تفاوت سبدگردانی و صندوق سرمایه گذاری چیست؟

انتخاب یک سرمایه‌گذاری درست و اصولی برای برخی از افراد به خصوص کسانی که وقت زیادی ندارند یا بازارهای مالی را به خوبی نمی‌شناسند، دشوار است. در این شرایط بسیاری از افراد در انتخاب گزینه سرمایه‌گذاری مناسب دچار سردرگمی می‌شوند. در این مقاله از کیان دیجیتال، سبدگردانی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری رابه عنوان راهکارهای خوب برای سرمایه‌گذاری مورد بررسی قرار میدهیم. نقاط اشتراکی میان این دو شیوه سرمایه گذاری وجود دارد اما این دو تفاوت‌هایی هم دارند که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم.

اول از همه به تعریف هر کدام از این موارد می‌پردازیم و بعد مزایای مشترک آن‌ها را بررسی کنیم. دست آخر هم سراغ جواب این سوال مهم می‌رویم که تفاوت سبدگردانی و صندوق سرمایه‌گذاری چیست.‌

سبدگردانی در بورس چیست؟

سبدگردانی به روندی گفته می‌شود که طی آن افراد یا شرکت‌هایی با تخصص بالا در زمینه سرمایه گذاری، بنا بر ویژگی‌های شخصیتی و البته وضعیت مالی افراد متقاضی، به تهیه سبد سرمایه گذاری برای آنان می‌پردازند. اگر بخواهیم ساده‌تر توضیح دهیم باید بگوییم که سرمایه گذاران به افراد یا شرکت‌های سبدگردان پول می‌دهند تا آن‌ها با وجه نقد فوق اقدام به تشکیل سبد متنوعی از سهام یا دارایی‌های دیگر ‌کنند.

صندوق سرمایه گذاری چیست؟

صندوق سرمایه گذاری، سبدی از دارایی‌های سرمایه گذاری است که از وجوه نقد تعداد زیادی از سرمایه گذاران تشکیل شده است و مختص یک نفر به طور خاص نیست.

این سبد می‌تواند بر اساس دارایی‌های مختلف بسته به ماهیت صندوق از سهام گرفته تا اوراق درآمد ثابت، طلا یا دیگر دارایی‌ها تشکیل شود. به عنوان مثال سبد تشکیل شده در صندوق سهامی از درصد بالایی سهام (معمولا بین 70 تا 90 درصد) تشکیل شده است و مابقی آن به سایر دارایی‌ها اختصاص یافته است. صندوق درآمد ثابت نیز از اوراق قرضه و سپرده‌های بانکی شکل گرفته است و میزان کمی سهام نیز در آن وجود دارد.

در صندوق های سرمایه گذاری، امکان خرید و فروش واحدهای سرمایه گذاری وجود دارد. این خرید و فروش واحدها در صندوق‌های سرمایه‌گذاری صدور و ابطالی برحسبNAV یا همان ارزش خالص دارایی صندوق‌ها انجام می‌شود. در مورد صندوق‌های قابل معامله یا ETF قیمت معاملاتی در بازار ممکن است کمی با NAV اختلاف داشته باشد. در محاسبه ارزش خالص دارایی صندوق، هزینه‌های صندوق از کل دارایی آن کسر می‌شود و حاصل بر تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری تقسیم می‌گردد.

مزایای مشترک سبدگردانی و صندوق سرمایه گذاری

اولین مزیت مشترک سبدگردانی و صندوق سرمایه‌گذاری، متنوع سازی در سرمایه‌گذاری است. همان‌طور که اشاره کردیم چه صندوق سرمایه گذاری و چه سبدگردانی اقدام به تشکیل سبد متنوعی از دارایی‌ها برای فرد سرمایه‌گذار می‌کنند که این کار باعث کاهش ریسک سرمایه گذاری می‎‌شود.

یکی دیگر از مزایای مشترک سبدگردانی و صندوق های سرمایه گذاری این است که هر دو به طور تخصصی و تحت نظارت افراد متخصص در امر سرمایه گذاری بر وجوه نقد افراد سرمایه گذار تمرکز می‌نمایند. بسیاری از ما دانش و وقت کافی برای سرمایه گذاری به طور مستقیم نداریم و نمی‌توانیم به طور روزانه به بررسی بازارها بپردازیم و کارهای لازم در مسیر سرمایه گذاری را انجام دهیم. صندوق‌ها و سبد گردانی به راحتی این کار را برای ما انجام می‌دهند. البته گفتنی است که یکی دیگر از مزایای مشترک سبدگردانی و صندوق سرمایه‌گذاری معاف از مالیات بودن آن است.

