صندوق سرمایه‌گذاری جسورانه چیست و چطور سود می‌دهد؟

برخی از ما صاحب مهارت‌هایی هستیم و می‌خواهیم اگر فرصتی به دست آمد، کسب و کار خودمان را راه بیندازیم. عده‌ای دیگر نیز مایل به سرمایه‌گذاری در کسب و کارهای نوپایی هستند که در صورت موفقیت قابلیت سودآوری بالایی دارند. دسته اول می‌توانند با کمک صندوق‌های جسورانه کسب و کار خود را تامین مالی کنند و به موفقیت دست پیدا کنند. دسته دوم نیز می‌توانند در صورت بازدهی بالای صندوق جسورانه، به سود خوبی دست پیدا کنند.

فعالیت اصلی صندوق جسورانه این است که به کمک شرکت‌های استارت آپ بیاید و بدون نیاز به اعتباراتی که معمولا بانک‌ها و موسسات از شرکت‌ها می‌خواهند، سرمایه لازم را به این دست شرکت‌ها برای شروع و همچنین رشد و توسعه آن‌ها بدهد. این صندوق را سرمایه گذاران ریسک‌پذیر پایه‌گذاری می‌کنند و البته که بعد از رشد و شکوفایی شرکت‌ها بازدهی چشمگیری نصیب‌شان می‌شود. شرکت‌های بزرگی مانند مایکروسافت و اپل با کمک همین صندوق‌ها شروع به کار کردند. اما قبل از این که بخواهیم از قابلیت این صندوق استفاده کنیم باید به خاطر داشته باشیم که کسب و کار یا شرکتی که راه انداختیم باید به توسط صندوق مورد بررسی قرار گیرد و بعد از آن، اگر واجد شرایط بودیم مورد حمایت صندوق جسورانه قرار خواهیم گرفت.

صندوق جسورانه چیست؟

صندووق جسورانه یا (Venture Capital)، نوعی صندوق سرمایه گذاری است که با هدف جذب سرمایه شکل می‌گیرد. شرکت‌ها با کمک صندوق جسورانه اقدام به جذب سرمایه می‌کنند و سرمایه جمع‌آوری شده را در استارت‌آپ‌های تازه تاسیس و ایده‌های نوآورانه که خوش آتیه به نظر می‌رسند و ثمره دارند، سرمایه گذاری می‌کنند.

ترکیب دارایی صندوق جسورانه

به طور معمول، ترکیب صندوق جسورانه به این صورت است که بیش از نیمی از سرمایه موجود در سبد آن‌ها برای حمایت از ایده‌ها و کسب و کارهای تازه در نظر گرفته می‌شود و باقی سبد از اوراق درآمد ثابت و سپرده‌های بانکی تشکیل می‌شود.

صندوق جسورانه مخصوص چه کسانی است؟

صندوق جسورانه ویژگی‌های خاص خود را دارد و همان‌طور که از نام آن پیدا است ویژه افرادی است که می‌خواهند ریسک کنند. یعنی افراد ریسک‌پذیر می‌توانند برنامه سرمایه‌گذاری در این صندوق را برای خود داشته باشند. زیرا چنین صندوق‌هایی در ایده‌ها و استارتاپ‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند؛ از این رو ریسک سرمایه‌گذاری بالاتر از حد معمول خواهد بود. اگرچه همان‌طور که اشاره شد با وجود نظارت‌ها و بررسی کسب و کارهای نوپا از طرف صندوق‌های جسورانه تا حد زیادی از ریسک سرمایه‌گذاری کم می‌شود اما برای این که شخصیت سرمایه گذاری خود را بهتر بشناسیم بد نیست که سنجش ریسک را قبل از سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها انجام دهیم.

لیست صندوق‌های جسورانه

در حال حاضر شانزده صندوق جسورانه در کشور ثبت شده‌اند. این صندوق‌های جسورانه عبارتند از: جسورانه آشنا تک ایرانیان (آشناتک)، جسورانه ارغوان (ارغوان)، جسورانه پارتیان (پارتین)، جسورانه پویا الگوریتم (پویا)، جسورانه پیشرفت (پیشرفت)، جسورانه توسعه فناوری آرمانی (آرمانی)، جسورانه رشد یکم پیشگام (پیشگام)، جسورانه رویش لوتوس (رویش)، جسورانه سپهر یکم (سپهر)، جسورانه ستاره برتر (استارز)، جسورانه سرو رشد پایدار یکم (ویسرو)، جسورانه فناوری بازنشستگی (فنابا)، جسورانه فناوری‌های تکاملی (دیتا)، جسورانه فیروزه (ونچر)، جسورانه یکم آرمان آتی (آتی1) و جسورانه یکم دانشگاه تهران (تهران1).

از این میان 5 صندوق آرمانی، ارغوان، پیشگام، تهران1 و رویش در بازار سرمایه قابل معامله هستند.

مزایای صندوق جسورانه چیست؟

اولین مزیت از مزایای صندوق جسورانه را می‌توان معامله‌ای برد-برد میان سرمایه‌گذاران و صاحبان کسب و کارهای نو دانست. این که افراد سرمایه‌گذار با آگاهی نسبت به قدرت کسب و کارهای آنلاین و ایده‌های نو حاضر می‌شوند سرمایه خود را در این صندوق‌ها قرار دهند، در واقع برگ برنده‌ای به دست گرفته‌اند که به زودی می‌توانند شاهد بازدهی روزافزون آن باشند. از طرف دیگر، کسب و کارهای نوظهور و آینده‌دار نیز به کمک صندوق جسورانه از مانعی قدیمی به نام اعتبار و صف بانک و هزار و یک اما و اگر دیگر رد می‌شوند و به راحتی فعالیت خود را آغاز می‌کنند. از آن جایی که صندوق جسورانه به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های نوپا می‌پردازد، می‌تواند سود بالایی داشته باشد هرچند با ریسک بالایی نیز روبرو است.

