بازار آتی چیست؟نحوه انجام معاملات در بازار آتی!

بازار آتی یکی از گزینه‌های داد و ستد در بورس کالا است. معمولا دو نوع قرارداد در بازار مشتقه بورس کالا صورت می‌گیرند که عبارتند از قرارداد اختیار معامله و آتی. قرارداد آتی به قراردادی گفته می‌شود که بر اساس آن فروشنده تعهد می‌کند مقدار کالای مشخصی را در یک سررسید معین به خریدار تحویل دهد. قیمت محصول در این نوع قرارداد در لحظه خرید تعیین می‌شود و نه در لحظه تحویل کالا، اما پرداخت پول توافق شده به زمان تحویل موکول می‌شود. در این قرارداد فاصله بین زمان خرید و تحویل کالا می‌تواند چند ماه باشد. از طرفی، وقتی موعد تحویل کالا برسد، خریدار نمی‌تواند از این کار سرپیچی کند. با این حساب شما می‌توانید کالایی که هنوز ندارید را خرید و فروش کنید و در آینده آن را تحویل بگیرید یا تحویل دهید.

بازار آتی چیست؟

بازار آتی به عنوان یکی از قسمت‌های بازارهای مالی است که شامل معاملات یک کالا یا دارایی در آینده می‌شود. آن‌چه که در قراردادهای بازار آتی مورد تحویل و تسویه نقدی قرار می‌گیرد شامل سهام، مواد خام و سایر محصولات می‌شود که معاملات آن‌ها، همگی در تاریخ مشخصی در آینده انجام می‌شود.

قرارداد آتی چیست؟

قرارداد آتی (Future Contract) از انواع اوراق مشتقه است که توافق خریدار و فروشنده بر مقدار مشخصی از کالای مشخص در آن با کیفیت و قیمت مشخص در آن مطرح است.

ویژگی های قرارداد آتی چیست؟

ویژگی اصلی قرارداد آتی این است که طرفین قرارداد، متعهد به تحویل کالا و پرداخت وجه در تاریخ مشخصی می‌شوند. به همین خاطر، خریدار و فروشنده باید مبلغی را در بورس کالا به عنوان تضمین قرار دهند.

دارایی پایه

ابزارهای مالی، سهام و هر دارایی که قراردادهای آتی وجود داشته باشد به عنوان دارایی پایه به حساب می‌آید.

اندازه قرارداد

به حداقل خرید و فروشی گفته می‌شود که از سوی بورس کالا اطلاع داده می‌شود و میزانی که هر فرد اقدام به خرید یا فروش می‌کند، باید مضربی از اندازه قرارداد باشد.

وجه تضمین اولیه

وجهی که هر دو طرف معامله در ضمانت اجرای قرار داد موظف به پرداخت آن هستند را وجه تضمین اولیه می‌دانند. میزان وجه تضمین اولیه قراردادهای آتی را سازمان بورس و اوراق بهادار مشخص می‌کند. طرفیت قرارداد موظف به ارائه حداقل 70 درصد از وجه تضمین مشخص شده هستند. وجه تضمین اولیه بر اساس سود و زیان طرفین معامله در هر روز تغییر می‌کند.

حداقل وجه تضمین

وجه تضمینی که سرمایه گذار برای انجام معامله باید در حساب خود داشته باشد را حداقل وجه تضمین می‌نامند.

تاریخ سررسید

منظور از تاریخ سررسید موعد تحویل کالاها و پرداخت پول است که به صورت استاندارد از سوی بورس کالا مشخص می‌شود.

قیمت تسویه روزانه

قیمت پایانی اوراق بهادار در بازار مربوطه آن بر اساس قیمت معاملات روز بعد را قیمت تسویه روزانه می‌نامند.

حجم

تعداد قراردادهای معامله شده یک نماد مشخص را حجم می‌گویند.

ارزش

نتیجه ضرب قیمت تسویه لحظه‌ای در حجم معاملات هر سهم، ارزش معاملات را مشخص می‌کند.

حد نوسان قیمت روزانه

نوسان مجاز قیمت در هر روز معاملاتی را حد نوسان قیمت روزانه می‌دانند.

کارمزد

کارمزد بر اساس درصد ارزش قرارداد در دو طرف معامله و میزان خدمات دریافت شده مشخص می‌شود.

جریمه

در نهایت باید بدانید بازار آتی جریمه هم دارد. اگر در خرید و فروش یکی از طرفین به تعهداتش عمل نکند، مشمول جریمه خواهد شد. معمولا چنین جریمه‌ای یک درصد از کل ارزش قرارداد تسویه روز معامله است که دو طرف روی آن توافق کرده‌اند.

مزایای بازار آتی چیست؟

با توجه به آنچه گفتیم، برای بازار آتی می‌توان چندین ویژگی برشمرد. معافیت مالیاتی و تعلق گرفتن سود بانکی به پول مشتری که در حساب وی موجود است، از این جمله مزایا است. پایین بودن کارمزد نیز از جمله دیگر موارد سودمند این بازار است. افزون بر این، این امکان در بورس کالا وجود دارد که یک روزه پولتان را از حساب برداشت نمایید.

