مدیریت دارایی چیست؟

بعضی اوقات برای رسیدن به برخی هدف‌های اقتصادی، باید از خدمات و آگاهی شرکت‌ها و موسسات مالی قابل اتکا استفاده کرد. علت این کار آن است که در برخی موارد، به خصوص تصمیمات مالی و سرمایه‌گذاری، اگر انتخاب و تشخیص به عهده خودمان باشد، شناخت گزینه بهتر همیشه کار آسانی نیست. ارائه خدمات به وسیله‌ی افراد آگاه و موسسات مالی دامنه وسیعی را شامل می‌شود. مدیریت کردن سرمایه، دارایی و ثروت از جمله خدماتی هستند که باتوجه به شرایط متفاوت، لازم و ضروری هستند و برای جلوگیری از زیان مالی و از بین رفتن سرمایه، افراد باید انتخاب‌های درستی داشته باشند. تنها راه حلی که بتواند دارایی‌ها و سرمایه افراد و شرکت ها از بلای تورم نجات دهد، سرمایه گذاری است و سرمایه گذاری نیز نیاز به مدیریت سرمایه دارد.

دارایی چیست؟

دارایی در لغت به معنی هر آنچه که ارزش اقتصادی داشته باشد است. دارایی شامل اموال، مطالبات و منابع اقتصادی است که در نتیجه معامله، تحقیق و پژوهش و سایر عملیات‌های مالی در گذشته به صورت مشروع و قانونی به مالکیت یک شخص حقیقی و یا حقوقی رسیده است. همچنین این منابع بدست آمده تمامی آن‌ها قابل اندازه گیری به پول رایج کشور بوده و در آینده نیز منافع مالی برای شخص حقیقی یا حقوقی خواهد داشت. طبق تعریف استاندارد دارایی، هر آنچه که دارای این ویژگی‌ها باشد را دارایی می‌گویند.

دارایی های جاری

دارایی‌هایی که متعلق به یک فرد یا یک شرکت خاص هستند و در ترازنامه آن‌ها وجود دارد و در بازه زمانی یک سال توانایی نقدشوندگی داشته باشند، دارایی جاری نامیده می‌شوند. این دارایی‌ها شامل سهام و وجه نقد می‌شود.

دارایی غیر جاری

دارایی غیر جاری از لحاظ مالکیتی به مثابه‌ی دارایی جاری است و به دارایی‌هایی گفته می‌شود که متعلق به یک شخص یا یک شرکت خاص باشد و در ترازنامه آن‌ها وجود داشته باشد. البته با این تفاوت که این دارایی‌ها نقدشوندگی پایینی دارند و بیشتر برای استفاده شخص یا شرکت خریداری شده است و تبدیل کردن آن‌ها به پول نقد زمان‌بر خواهد بود. از جمله این دارایی‌ها، ملک و وسایل مورد استفاده شرکت هستند.

دارایی ثابت

دارایی‌های ثابت، دارایی‌هایی هستند که مالک آن چه حقیقی یا حقوقی می خواهد از آن‌ها در طولانی مدت استفاده نماید و از آن‌ها برای تولید و یا ایجاد ثروت استفاده نماید. این دارایی‌ها قابلیت نقد شوندگی پایینی دارند. دارایی ثابت به قصد معامله خریداری نمی‌شوند همچنین این دارایی‌ها در طول زمان دچار استهلاک می‌شوند. دارایی ثابت خود به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند.

دارایی نامشهود

دارایی‌های نامشهود به دارایی‌هایی گفته می‌شوند که ملموس نیستند. این دارایی‌ها از لحاظ فیزیکی قابل مشاهده نیستند. به عنوان مثال می‌توان علایم تجاری، مجوز فعالیت و حق معنوی اختراع ...را نام برد.

دارایی مشهود

دارایی‌های مشهود به دارایی‌هایی گفته می‌شوند که از لحاظ فیزیکی قابل مشاهده بوده و همچنین ملموس باشند. زمین، ساختمان، ماشین آلات و اثاثیه شرکت مثال‌های عینی برای دارایی مشهود هستند. دارایی‌های مشهود خود به چند دسته تقسیم بندی می‌شوند:

دارایی استهلاک پذیر

این دارایی‌ها در طول زمان به دلیل استفاده از آن‌ها برای تولید و کسب سود توسط شرکت‌های تجاری، مستهلک می‌شوند. این دارایی‌ها به مرور زمان نیاز به هزینه تعمیر خواهند داشت. حتی با گذشت یک دوره طولانی ممکن است کاربری خود را از دست بدهند.

