3 راهکار برای فهمیدن نرخ واقعی دلار

چطور قیمت واقعی دلار را در بازار آزاد بدانیم؟

حسام الدین قادری
    • اشتراک‌گذاری
    • 1048
    • 0
    چطور قیمت واقعی دلار را در بازار آزاد بدانیم؟
    به دلیل اهمیت قیمت واقعی نرخ ارز صاحب‌نظران اقتصادی اقدام به برآورد قیمت واقعی دلار با روش‌های مختلف کرده‌اند. در میان این روش‌های مختلف، استفاده از شاخص قیمت مصرف کننده نسبت به دیگر روش‌ها به واقعیت نزدیک‌تر است.

    یکی از سوالاتی که در ذهن بسیاری از افراد جامعه وجود دارد این است که قیمت واقعی دلار چقدر است. در ایران نظام ارزی تک نرخی نیست و به همین دلیل هم بسیاری از افراد قیمت ارز موردنیاز خود را نمی‌دانند.

    از آنجا که نرخ ارز بر زندگی فرد فرد جامعه تاثیر مستقیم و غیرمستقیم دارد و با نوسانات اقتصادی هم مرتبط است، مردم با استفاده از کانال‌های ارتباطی و وسلیه‌های گوناگون سعی می‌کنند نرخ ارزهای معتبری مانند دلار و یورو را بدانند.

    نکته‌ای که در اینجا اهمیت دارد آن است که نرخ ارز واقعی با یک فرمول ثابت بدست نمی‌آید بلکه کارشناسان اقتصادی با چند روش مختلف قیمت واقعی آن را بررسی می‌کنند. در ادامه به تشریح این موضوع می‌پردازیم که چطور قیمت واقعی دلار را در بازار آزاد بدانیم.

    اهمیت نرخ ارز

    با توجه به اینکه در هر کشوری منابع محدودند، کشور نمی‌تواند تمام نیازهای خود را رفع کند. حتی اگر کشور مورد نظر از لحاظ تکنولوژی و سرمایه لازم برای تولید بسیاری از کالاها به سایر کشورها نیاز نداشته باشد، باز هم امکان دارد از نظر مزیت نسبی، تولید برخی کالاها برای آن کشور صرفه اقتصادی نداشته باشد.

    در نتیجه از لحاظ اقتصادی به صرفه‌تر است که از کشورهای دیگر واردات انجام دهد. اما برای کشورهایی که علاوه بر سرمایه لازم، تکنولوژی ساخت نیز نداشته باشند وضعیت بدتر خواهد بود. به همین دلیل است که نیاز به ارز در کشورهای در حال توسعه بسیار شدیدتر از سایر کشورها است.

    نرخ ارز اسمی چیست؟

    نرخ ارز اسمی به هزینه مبادله یک واحد از ارز یک کشور با ارز کشور دیگری گفته می‌شود. برای مثال اگر نرخ اسمی ریال ایران به دلار آمریکا برابر با $1=IIR300000 باشد، یعنی یک فرد ایرانی می‌تواند در ازای پرداخت 300000 ریال یا سی هزار تومان، یک دلار دریافت کند.

    حالا که به نرخ ارز اشاره کردیم به این موضوع اشاره خواهیم کرد که چطور قیمت واقعی دلار را در بازار آزاد بدانیم.

    روش اول: محاسبه نرخ ارز واقعی بر حسب تورم

    یکی از روش‌های که در بدست آوردن نرخ ارز واقعی استفاده می‌شود، استفاده از اختلاف تورم در دو کشوری است که قرار است مورد بررسی قرار گیرند.

    در این مقاله چون می‌خواهیم نرخ واقعی دلار آمریکا را در برابر ریال ایران به دست آوریم، از تورم این دو کشور برای تعیین قیمت واقعی دلار استفاده می‌کنیم. این روش را با یک مثال ساده توضیح می‌دهیم.

    فرض کنید تورم سالانه در آمریکا 5 درصد و تورم در ایران 25 درصد و نرخ دلار نیز 26 هزار تومان باشد. در این صورت اختلاف تورم بین ایران و آمریکا 20 درصد است.

