سبدگردانی اختصاصی چیست؟

نوسانات بازار سهام بیش از هر چیز دیگر باعث می‎‌شود تا افراد سرمایه‌گذار و فعال در این بازار به فکر مدیریت سرمایه بیفتند. همه خوب می‌دانیم که یکی از عاقلانه‌ترین کارها برای سرمایه گذاری در بورس این است که سرمایه گذاری متنوع انجام دهیم تا بتوانیم میزان قابل توجهی از ضرر و زیان حاصل از نوسانات بازارها جلوگیری کنیم. اما موضوع مهم این است که بسیاری از ما تا به آن درجه از تسلط و دانش در بازار سهام برسیم که بتوانیم به نحو درست اقدام به تنوع سرمایه گذاری کنیم متحمل ضررهای بسیاری خواهیم شد.

به همین دلیل برخی از متخصصان سبدگردانی اختصاصی را برای مدیریت سرمایه توصیه می‌کنند. سبدگردانی اختصاصی (Portfolio Management Service) به تصمیم‌گیری در مورد خرید، فروش و نگهداری اوراق بهاداری گفته می‌شود که اجازه آن از طرف سرمایه گذار به شخص یا شرکتی داده شده است که به کار سبدگردانی اختصاصی مشغول است. این کار برای کسب سود و مدیریت سرمایه حرفه‌ای صورت می‌گیرد. به زبان ساده‌تر، سبدگردانی اختصاصی انتخاب و سپردن سبد تشکیل شده در پرتفو به دست شخص یا شرکتی است که به صورت اختصاصی به مدیریت سرمایه شخص سرمایه گذار با هدف سوددهی و جلوگیری از ضرر می‌پردازد.

سبدگردانی اختصاصی چیست؟

در سبدگردانی یک شرکت سبدگردان وظیفه و مسئولیت معامله و مدیریت عملیات سهام فرد را به عهده می‌گیرد. دلیل این که به آن اختصاصی می‌گویند نیز این است که سبد دارایی فرد به صورت اختصاصی برای او انتخاب شده است.

مزایای سبدگردانی اختصاصی چیست؟

با توجه به شناخت سبدگردانی اختصاصی و نحوه عملکرد آن، می‌توان گفت سبدگردانی دارایی اختصاصی، دارای مزایایی هم هست. مزایای سبدگردانی اختصاصی شامل موارد زیر می‌شود.

۱- عدم نیاز به دانش و وقت کافی

برای سرمایه‌گذاری در بورس باید از دانش و زمان کافی برخوردار بود. بسیاری از افرادی که تمایل به سرمایه‌گذاری در بورس دارند، از دانش و زمان کافی برخوردار نیستند. در این صورت می‌توان سرمایه‌گذاری در بورس را سبدگردان اختصاصی سپرد. سبدگردان اختصاصی، وظیفه سبدگردانی را بر عهده دارد و به همین خاطر، فرد سرمایه‌گذار، با انتخاب سبدگردان اختصاصی، نیازی به دانش و وقت کافی برای سرمایه‌گذاری در بورس ندارد.

۲- سرمایه‌گذاری اختصاصی

سبدگردان اختصاصی به مدیریت سرمایه فرد سرمایه‌گذار به صورت تخصصی می‌پردازد. فعالیت سبدگردانی اختصاصی به دست افراد متخصص این بازار انجام می‌شود.

۳-کنترل ریسک پورتفوی

سبدگردانی اختصاصی در تشکیل سبد دارایی افراد سرمایه‌گذار و مدیریت سرمایه به رعایت اصل متنوع‌سازی در سرمایه‌گذاری می‌پردازد؛ بنابراین حضور سبدگردان اختصاصی باعث کاهش ریسک پرتفو سرمایه‌گذاری می‌شود.

۴-معاف از مالیات

انتخاب سبد گردان اختصاصی باعث می‌شود تا سرمایه‌گذاری با معافیت مالیاتی انجام شود. البته گفتنی است که هزینه کارمزد سبدگردان اختصاصی نسبت به دیگر ابزارهای مالی مانند صندوق سرمایه‌گذاری، بسیار بیش‌تر است.

5- تنوع دارایی برای سرمایه گذاری

سبد گردانی اختصاصی با ایجاد تنوع دارایی در پرتفو سرمایه‌گذاری شخص سرمایه‌گذار، متنوع‌سازی در سرمایه‌گذاری را برای او به وجود می‌آورد. تنوع‌سازی در سرمایه‌گذاری باعث کاهش ریسک می‌شود. بسیاری از سرمایه‌گذاران با تشکیل پرتفو سرمایه‌گذاری از یک سهم، تمام سرمایه خود را به خطر می‌اندازند. ابزارها و نهادهای مالی مانند سبدگردان اختصاصی و انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری با متنوع‌سازی در پرتفو سرمایه‌گذاری، از این اتفاق جلوگیری می‌کنند.