ریسک‌های صندوق جسورانه

بازده بیش‌‎تر با ریسک بیش‌تر همیشه دو روی سکه بوده و هستند. صندوق جسورانه نیز از این قاعده مستثنی نیست. تا به این جا فهمیدیم که سرمایه‌گذاری در صندوق جسورانه متمایل به سرمایه‌گذاری در کسب و کارهای نوپا است؛ بنابراین به همان میزان که سرمایه‌گذاری در این نوع صندوق می‌تواند بازدهی بالایی به همراه داشته باشد، ریسک شکست شرکت یا پروژه مدنظر که صندوق روی آن سرمایه گذاری کرده است می‌تواند باعث شود که حتی نیمی از آن چه که سرمایه‌گذاری کرده‌ایم هم به جیب‌مان برنگردد.

همه ما می‌دانیم که پذیرفتن ریسک سرمایه گذاری در کسب و کارهای نوپا نه از طرف خود کسب و کار و شرکت موردنظر بلکه به خاطر وضعیت اقتصادی کشور و وضعیت سیاست گذاری‌های کلان در سطح جهان و همچنین وجود محدودیت‎ها می‌تواند در وضعیت خطر قرار گیرد. اما از طرف دیگر، به سرانجام رسیدن کسب و کار می‌تواند ورق را به نفع ما برگرداند.

تفاوت صندوق‌های جسورانه با سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری

تفاوت صندوق جسورانه با صندوق های سهامی در این است که ریسک صندوق جسورانه بسیار بیش‌تر از صندوق‌های سرمایه سهامی یا دیگر صندوق‌های سرمایه گذاری است. صندوق‌های سهامی عادی ترکیب مشخصی از دارایی‌هایی مانند سهام و اوراق مشارکت و دیگر دارایی‌ها دارند اما ریسک سرمایه گذاری در صندوق‌های جسورانه به این دلیل که در ایده‌ها و کسب و کارهای نو سرمایه گذاری می‌کند، بیشتر است.

از سوی دیگرترکیب دارایی، مهم‌ترین تفاوت صندوق جسورانه با صندوق درآمد ثابت است. البته میزان ریسک هم از تفاوت‎‌های اصلی این دو صندوق است. صندوق درآمدثابت با ترکیبی از اوراق مشارکت و میزان بسیار کمی سهام، از ریسک بسیار پایینی برخوردار است. این در حالی است که ریسک سرمایه گذاری در صندوق جسورانه بالاتر است.

سود صندوق‌های سرمایه‌گذاری جسورانه

سود صندوق‌های جسورانه بستگی به موفقیت استارتاپ‌هایی است که در آن سرمایه‌گذاری کرده است. اگر تعداد بالایی از این استارتاپ‌ها موفقیت درخسانی داشته باشند، به‌تبع صندوق جسورانه سودهای کلانی خواهد داشت. از سوی دیگر از این کسب و کارها در آینده دچار شکست اقتصادی شوند به احتمال بالایی صندوق با کاهش قیمت زیادی مواجه می‌شود.

اساسنامه صندوق جسورانه

صندوق جسورانه هم مانند انواع صندوق سرمایه گذاری دارای اساسنامه و امیدنامه است. اساسنامه صندوق جسورانه به این خاطر وجود دارد که سرمایه گذاران بتوانند از راهکارها و سیاست‌هایی که در صندوق به کار گرفته شده است به راحتی آگاه شوند. اساس نامه‌ی هر صندوق جسورانه در سایت صندوق یا سامانه‌ی کدال قابل مشاهده است.

امیدنامه صندوق جسورانه

جزییات بیش‌تری از اطلاعات صندوق مانند نام ارکان صندوق در امیدنامه صندوق جسورانه قرار می‌گیرند. این اطلاعات برای ایجاد شفافیت هر چه بیش‌تر در نظر گرفته می‌شود. در واقع امیدنامه صندوق جسورانه در مسیر کامل کردن اطلاعات لازم اساسنامه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نحوه خرید صندوق‌های جسورانه

صندوق‌های جسورانه به دو دسته‌ی قابل معامله در بورس و صدور و ابطالی دسته بندی می‌شوند. برای خرید صندوق جسورانه‌ی قابل معامله در بورس ETF سرمایه‌گذاران ابتدا باید در سامانه‌ی سجام ثبت نام کنند و مراحل احراز هویت را انجام دهند. سپس این سرمایه‌گذاران برای خرید صندوق جسورانه باید کد بورسی داشته باشند. برای دریافت کد بورسی، سرمایه‌گذاران باید در یک کارگزاری ثبت نام کنند تا بتوانند کد بورسی دریافت کنند. در نهایت این سرمایه‌گذاران از طریق پنل کارگزاری می‌توانند در صندوق مورد نظر خود سرمایه‌گذاری کنند.

برای خرید صندوق جسورانه‌ی صدور و ابطالی، سرمایه‌گذاران باید ابتدا در سجام ثبت نام کنند. اما در مرحله‌ی بعد این سرمایه‌گذاران باید از طریق سایت صندوق یا اپلیکیشن گروه مالی که صندوق را تاسیس کرده است، اقدام کنند. چون صندوق‌های صدور و ابطالی مکانیسم قیمت‌گذاری آن‌ها بر اساس عرضه و تقاضا نیست، بلکه بر اساس خالص ارزش دارایی‌های صندوق است.