تفاوت سبدگردانی و صندوق های سرمایه گذاری

از جمله تفاوت‌های سبدگردانی و صندوق سرمایه‌گذاری می‌توان به هزینه کم‌تر کارمزد و مدیریت سرمایه در صندوق‌های سرمایه گذاری اشاره کرد. علاوه بر این، سبدگردانی خدمات شخصی‌سازی شده ارائه می‌دهد در حالی که صندوق سرمایه‌گذاری برای جمعی از سرمایه‌گذاران و با هدف مشخصی تاسیس می‌شود. سرمایه گذاری با پول کم نیز از تفاوت‌هایی است که صندوق سرمایه گذاری با سبدگردانی دارد چرا که سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها با پول کم یعنی 500 هزار تومان هم امکان‌پذیر است ولی در سبدگردانی نیاز به پول بسیار بیشتری است.

تفاوت در کارمزد و هزینه های قابل پرداخت

با توجه به آنچه در بالا اشاره شد، متوجه تفاوت‌های سبدگردانی و صندوق سرمایه‌گذاری شدیم. از آنجا که در سبدگردانی، سرمایه‌گذاری به طور اختصاصی برای یک نفر انجام می‌شود، هزینه کارمزد بالاتری نسبت به صندوق‌ها دارد. این در حالی است که به دلیل مشارکت افراد زیاد در صندوق‌های سرمایه‌گذاری، کارمزد مدیریت سرمایه به نوعی سرشکن می‌شود و پایین‌تر می‌آید. به همین علت، سرمایه گذاری در صندوق‌های سرمایه گذاری به مراتب کم‌تر هزینه مدیریت سرمایه در سبدگردانی است. سرمایه‌گذاران می‌توانند با استفاده از اپلیکیشن کیان دیجیتال با 0 درصد کارمزد خرید کارگزاری اقدام به سرمایه‌گذاری در سه صندوق طلای گوهر، صندوق با درآمد ثابت کیان و صندوق شاخصی هم‌وزن کیان کنند.

مدت زمان سرمایه گذاری سبدگردانی و صندوق های سرمایه گذاری

تفاوت دیگر در سرمایه گذاری صندوق‌ها و سبدگردانی، مدت زمان است. در شیوه سبدگردانی معمولا قراردادهایی که میان سرمایه‌گذار و شرکت یا فرد سبدگردان بسته می‌شود یکساله و قابل فسخ حتی کم‌تر از یک سال است. این حالت در صندوق‌ها وجود ندارد و اصلا ذات یک صندوق سرمایه‌گذاری هم متمایل به سرمایه گذاری بلندمدت با افق‌های 5 ساله است. البته در مورد برخی صندوق‌ها هم می‌توان به صورت کوتاه‌مدت عمل کرد. با بررسی زمینه‌های سرمایه گذاری مانند طلا و سهام می‌توان متوجه این موضوع شد که بازدهی سرمایه گذاری آن‌ها در بازه زمانی بلندمدت چطور بوده است.

حداقل مبلغ برای سرمایه گذاری

بسیاری از ما برای شروع سرمایه گذاری پول زیادی نداریم. صندوق‌های سرمایه گذاری با مجوز رسمی از سازمان بورس و تنوع در سرمایه گذاری امکان سرمایه گذاری با پول کم را برای شما فراهم می کند. در حالی که برای سبدگردانی به سرمایه زیادی نیاز داریم و اگر پول زیادی نداشته باشیم نمی‌توانیم از گزینه سبدگردانی استفاده کنیم. این نکته هم قابل توجه است که هزینه‌هایی که در سبدگردانی به دلیل شخصی‌سازی آن شامل حالمان می‌شود، در صندوق‌های سرمایه‌گذاری وجود ندارد چرا که سرمایه گذاران متعددی در صندوق حضور دارند و هزینه‌های صندوق میان تمام سرمایه‌گذاران تقسیم می‌شود. البته شخصی‌سازی در سبدگردانی بنا بر شخصیت سرمایه‌گذاری و میزان ریسک‌پذیری و میزان سرمایه‌ای که داریم انجام می‌شود.

