در صندوق کند.

صندوق بهتر است یا خرید سهام؟!

باتوجه به بررسی‌های صورت گرفته در مورد این که سرمایه‌گذاری مستقیم در بورس بهتر است یا سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سهامی، دریافتیم که در بازه زمانی شش ساله بازار سهام بازدهی خوبی داشته است. با این حال، تلاطم و نوسانات کوتاه‌مدت بازار سهام ممکن است بسیاری از سرمایه‌گذاران مخصوصا کسانی که دانش و زمان کافی در مورد بازار ندارند را با مشکل روبرو کند. به همین دلیل نیز سرمایه‌گذاری در صندوق سهامی برای چنین افرادی بهتر از خرید مستقیم سهام است و ریسک آنها را پایین می‌آورد. همان طور که در نمودار قابل مشاهده است نیز می‌توانیم بازدهی صندوق آهنگ سهام کیان و صنوق آوای سهام کیان را با بازدهی شاخص کل مقایسه کنیم. به همین دلیل برای افراد ناآشنا به بازار که در بالا اشاره شد، صندوق بهتر از خرید مستقیم سهام است و گزینه مناسب‌تری برای سرمایه‌گذاری به حساب می‌آیند.