دارایی استهلاک ناپذیر

بعضی از دارایی‌های مشهود در طول زمان و حتی در طولانی مدت مستهلک نمی‌شوند. این دارایی‌ها علاوه بر اینکه مستهلک نمی‌شوند، هزینه نگهداری نیز نخواهند داشت. از جمله این دارایی‌ها می‌توان به زمین اشاره کرد.

دارایی نقصان پذیر

دارایی‌هایی هستند که از آن‌ها برای تولید ثروت استفاده می‌شوند. اما این دارایی‌ها در جریان تولید کم کم از بین خواهند رفت. باید توجه داشت که از بین رفتن این دارایی به معنی بی ارزش شدن آن‌ نخواهد بود بلکه به این معنی است که از یک نوع دارایی به نوع دیگری تبدیل می‌شود. به عنوان مثال می‌توان به معادن و جنگل‌ها اشاره کرد. وقتی از یک معدن منابع آن استخراج می‌شود آن معدن کم کم از بین خواهد رفت اما منابع استخراج شده از آن تبدیل به یک دارایی با ارزش بیشتری خواهد شد.

دارایی‌ها را از لحاظ قابلیت تبدیل شرح دادیم، در ادامه به تشریح دارایی‌ها از لحاظ کاربرد می‌پردازیم. دارایی‌ها از لحاظ نوع استفاده به دو دسته اصلی تقسیم بندی می‌شوند:

دارایی‌های عملیاتی

دارایی‌های عملیاتی به دارایی‌هایی گفته می‌شوند که بصورت روزانه مورد استفاده هستند و در نتیجه این استفاده روزانه مستهلک می‌شوند. برای مثال می‌توان ماشین آلات و تجهیزات را نام برد.

دارایی غیرعملیاتی

دارایی‌های غیر عملیاتی دارایی‌هایی هستند که برای استفاده روزانه تهیه نشده‌اند بلکه برای سود آوری و کسب منافع در آینده خریداری شده‌اند. از جمله این دارایی‌ها می‌توان به زمین و مستغلات اشاره کرد.

مدیریت دارایی چیست؟

برای ورود به بحث ابتدا به تعریف دارایی می‌پردازیم. تمامی منابعی که ارزش اقتصادی دارند و افراد حقیقی و حقوقی شامل یک شخص یا یک شرکت یا دولت مالکیت آنها را دارا هستند و از درآمد و عایدی آنها استفاده می‌کنند، دارایی نامیده می‌شوند.

مدیریت دارایی به صورت های متفاوتی انجام می‌شود، از جمله سرمایه گذاری مستقیم و غیرمستقیم از طریق مشاوره و راهنمایی از طرف موسسات مالی. موسسه مالی دارایی‌های افراد را در بازه‌های زمانی توافق شده مدیریت می‌کند. علاوه بر آن، مدیرانی که مدیریت دارایی افراد را برعهده دارند ریسک سرمایه گذاری مشتریان را کنترل خواهند کرد. هدف از این کار آن است که مشتریانِ مشاوره و سرمایه گذاری دچار ضررهای مالی نشوند یا این ضرر به حداقل ممکن کاهش یابد.

کاربرد مدیریت دارایی

مدیریت دارایی از مهم‌ترین اقداماتی است که فرد یا شرکتی برای رشد درآمد یا اعتبار خود انجام می‌دهد. مدیریت صحیح دارایی در جهت رصد و بررسی دقیق نیروی انسانی، دارایی‌های جاری و غیر جاری شرکت برای رشد سازمان انجام می‌شود. چنین اقدامتی منجر به افزایش اعتماد سهامداران به شرکت و جذب سرمایه گذاران بیشتر به شرکت خواهد شد.

مزایای مدیریت دارایی

مدیریت دارایی مزایای خاص خود را دارد. به عنوان مثال می‌توان پیش‌بینی هزینه و بودجه، شناسایی دارایی‌های کاذب، بهبود چرخه مالی، رصد آنی دارایی‌ها، بهبود فعالیت‌های عملیاتی و دستیابی به اطلاعات دقیق را از جمله مزایای مدیریت دارایی به حساب آورد.