سطح ریسک پذیری صندوق سرمایه گذاری و سبدگردانی

با توجه به این نکته که سبدگردانی به طور اختصاصی برای یک نفر انجام می‌شود، میزان ریسک سرمایه‌گذاری در سبدی که در سبدگردانی تشکیل می‌شود به مراتب از سرمایه گذاری در صندوق سرمایه‌گذاری بالاتر است. صندوق‌های سرمایه‌گذاری به دلیل رعایت اصل متنوع‌سازی در سبد دارایی خود، امکان ریسک را تا اندازه قابل توجهی پایین می‌آورند.

تصمیم برای تنوع دارایی‌های در سبد دارایی صندوق سرمایه‌گذاری را ارکان صندوق بر عهده دارند. انتخاب دارایی‌های متنوع با توجه به ارزشی که دارند و راهکارهایی که مدیران صندوق ارائه می‌کنند باعث می‌شود تا میزان ریسک سرمایه‌گذاری در ساختار صندوق به حالتی متعادل برسد. در مقابل، سبدگردانی ممکن است ریسک بالاتری داشته باشد. البته بازدهی نیز متناسب با ریسک در این دو گزینه تفاوت دارد و احتمال کسب بازدهی بالاتر در سبدگردانی بیشتر است.

اختصاصی بودن سرمایه گذاری

از آن‌جایی که صندوق‌های سرمایه‌گذاری با جمع‌آوری سرمایه افراد سرمایه‌گذار، اقدام به تشکیل سبد دارایی می‌کنند، سرمایه‌گذاری کردن به شیوه اختصاصی برای یک نفر در ساختار صندوق سرمایه‌گذاری امکان‌پذیر نیست. بنابراین ویژگی سرمایه گذاری تخصصی با توجه به سلیقه و هدف مالی یک سرمایه‌گذاری در سبدگردانی امکان‌پذیر است.

قابلیت نظارت بر سرمایه گذاری

امکان نظارت بر سرمایه‌گذاری در سبدگردانی امکان‌پذیر است. چراکه سبد تشکیل شده تنها برای یک سرمایه‌گذار انجام شده است و او به طور مستقیم می‌تواند بر سرمایه خود نظارت داشته باشد. در مقابل، مدیریت سرمایه‎گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری به عهده مدیران صندوق است و امکان نظارت بر سرمایه در اختیار و در دسترس سرمایه‌گذار نیست. در صندوق‌ها، فرد فقط می‌تواند دارایی خود را به فروش برساند یا بخرد و آن را بیشتر کند.

تنوع دارایی ها

انتخاب دارایی در سبدگردانی، به طور معمول، بر یک یا تعداد محدودی از یک نوع دارایی متمرکز است. اما صندوق‌های سرمایه گذاری با در نظر گرفتن زمینه سرمایه‌گذاری مورد نظر خود، به عنوان مثال بازار سهام، اقدام به انتخاب سهام متنوع در صنایع مختلف می‌کنند و ممکن است انواع دیگری از دارایی‌ها را نیز در بربگیرند

سبدگردانی اختصاصی بهتر است یا صندوق ها؟

انتخاب سبدگردانی اختصاصی یا صندوق سرمایه‌گذاری به عنوان روش مناسب سرمایه‌گذاری به هدف و مسیر سرمایه‌گذاری مورد نظر سرمایه‌گذار بستگی دارد. گاهی پیش می‌آید که سرمایه‌گذار با توجه به میزان دارایی خود یا اهدافی که دارد، تصمیم به انتخاب سبدگردانی اختصاصی برای مدیریت سرمایه خود می‌کند. اما در بسیاری از موقعیت‌ها، سرمایه‌گذاران با توجه به نبود دانش و زمان کافی برای مدیریت و انجام سرمایه‌گذاری، صندوق سرمایه‌گذاری را به عنوان ابزار مالی نوین برای رسیدن به اهداف مالی خود انتخاب می‌کنند.

تفاوت‌هایی که در بالا در مورد سبدگردانی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کردیم را در جدول زیر جمع‌آوری کرده‌ایم.

جمع بندی

در این فرصت به بررسی تفاوت میان سبدگردانی و صندوق سرمایه گذاری پرداختیم. مزایای صندوق‌های سرمایه گذاری را برشمردیم و فرصت‌های سرمایه گذاری را در هر دو روش بررسی کردیم. با توجه به آنچه گفته شد و امکاناتی که داریم، می‌توانیم بهترین راه برای سرمایه‌گذاری را انتخاب کنیم.