سرمایه+>ارز>نرخ ارز چیست و چگونه تعیین می‌شود؟>

نرخ ارز چیست و چگونه تعیین می‌شود؟

امیر شاملویی
    • اشتراک‌گذاری
    • 312
    • 0
    نرخ ارز چیست و چگونه تعیین می‌شود؟
    خیلی از مواقع شنیده‌اید که می‌گویند پول یک کشور نسبت به یک ارز دیگر تضعیف یا تقویت شده است. احتمالا فکر کرده‌اید یعنی چه. وقتی می‌گوییم پول یک کشور نسبت به کشور دیگر تضعیف شده است که در طول زمان مقدار بیشتری از پول ملی یک کشور پرداخت کنیم تا یک واحد از ارز کشور دیگری را دریافت کنیم.

    نرخ ارز احتمالا یکی از ملموس‌ترین و آشناترین کلمات اقتصادی است که مردم در سال‌های اخیر شنیده‌اند. دلار، یورو، درهم و دینار از مهمترین ارزهای مورد معامله در ایران هستند که یکی دو سال گذشته روند قیمت آنها برای بسیاری از افراد مهم بوده و خبرهای مربوط به آن را دنبال کرده‌اند. در سال‌های اخیر که تورم در ایران قابل توجه بوده، ارزش پول ما در برابر ارزهای معتبر جهان کاهش یافته است. همین موضوع هم روی اقتصاد خانوارها تاثیر گذاشته است. در ادامه به بررسی این که نرخ ارز چیست و چگونه تعیین می‌شود، می‌‎پردازیم.

    بیشتر بخوانید: ارز نیمایی چیست؟

    نرخ ارز اسمی چیست؟

    نرخ ارز یکی از مهمترین مسایل اقتصادی است که در هر کشوری مورد توجه قرار دارد. معمولا دو نوع نرخ ارز را در بررسی‌های اقتصادی عنوان می‌کنند: نرخ ارز اسمی و نرخ ارز حقیقی. اگر بخواهیم مفهوم نرخ ارز اسمی را به زبانی بسیار ساده توضیح دهیم، نرخ ارز به معنی تعداد واحد پولی است که در یک کشور می‌پردازیم تا یک واحد پولی از کشور دیگر را به دست بیاوریم. به عنوان مثال اگر نرخ دلار در بازار آزاد 30 هزار تومان باشد، یعنی باید 30 هزار تومان (یا 300 هزار ریال) از واحد پول ملی پرداخت کنیم تا یک واحد پولی ارز آمریکا را به دست بیاوریم. در واقع منظور از ارز همان پول خارجی است.

    بیشتر بخوانید: ارز سنا چیست و به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

    قوی شدن یا ضعیف شدن ارز یعنی چه؟

    خیلی از مواقع شنیده‌اید که می‌گویند پول یک کشور نسبت به یک ارز دیگر تضعیف یا تقویت شده است. احتمالا فکر کرده‌اید یعنی چه. وقتی می‌گوییم پول یک کشور نسبت به کشور دیگر تضعیف شده است که در طول زمان مقدار بیشتری از پول ملی یک کشور پرداخت کنیم تا یک واحد از ارز کشور دیگری را دریافت کنیم. مثلا اگر در پایان سال گذشته به ازای هر دلار در بازار آزاد 25 هزار تومان پرداخت می‌کردیم و اکنون باید 30 هزار تومان بپردازیم، به معنی این است که ریال در برابر دلار تضعیف شده است. از سوی دیگر، اگر در طول زمان واحد پولی کمتری برای دریافت یک واحد ارز از کشور دیگر پرداخت کنیم، به معنی آن است که ارز کشور اول در برابر دومی تقویت شده است. به عنوان مثال اگر دلار از قیمت فعلی 30 هزار تومانی به 20 یا 25 هزار تومان بازگردد، به معنی آن است که ریال در برابر دلار تقویت شده است.

    بیشتر بخوانید: نرخ ارز آزاد چیست؟

    تورم و نرخ ارز

    یکی از عواملی که روی نرخ ارز تاثیر می‌گذارد، نرخ تورم است. وقتی نرخ تورم یک کشور به شدت بالا می‌رود، قدرت خرید در آن کشور افت می‌کند. به عبارت دیگر برای خرید کالاها در یک کشور باید مقدار بیشتری از پول ملی پرداخت شود. اگر کشور دیگر تورم محدودی داشته باشد، مقدار پول پرداختی برای خرید کالاها و خدمات در آن سرزمین تغییر چندانی نکرده است. بنابراین، برابری نرخ ارز دچار تغییراتی می‌شود.

    بیشتر بخوانید: انواع ارز در ایران

    نرخ ارز حقیقی چیست؟

    یکی از انواع نرخ ارز، نرخ ارز حقیقی است. منظور از این نرخ ارز، میزانی است که یک نفر تحت آن کالاها و خدمات تولید شده در یک سرزمین را با کالاها و خدمات یک کشور دیگر تجارت می‌کند. اگر خیلی ساده بخواهیم این نوع نرخ ارز را توضیح دهیم، باید بگوییم فرض کنید یک کفش در ایران 600 هزار تومان باشد و همان را در آمریکا بتوانیم 20 دلار خریداری کنیم. به این ترتیب، هر دلار معادل با 30 هزار تومان خواهد بود. حالا تصور کنید به جای کفش، مجموعه‌ای از کالاها و خدمات را در نظر بگیرید. وقتی چنین سبدی را در نظر بگیرید، نرخ ارز حقیقی بهتر و مطمئن‌تر به حساب می‌آید زیرا یک کالا به دلایل مختلفی ممکن است دچار اختلاف قیمت باشد اما سبد کالا تخمین بهتری فراهم می‌نماید. اگر بخواهیم فرمولی برای نرخ ارز حقیقی ارائه دهیم می‌توانیم آن را این گونه بنویسیم:

    نرخ ارز حقیقی= (نرخ ارز اسمی * قیمت داخلی)/ قیمت خارجی.

    بیشتر بخوانید: نرخ ارز شناور چیست؟

    ارتباط نرخ ارز اسمی و نرخ ارز حقیقی چیست؟

    از فرمولی که در بالا برای نرخ ارز حقیقی مطرح کردیم، می‎توان ارتباط میان نرخ ارز اسمی و حقیقی را به دست آورد. در اینجا یک مثال ساده با یک کالا را ارائه می‌کنیم، هرچند این موضوع قابل تعمیم به سایر کالاها و خدمات نیز هست. فرض کنید یک کیلو گوشت گاو در ایران 150 هزار تومان و در ایتالیا 15 یورو باشد. اگر نرخ اسمی یورو در بازار آزاد 35 هزار تومان باشد، نرخ ارز حقیقی برابر است با:

    نرخ ارز حقیقی= 15/((1/35000) * 150000)

    یعنی بهای یک کیلو گوشت ایران معادل 0.28 کیلو گوشت در ایتالیا است. همان طور که گفتیم این کار را می‌توان با سایر کالاها و مجموعه‌ای از کالاها یا خدمات نیز انجام داد. البته به دلیل تفاوت قیمت‌ها در مورد یک کالا، نباید آن را معیار نرخ ارز در نظر گرفت و این مثال تنها برای روشن شدن موضوع ارائه شده است.

    پیشنهاد ما برای مطالعه مطالب طبقه بندی شده مربوط به ارز
      مقالات مرتبط
      پربازدیدهای اخیر
      تازه‌ترین‌ها