یکی از مهمترین ویژگی‌های بازار آتی این است که در معاملات بورس کالا می‌توان اهرم را به کار گرفت. اصطلاح اهرم به معنی آن است که می‌توانیم چند برابر مبلغی که در حسابمان داریم، را روی معاملات خود تخصیص دهیم و در صورت سود چند برابر منتفع شویم. البته در صورت اشتباه، زیان هم قابل توجه خواهد بود. از سوی دیگر، بازار آتی دو طرفه است. این خاصیت به معنای آن است که هم از افزایش قیمت‌ها و هم از کاهش قیمت‌ها می‌‎توان سود برد.

نحوه ورود به بازار آتی

نیاز به کد بورسی از اولین نیازهای ورود به هر بازاری در بورس اوراق و بهادارا است. بازار آتی هم که قسمتی از بورس را تشکیل می‌دهد از این قاعده مستثنی نیست. بعد از دریافت کد بورسی و انجام مراحل احراز هویت می‌توان از کارگزاری کیان اقدام به سرمایه گذاری در بازار آتی کرد.

انواع قرارداد آتی کدام است؟

قرارداد آتی به دو نوع اصلی دسته‌بندی می‌شود. قراردادهای آتی کالا و قراردادهای آتی مالی. در ادامه به معرفی هر کدام از این دو نوع قرداد آتی خواهیم پرداخت.

قراردادهای آتی کالا

قراردادهای آتی از ابزارهای مشتقه سرمایه‌گذاری در بازار آتی به حساب می‌آید. قراردادهای آتی کالا از یکی از انواع دارایی‌های پایه تشکیل شده است. قراردادهای آتی کالا از دارایی‌های مختلفی مانند محصولات کشاورزی و فراورده‌های نفتی و سایر محصولات به عنوان دارایی پایه تشکیل شده‌اند.

قراردادهای آتی مالی

قراردادهای آتی مالی، سبدی از سهام دارند. قراردادهای آتی مالی از مجموعه‌ای از سهام تشکیل شده‌اند. قراردادهای آتی مالی از سهام تشکیل شده‌اند.

بازار آتی مناسب کدام معامله گران است؟

با توجه به ماهیت بازار آتی کالا که در بالا مورد اشاره قرار دادیم، تعدادی از افراد تمایل به سرمایه‌گذاری یا ورود به آن را دارند. در ادامه به 3 دسته از این نوع افراد اشاره می‌کنیم.

1. خریداران کالا: دسته اول را افرادی تشکیل می‌دهند که قصد دارند کالایی را در آینده بخرند اما به دلیل این که نسبت به افزایش قیمت آن نگران هستند، دوست ندارند چندان منتظر بمانند.

2. کشاورزان: دسته دوم را کسانی تشکیل می‌دهند که کشاورز هستند. آنها محصولات کشاورزی را کشت کرده‌اند و در آینده به محصول خواهند رسید. این گروه از افراد از آن می‌ترسند که قیمت محصولاتشان در طول زمان افت کند.

3. سوداگران و سفته‌بازان: دسته سوم نه خریدار هستند و نه فروشنده. این گروه از افراد کسانی هستند که با انگیزه سوداگرانه یا سفته‌بازی وارد بورس کالا و قرارداد آتی شده‌اند. آنها حدس می‌زنند که در آینده قیمت یک کالا چه تغییراتی خواهد کرد و بر اساس آن به نحوی استراتژی خود را می‌چینند که سود به دست آورند.

چه محصولاتی در بازار آتی کالا قابل خرید و فروش هستند؟

در بازار آتی کالا می‌توان شماری از اقلام مختلف را خریداری کرد و در آینده آنها را تحویل گرفت. برخی از این اقلام عبارتند از: زعفران، زیره، پسته و نقره.

مثالی از به کارگیری اهرم در بازار آتی!

همان طور که اشاره کردیم، با استفاده از اهرم می‌توان سود را چند برابر کرد. کسانی که دانش خوبی از روند قیمتی محصولات موجود در بازار آتی دارند، می‌توانند از فرصت‌های موجود در این بازار بهره‌مند شوند. مثلا اگر کسی فکر می‌کند قیمت زعفران در آینده افزایش خواهد یافت، می‌تواند با استفاده از اهرم 10 و خرید یک کیلوگرم زعفران، تا 10 کیلوگرم زعفران را بخرد.

در موعد سررسید با توجه به قیمتی که تعیین کرده‌ایم می‌توانیم سود یا زیان نسبتا قابل توجهی را شاهد باشیم. استفاده از اهرم ریسک بالایی دارد و اگر با بازارهای مالی و کارکرد آنها آشنایی زیادی ندارید، بهتر است از این گزینه استفاده نکنید زیرا به راحتی ممکن است بخش عظیمی از سرمایه‌تان را از دست بدهید.

جمع بندی

در بالا به بررسی قرارداد آتی پرداختیم و بخش‌هایی که لازم است افراد تازه‌کار بدانند را توضیح دادیم. علاوه بر این، به ویژگی‌های این بازار اشاره کردیم و اهرم‌ها و ریسک‌های آن را نیز یادآوری کردیم. بازار آتی و قراردادهای موجود در آن از ابزارهای مالی مهمی است که در صورت یادگیری می‌توانید سود خوبی کسب کنید البته باید مراقب ریسک‌های موجود در آن نیز باشید.