تفاوت سبدگردانی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری

با تعاریفی که انجام شد ممکن است این تصور به وجود بیاید که خوب شباهت‌های بسیاری میان سبدگردانی و صندوق های سرمایه گذاری وجود دارد. چنین تصوری چندان دور از ذهن نیست. اما باید گفت که این دو ابزار سرمایه گذاری – یعنی صندوق سرمایه گذاری و سبدگردانی اختصاصی – با هم تفاوت‌هایی هم دارند. از اولین تفاوت‌های میان این دو ابزار این است که سبدگردانی اختصاصی برای یک نفر انجام می‌شود و سبد تشکیل شده در پرتفو شخصی فرد تنها به او اختصاص دارد. اما در صندوق سرمایه گذاری تعداد افراد سرمایه گذار بیش از یک نفر است و تصمیماتی که از طرف ارکان صندوق‌های سرمایه گذاری (که همان متخصصین حاضر در صندوق هستند) گرفته می‌شود، شامل دارایی صندوق که متعلق به تمام سرمایه گذاران صندوق است، می‌شود.

از تفاوت‌های دیگر که البته می‌توان این تفاوت را یک مزیت یا برتری صندوق سرمایه گذاری نسبت به سبدگردانی اختصاصی به حساب آورد این است که گاهی افراد به جای انتخاب شرکت‌های سبدگردانی دارای مجوز، افرادی را برای سبدگردانی اختصاصی خود انتخاب می‌کنند که دارای هیچ گونه مجوزی نیستند. همین امر باعث می‌شود که ریسک بالایی در انتظار سرمایه فرد سرمایه گذار باشد. قراردادهای سبدگردانی ممعمولا یکساله است که برای نتیجه‌گیری از بازار سهام، یکسال مدت کمی به حساب می‌آید. برای نتیجه‌گیری در این بازار باید بازه زمانی 3 تا 5 سال را در نظر گرفت. این نکته هم به عنوان تفاوت گفتنی است که هزینه سبدگردانی اختصاصی به عهده خود شخص است.

اما هزینه‌های صندوق سرمایه گذاری میان افراد سرمایه گذار در صندوق تقسیم می‌شود. همچنین باید در نظر داشته باشیم که سبدگردانی اختصاصی به طور خاص بر اساس شخصیت سرمایه گذاری فرد تنظیم می‌شود و سهام بر اساس سنجش ریسک شخص سرمایه گذار انتخاب می‌شوند.

مزایای سبدگردانی اختصاصی

اولین و مهم‌ترین مزیت سبدگردانی اختصاصی این است که ما بدون نیاز به داشتن دانش و وقت کافی برای مدیریت سرمایه می‌توانیم کار سبدگردانی را به شرکت سبدگردانی اختصاصی که دارای مجوزهای رسمی از سوی سازمان بورس اوراق بهادار است بسپاریم و به کار و زندگی خود برسیم. گرچه گفتنی است که این مزیت شامل حال صندوق های سهامی و دیگر صندوق‌های سرمایه گذاری نیز می‌شود.

مزیت دوم نیز ریشه در مزیت اول دارد؛ یعنی با سپردن متنوع سازی و تشکیل سبد سرمایه گذاری خود به سبدگردان اختصاصی می‌توان میزان ضرر خود را در زمان نزول بازار سهام به حداقل رساند. حضور متخصص در سبدگردانی اختصاصی باعث می‌شود که سهام ارزنده برای قرارگیری در سبد ما انتخاب شود و با تحلیل روزانه، سبد تشکیل شده ما از خطر سهام هیجانی به دور باشد.

گفتنی است که صندوق سرمایه گذاری سهامی نیز با تیم تحلیل‌گران حرفه‌ای خود به طور حرفه‌ای به انجام این مهم می‌پردازند. یکی دیگر از مزایای ویژه سبدگردانی اختصاصی این است که کارمزد سبدگردان با سودآوری سبد تشکیل شده رابطه مستقیم دارد. افزایش سوددهی سبد تشکیل شده منجر به کارمزد بهتر سبدگردان اختصاصی می‌شود.

محدودیت‌های سبدگردانی

برای بسیاری از افراد سرمایه گذار که می‌خواهند در بورس سرمایه گذاری کنند این پیشنهاد ارائه می‌شود که به این گزینه سرمایه گذاری با دید بلند مدت نگاه کنند و افق دید و بازه زمانی بلندمدت برای نتیجه‌گیری بهتر مورد توجه قرار گیرد. یکی از محدودیت‌های سبدگردانی اختصاصی، مدت زمان قراردادی است که سبدگردان با سرمایه گذار می‌بندد. این قرارداد معمولا یکساله است.

گفتنی است که میزان مبلغ موردنیاز برای این که بتوان سبدگردانی اختصاصی را انتخاب کنیم میزان قابل توجهی است و همین شرط برای استفاده از سبدگردانی باعث می‌شود تا عده بسیاری از افراد سرمایه گذار نتوانند از این ابزار سرمایه گذاری استفاده کنند. به همین خاطر سبدگردانی تنها به عده‌ای خاص محدود می‌شود. این در صورتی است که هر فرد با خرید یک واحد سرمایه گذاری در صندوق‌ها می‌تواند به عنوان یک سرمایه گذار از خدمات و مزایای صندوق‌های سرمایه گذاری بهره‌مند شود.