    حال باید قیمت دلار در پایان سال 1400 را با بیست درصد افزایش در نظر گرفت یعنی قیمت واقعی دلار در این حالت حدودا 31 هزار تومان می‌شود. البته این اعدادی که اشاره کردیم فرضی هستند و فقط برای یادگیری ذکر شده‌اند.

    روش دوم: محاسبه نرخ ارز واقعی با استفاده از رشد نقدینگی و رشد تولید

    یکی دیگر از روش‌های بدست آوردن قیمت واقعی ارز استفاده از اختلاف رشد نقدینگی و رشد تولید ناخالص داخلی است. به عنوان مثال اگر رشد نقدینگی در پایان سال 1400 در ایران 20 درصد بوده باشد و رشد تولید ناخالص داخلی نیز 5 درصد بوده باشد می‌توان با کمک گرفتن از اختلاف این دو شاخص اقتصاد کلان، قیمت واقعی دلار را تعیین کرد.

    در این حالت، اختلاف رشد نقدینگی و رشد تولید ناخالص داخلی 15 درصد است. با توجه به مثال قبل که بصورت فرضی قیمت دلار در بازار را 26 هزار تومان در نظر گرفتیم، قیمت واقعی دلار 15 درصد بیشتر از قیمت آن در پایان سال 1400 خواهد بود.

    یعنی قیمت واقعی دلار برابر با 29 هزار و 900 تومان می‌شود. همان طور که گفتیم این اعداد فرضی هستند اما به شما کمک می‌کنند تا بتوانید در سال‌ها یا ماه‌های آینده قیمت واقعی دلار را تخمین بزنید.

    روش سوم: محاسبه نرخ ارز واقعی برحسب شاخص قیمت کالاها

    روش بهتری که برای بدست آوردن قیمت واقعی ارز استفاده می‌شود، استفاده از شاخص قیمت کالا و خدمات است. در این روش ابتدا شاخص قیمت کالا و خدمات هر کدام از کشور‌های مدنظر را بر حسب سال پایه مشخص به دست می‌آورند.

    برای بدست آوردن نرخ ارز واقعی با استفاده از این روش ابتدا نسبت شاخص قیمت کالا و خدمات در داخل را به شاخص قیمت کالا و خدمات کشور مورد نظر (در این مقاله آمریکا) حساب می‌کنند و سپس نرخ ارز اسمی در بازار را ضرب در نسبت به دست آمده خواهند کرد.

    در این روش برای تعیین قیمت واقعی ارز، سال پایه‌ای که برای شاخص قیمت کالا و خدمات مصرف کننده در نظر گرفته شده، بسیار با اهمیت است. زیرا سال پایه باید به گونه‌ای انتخاب شود که در آن مدت شوک‌های اقتصادی اتفاق نیفتاده باشد یا حداقل شوک‌ها بسیار کم باشد.

    جمع بندی

    افراد به دلایل زیادی به ارز‌های خارجی نیازدارند و می‌خواهند قیمت دلار در بازار آزاد را بدانند. به همین دلیل هم پاسخ به این سوال که چطور قیمت واقعی دلار را در بازار آزاد بدانیم، اهمیت دارد.

    قیمت واقعی ارز را به روش‌های مختلفی می‌توان محاسبه کرد اما متداول‌ترین روش‌ها برای این کار استفاده از نرخ تورم، اختلاف رشد نقدینگی و رشد تولید ناخالص داخلی و شاخص قیمت مصرف کننده است.

    در ایران به دلیل وجود تورم و عدم ثبات در نرخ ارز همواره این چالش برای افراد وجود دارد که چطور از پول خود در برابر افت و خیزهای بازار سرمایه مراقبت کنند. یکی از روش هایی که میتوان با اطمینان این کار را انجام دهید استفاده از صندوق های سرمایه گذاری است.

    در این حالت افراد متخصص و شرکت هایی با ساز و کارهای منظم و دانش مالی پول شما را در بازارهای مختلف سرمایه گذاری می کنند تا در دراز مدت ارزش آن از بین نرود.

    مقالات مرتبط
    پربازدیدهای اخیر
    تازه‌ترین‌ها