چرا مدیریت دارایی مهم است؟

مدیریت کردن دارایی مشتریان و سرمایه گذاران برای افزایش عایدی سرمایه و رشد آن و همچنین جلوگیری از کم ارزش شدن دارایی ‌سرمایه گذار در طول زمان مهم است. این کار برای افراد و شرکت‌ها شیوه‌ای قابل اعتماد و کم ریسک به شمار می‌رود. در سراسر دنیا این نوع خدمات مالی و دارایی به کسانی ارائه می‌شود که خواهان کسب سود از بازار‌های مالی هستند. با توجه به این موضوع که سرمایه گذاران و شرکت‌های حقوقی زمان و دانش کافی برای حضور و معامله در بازار مالی را ندارند، مدیریت دارایی برای آن‌ها ارزش دوچندان دارد.

انواع روش های مدیریت دارایی

مدیریت دارایی به عنوان یکی از خدمات مشاور سرمایه‌گذاری به دو شیوه ممکن است ارائه داده شود: اول به صورت صندوق های سرمایه گذاری و انواع آن و دوم به صورت مدیریت دارایی با سبد گردانی اختصاصی.

صندوق های سرمایه گذاری و انواع آن

یکی از روش‌های مدیریت دارایی تشکیل صندوق‌های سرمایه گذاری با اهداف سرمایه گذاری مختلف است. این صندوق‌های سرمایه گذاری با جمع کردن سرمایه‌های اقدام به سرمایه گذاری در سهام و حق تقدم سهام، طلا و برخی محصولات کشاورزی مانند زعفران می‌کنند. در نتیجه از طریق سرمایه‌های خرد جمع شده سرمایه گذاری هدفمندی انجام می‌شود که می‌تواند سودآوری بالایی برای سرمایه گذاران داشته باشد.

مدیریت دارایی با سبدگردانی

مدیریت دارایی از طریق سبدگردانی از دیگر روش‌های مدیریت دارایی است. مدیریت دارایی از طریق سبد گردانی با مدیریت دارایی از طریق صندوق سرمایه‌گذاری متفاوت است. زیرا در سبدگردانی برای هر سرمایه گذاری بر اساس شخصیت سرمایه گذاری آن و هدف خاصی که در سرمایه گذاری دارد، یک پورتفولیوی سرمایه گذاری تشکیل می‌شود. به بیان ساده تر در سبدگردانی مدیریت دارای برای هر سرمایه گذار به صورت ویژه است. اما در صندوق سرمایه گذاری این گونه نیست و همه سرمایه‌گذاران باید از هدف کلی صندوق سرمایه گذاری تبعیت کنند.

ریسک گریزی با مدیریت دارایی

مدیریت دارایی توسط اشخاص و شرکت‌هایی که دانش مالی و اقتصادی دارند، علاوه بر اینکه امکان دستیابی به بهترین و سودده‌ترین معاملات را برای اشخاص حقیقی و حقوقی فراهم می‌کند، می‌تواند ریسک ضرر کردن در بازه‌های زمانی طولانی مدت را کاهش دهد. علاوه بر این، حتی اگر شرایط بازار به گونه‌ای باشد که دچار رکود یا هر اتفاق نابهنگام دیگری شود، مدیریت سرمایه می‌تواند ضررها را تا حد خوبی پوشش دهد و از زیان چشمگیر افراد جلوگیری کند.

مدیریت دارایی چگونه صورت می‌گیرد؟

مدیریت کردن دارایی افراد حقیقی و حقوقی توسط شخصی که دانش مالی دارد، اتفاق می‌افتد. این شخص توانایی و تجربه‌ی مدیریتی داشته و می‌تواند ریسک‌های سرمایه گذاری را پوشش دهد. علاوه بر شخص، یک شرکت مالی و سرمایه گذاری نیز می‌تواند دارایی‌های افراد حقیقی و حقوقی را مدیریت کند. این شرکت یا موسسه دارای افرادی است که دانش مالی داشته و به بهترین نحو دارایی‌های سرمایه گذاران خود را مدیریت خواهد کرد.

جمع بندی

سرمایه گذاری مهمترین و موثرترین ابزار برای فرار از تورم و جلوگیری از بی‌ارزش شدن سرمایه‌ها است. اما برای سرمایه گذاری باید دانش و زمان کافی داشت. بدون داشتن دانش و زمان کافی برای سرمایه گذاری، افراد دچار زیان خواهند شد. برای چلوگیری از این زیان مالی بهتر است افراد و شرکت‌ها سرمایه های خود را مدیریت کنند. و برای مدیریت کردن این سرمایه‌ها می‌توانند به افراد و یا موسسات مالی که در این ضمینه فعالیت دارند رجوع کنند.